Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 1028        SUBSKRYBUJE: 7257
Tematy, które interesują czytelników:  Pół etatu, Oferta pracy

Urlop bezpłatny czy urlop płatny - o jaki wnioskować?

Urlop bezpłatny czy urlop płatny - o jaki wnioskować?

Pracownicy świadczący pracę w oparciu o umowę o pracę mają prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego. Jego rolą jest umożliwienie zatrudnionym regenerację sił oraz dostęp do realizacji codzienny spraw w ciągu roku. Poza nim ustawodawca przewidział również urlop bezpłatny. Co warto wiedzieć o wnioskowaniu o dni wolne? O jakim urlopie rozmawiać z pracodawcą i kiedy podjąć taką decyzję?

Świadczenie pracy nieodłącznie wiąże się z prawem do urlopu. Zasadniczo pracownik ma do wyboru kilka rodzajów urlopu, ze względu na konkretne okoliczności i posiadane predyspozycje. Poza podstawowym urlopem wypoczynkowym, pracownik może też wnioskować o urlop bezpłatny. Zasady przyznawania tego są jednak inne niż urlopu wypoczynkowego i – w efekcie – nie każdy pracownik może z niego skorzystać. Warto znać różnicę między tymi urlopami, by wnioskować o taki, który będzie najbardziej adekwatnym w danym momencie.
 

Urlop płatny
 

Najczęstszym pytaniem, zwłaszcza wśród osób, które dopiero wkraczają rozpoczynają aktywność zawodową, dotyczy kwestii tego, czy urlop wypoczynkowy jest płatny? Podpisanie umowy o pracę to dla pracownika gwarancja, że będzie on mógł skorzystać z szeregu przysługujących mu praw. Wśród nich należy wskazać na główny urlop pracowniczy, czyli urlop wypoczynkowy.

Wszystkie regulacje związane z urlopami pracowniczymi podlegają zapisom kodeksu pracy i nie mogą być modyfikowane ani przez zatrudnionego ani przez pracodawcę.  Prawo do takiego osoba zatrudniona nabywa z początkiem roku kalendarzowego. Zgodnie z przepisami, osoba zatrudniona nie może też zrzec się prawa do swojego „corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego” (art. 152). Tym samym, wszelkie nieprawidłowości czy nadużycia stanowią więc podstawę do zgłoszenia się o pomoc do odpowiedniego organu. Przykładowo, jeśli pracodawca podejmuje próbę skrócenia przysługującego pracownikowi urlopu, odwołuje go a nawet nie wyraża zgody na wybranie wolnych dni bez uzasadnionej przyczyny, pracownik może dochodzić się do uznania swoich praw.

Na czym polega istota urlopu płatnego? Przede wszystkim w trakcie jego trwania pracownik wykorzystuje dni wolne i nie może pojawiać się w miejscu pracy. Według ustawodawcy dzień urlopowy wynosi 8 godzin, dlatego wynagrodzenie pracownika wylicza się na podstawie tego jakie pobory przysługiwałaby mu, gdyby był w tych dniach w pracy. Procedury ubiegania się o urlop mogą nieznacznie różnić się w zależności od firmy. Zazwyczaj jednak, pracownik składa do przełożonego wniosek urlopy, w którym wskazuje o jaki urlop się ubiega i wskazuje jego termin. W wielu firmach, aby ułatwić proces planowania wykorzystuje się tak zwane planowanie urlopowe, według którego pracownicy określają potrzeby urlopowe z dużym wyprzedzeniem. Pomaga to w ułożeniu efektywnego planu urlopowego, zwłaszcza w firmach zatrudniających dużą ilość osób.
 

Wymiar urlopu wypoczynkowego
 

Urlop pracowniczy nie dotyczy każdego zatrudnionego w taki sam sposób. Dni wolne, za które pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia, może wykorzystać każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Trzeba jednak pamiętać, że wymiar dni wolnych może być różny dla poszczególnych pracowników. Wszystko dlatego, że długość urlopu zależy od stażu pracy pracownika. Aktualnie wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi:

  • 20 dni wówczas, gdy pracownik pracował krócej niż 10 lat,
  • 26 dni wtedy, gdy pracownik przepracował co najmniej 10 lat.

Nie ma znaczenia ani miejsce pracy ani sposób rozwiązania umowy. Jednak warto pamiętać, że szeroko pojmowana aktywność zawodowa, w przypadku wyliczenia przysługującego wymiaru urlopu wypoczynkowego nie obejmuje okresu zatrudnienia w oparciu o umowy cywilnoprawne oraz czasu prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Myli się jednak ten, kto uważa, że do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu zalicza się wyłącznie czas pozostawania w zatrudnieniu. Uwzględniane są też ukończone przez pracującego szkoły, czyli zasadnicza szkoła zawodowa ( 3 lata), średnia szkoła zawodowa ( 5 lat) średnia szkoła ogólnokształcącą lub technikum ( 3-4 lata).

Nie każdy wie, że dalsza edukacja również jest brana pod uwagę. Przykładowo, ukończenie szkoły policealnej to aż 6 lat wliczanych do okresu, na podstawie którego wylicza się wymiar urlopu wypoczynkowego i aż 8 lat przy podjęciu szkoły wyższej. Ponadto na wymiar urlopu składają się również okresy pobierana zasiłku dla bezrobotnych, świadczenie legalnej pracy poza granicami kraju, odbywanie czynnej służby wojskowej, okres urlopu wychowawczego oraz czas prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego.

