Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 4093        SUBSKRYBUJE: 7525
Tematy, które interesują czytelników:  Podanie o pracę, Obowiązki pracodawcy, Wolontariat, Rozmowa kwalifikacyjna, Gdzie szukać pracy, Prokurent

Urlop bezpłatny - zasady

Urlop bezpłatny - zasady
W niektórych przypadkach urlop bezpłatny jest koniecznością, w innych może być traktowany jako korzystne wyjście zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika. O czym warto pamiętać? Czy pracodawca zawsze musi udzielić zgody swojemu podwładnemu właśnie na urlop bezpłatny?

Urlop bezpłatny a przepisy

Same przepisy nie wskazują, w jakim przypadku pracownik może ubiegać się o urlop bezpłatny. Ponadto, nie wskazują jego minimalnej czy też maksymalnej długości i kwestie te nie są bezpośrednio związane z długością stażu pracownika. W związku z powyższym uznaje się, że ten aspekt powinien być rozpatrzony indywidualnie na linii pracownik?pracodawca. Praktyka wskazuje, że większość zatrudniających nie sprzeciwia się korzystaniu przez podwładnych z dobrodziejstw urlopu bezpłatnego.

Jak wnosić o urlop bezpłatny?

Urlop bezpłatny każdorazowo jest udzielany tylko i wyłącznie na postawie pisemnego wniosku pracownika. Swój wniosek zainteresowany nie musi uzasadniać, niemniej podanie przyczyn o wystąpienia o taki właśnie urlop, może przyczynić się do pozytywnego rozpatrzenia dokumentu, który wpłynie na biuro osoby decyzyjnej w tym zakresie.

Zgodnie z art. 174§1 oraz 174?§1 Kodeksu pracy, urlop bezpłatny może zostać przez pracodawcę udzielony pracownikowi na:

  • dowolny cel,
  • wykonywanie pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracownikami.

Pracownik zainteresowany urlopem bezpłatnym powinien pamiętać, że zatrudniający nie zawsze musi udzielić odpowiedzi pozytywnej. Równie dobrze może odmówić ? w tym wypadku wszystko zależy od jego woli, sytuacji w firmie lub innych czynników. I tak, pracodawcy często odmawiają przyznania urlopu bezpłatnego w sytuacji, gdy pracownik ma jeszcze urlop płatny, którego nie wykorzystał. W takim przypadku zgoda może być dla zatrudniającego niekorzystna ? jeżeli pracownik odejdzie z firmy, będzie trzeba wypłacić mu należny ekwiwalent za niewykorzystane dni. Istnieje też ryzyko, iż nie zdąży on wykorzystać przysługującego mu urlopu w zakreślonym przez ustawodawcę terminie.

Urlop bezpłatny w praktyce

Decyzja o urlopie bezpłatnym nie powinna być pochopna. Przez ten czas pracownik nie uzyskuje prawa do wynagrodzenia. Ponadto, jeżeli zachoruje i otrzyma zwolnienie lekarskie, to nie będzie przysługiwać mu wynagrodzenie chorobowe czy też zasiłek chorobowy zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt. 1 Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

To Cię powinno też zainteresować: Urlop bezpłatny czy urlop płatny - o jaki wnioskować?

Wielokrotnie o urlopie bezpłatnym wypowiadał się Sąd Najwyższy. Zgodnie z jego orzecznictwem, zwolnienie lekarskie nie przerywa ani biegu urlopu bezpłatnego, ani też go nie przedłuża ? wyrok z dnia 30 sierpnia 1973 roku.

Z praktycznego punktu widzenia, jak sama nazwa wskazuje, pracownik nie może liczyć na wynagrodzenie w trakcie trwania urlopu bezpłatnego. W związku z faktem, iż nie są odprowadzane na jego rzecz żadne składki i okres ten nie jest zaliczany do stażu pracy, od którego zależy wiele uprawnień, w tym choćby wysokość odprawy emerytalnej.

Czy pracodawca może odmówić urlopu bezpłatnego

Powyżej wskazano, że urlop bezpłatny przysługuje pracownikowi tylko i wyłączenie na podstawie jego porozumienia z pracodawcą. Z drugiej jednak strony warto zauważyć, iż od tej zasady są pewne wyjątki. Zatrudniający nie może bowiem odmówić udzielenia urlopu bezpłatnego w przypadku, gdy pracownik:

  • został powołany do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem, gdy z wnioskiem o urlop bezpłatny dla tego pracownika wystąpiła organizacja związkowa,
  • jest pracownikiem młodocianym, uczęszczającym do szkoły i wnosi o udzielenie urlopu na okres ferii szkolnych.