Pracownik, który zna swoje prawa może je w pełni wykorzystać. I optymalniej zaplanować coroczny urlop. Kiedy skorzystać z urlopu wypoczynkowego? Każdy pracownik musi wykorzystać swój urlop wypoczynkowy. Istnieją, co prawda, wyjątkowe sytuacje, gdy zamiast dni wolnych pracownik otrzymuje ekwiwalent pieniężny, ale takie zdarzają się sporadycznie i związane są np. z odejściem zatrudnionego z firmy. Wówczas może zaistnieć konieczność wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany przez pracownika urlop. Większość pracodawców, w obawie o konieczność zatrudnienia pracowników tymczasowych, sporządza plany urlopowe na początku każdego roku. Dzięki temu każdy zatrudniony ma możliwość wyboru terminu, w którym będzie odpoczywał. To najlepsze rozwiązanie, pozwalające zaplanować wakacje. W związku z tym istnieje zapis, nakazujący wybranie części urlopu wypoczynkowego w formie nieprzerwanej, trwającej co najmniej 14 dni kalendarzowych.
 

Urlop bezpłatny
 

Urlop bezpłatny to przerwa w świadczeniu pracy, za którą nie przysługuje wynagrodzenie. Sam stosunek pracy i wiążące się z nim przywileje nie ustają, a jedynie podlegają zawieszeniu. Pracownicy z urlopu bezpłatnego korzystają najczęściej wtedy, kiedy wykorzystali już urlop wypoczynkowy, a muszą np. załatwić swoje prywatne sprawy. O taki wnioskują również zatrudnieni uczący się do egzaminów. Jeżeli nie przysługuje im urlop szkoleniowy, mogą oni wykorzystać płatny, a po nim wnioskować właśnie o bezpłatny.. Zasadniczo urlop bezpłatny może zostać udzielony na podstawie wniosku zatrudnionego, zleceniu za zgodą pracownika świadczenia pracy na rzecz innego pracodawcy oraz w przypadku pracowników młodocianych. Z zawnioskowaniem i skorzystaniem z urlopu bezpłatnego wiążą się też określone skutki.  Takie dni wolne nie są wliczane do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Ponieważ pracodawca może nie być w stanie przewidzieć ilości pracy w firmie, jeżeli urlop bezpłatny pracownika ma trwać dłużej niż 3 miesiące szef może wnioskować o to, by w dokumentach znalazła się informacja o możliwości odwołania podwładnego z urlopu z ważnych przyczyn.

Wniosek o urlop bezpłatny musi zawierać czas trwania urlopu oraz termin jego odbywania. Pracownik nie ma obowiązku wskazania przyczyny ubiegania się o urlop bezpłatny, jednak uzasadnienie może pomóc mu w jego uzyskaniu. Trzeba bowiem pamiętać, że pracodawca – co do zasady – nie musi wyrazić zgody na taki urlop. Niestety, o ile pracodawca wskaże sensowe powody swojej decyzji i nie będą się one odnosić do czynników dyskryminacji lub subiektywnej oceny, pracownik nie ma prawa odwołania.

Urlop a ZUS – jak wygląda kwestia formalna? Urlop bezpłatny nie jest objęty wynagrodzeniem ani okresem ubezpieczeniowym, dlatego co do zasady stanowi przestój w odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społecznej i zdrowotne. Co więcej okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do stażu pracy. Każdy kto zastanawia się nad urlopem bezpłatnym powinien mieć na uwadze, że pracodawca ma prawo do odwołania pracownika. Przesłankami do takiej decyzji jest urlop bezpłatny trwający dłużej niż 3 miesiące, klauzula umożliwiająca odwołania uzgodniona już na etapie udzielania urlopu bezpłatnego a także ważne przyczyny mające wpływ na ogólne funkcjonowanie firmy. Z kolei pracownik powracający z urlopu bezpłatnego powinien zając stanowisko, które opuszczał. W przypadku, gdy jest to niemożliwe, pracodawca może odesłać pracownika na okres maksymalnie 3 miesięcy do wykonywania pracy na innym stanowisku, jednak odpowiadającym wykształceniu, kwalifikacjom i przede wszystkim ustalonym warunkom zatrudnienia.

W życiu każdego pracownika może zdarzyć się sytuacja, gdy przysługujący mu wymiar czasu urlopu wypoczynkowego nie wystarcza. Wtedy pojawia się myśl o zastosowaniu urlopu bezpłatnego. Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że oba rodzaje urlopu można połączyć w ciągu jednego roku pracowniczego. Trzeba jednak wziąć pod uwagę kolejność wnioskowania. Optymalnym rozwiązaniem jest wybranie urlopu wypoczynkowego,  a następnie wnioskowanie o urlop bezpłatny w zależności od potrzeb. Rozpoczęcie od urlopu bezpłatnego wynoszące mniej niż miesiąc również nie komplikuje sytuacji pracownika. Problem może pojawić się w przypadku, gdy pracownik zdecyduje się na urlop bezpłatny dłuższy niż 1 miesiąc a następnie wniosku o urlop płatny. Wtedy jego wymiar będzie już wyliczany proporcjonalnie i może niekorzystnie zaskoczyć pracownika.

Jak widać, mimo że urlop bezpłatny oraz płatny urlop wypoczynkowy to podstawowe przywileje zatrudnionych, wiążą się z nimi określone kwestie formalne, które warto wziąć pod uwagę, aby ustrzec się przed ewentualnymi nieprawidłowościami.

Zobacz inne porady dla pracowników

Komentarze do wpisu

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.