W takim przypadku okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego to zależą uprawnienia pracownicze. Dodatkowo ? i to niezależnie od powodu ? dla którego zgoda na urlop została wydana, pracownikowi nie można wypowiedzieć umowy o pracę zgodnie z art. 41 Kodeksu pracy. Przepisu tego nie stosuje się tylko wówczas, gdy ogłoszona została upadłość lub też likwidacja pracodawcy.

Czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop bezpłatny?

O urlop bezpłatny może wnosić tylko jedna strona ? pracownik. To na jego, pisemny wniosek, może zostać wydana zgoda lub odmowa, której pracodawca nie musi uzasadniać. Ustawodawca zadbał w tym przypadku o interes każdego zatrudnionego i ewentualne nadużycia ze strony pracodawców. Ci bowiem nie mogą w żaden sposób zmusić pracownika do skorzystania z urlopu bezpłatnego z uwagi choćby na fakt, że firma ma przejściowe problemu finansowe.

W świetle prawa, gdy pracodawca chce wysłać pracownika na urlop bezpłatny, działa niezgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. Takie działanie jest bezskuteczne, zaś każdemu pracownikowi, który zostałby zmuszony do pozostania w domu, przysługuje wówczas tak zwane wynagrodzenie przestojowe. Na tym stanowisku stanął też Sąd Apelacyjny w Katowicach ? wyrok z dnia 21 listopada 1996 roku, w którym podkreślono dodatkowo, że w takiej sytuacji każdemu pracownikowi, który zachorowałby, przysługuje stosowny zasiłek.

Z powyższego wynika, że zagadnienie urlopu bezpłatnego ? wbrew wszystkiemu ? nie jest kwestią jednoznaczną do oceny i prostą z punktu widzenia prawa. Praktyka pokazuje, że może on spowodować wiele problemów zarówno dla pracownika, jak i jego szefa.

Przedłużenie urlopu bezpłatnego

Urlop bezpłatny zwykle wiąże się z sytuacją awaryjną – pracownicy korzystają z niego tylko wtedy, gdy naprawdę muszą. Taki urlop zawsze jest inicjatywą pracownika, co oznacza, że pracodawca nie może go zaproponować z własnej woli. Wniosek pracownika to podstawa udzielenia urlopu bezpłatnego, przy czym pisma tego nie trzeba uzasadniać. W Kodeksie pracy nie ma przepisu, który wyznaczałby limit długości takiego urlopu, jednak należy pamiętać, że pracodawca może, ale nie musi go przedłużyć, a nawet może w ogóle nie zgodzić się na jego udzielenie. Decyzja pracodawcy ma więc charakter całkowicie swobodny, przy czym nie może on samodzielnie zmienić określonego przez pracownika terminu urlopu.

Udzielanie urlopu bezpłatnego i jego długość zależy więc wyłącznie od woli pracodawcy, podobnie zresztą jak ewentualne wydłużenie tego urlopu. Należy przy tym pamiętać, że udzielenie urlopu bezpłatnego to inaczej zawarcie umowy, na mocy której pracodawca zwalnia pracownika z obowiązku wykonywania pracy przez określony czas, natomiast pracownik rezygnuje nie tylko z tej pracy, ale również z otrzymywania wynagrodzenia w podanym we wniosku okresie. Oznacza to zawieszenie stosunku pracy, przy czym żadna ze stron nie ma możliwości, aby taką umowę skrócić lub wydłużyć jednostronnie, nawet jeśli jest to urlop bezpłatny praktykanta.

Decyzji o nieprzedłużeniu lub nieprzyznaniu urlopu bezpłatnego pracodawca nie musi uzasadniać. Odmowa nie podlega żadnej ocenie organów kontrolujących przestrzegania prawa, w tym również sądów, które zajmują się rozpatrywaniem sporów wynikających ze stosunku pracy. Jedyny wyjątek od tej zasady dotyczy sytuacji, gdy postępowanie pracodawcy wiąże się z naruszeniem zasady równego traktowania pracowników lub zasady niedyskryminacji. Wynika to z art. 18 § 3 Kodeksu pracy, zgodnie z którym postanowienia o pracę i innych aktach tworzących stosunek pracy są nieważne, jeśli naruszają zasadę równego traktowania kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu. Wówczas należy te postanowienia zastąpić przepisami, które nie wykazują charakteru dyskryminacyjnego – w takiej sytuacji często pracodawca decyduje się wyrazić zgodę na urlop bezpłatny. Zasady postępowania zostały dokładnie określone w Kodeksie pracy.

Zachęcamy do zapoznania się z artykułem o podobnej tematyce: Ważne okoliczności? Staraj się o urlop bezpłatny.

Oceń ten wpis
Urlop bezpłatny - zasady
Ocena: 4.1, liczba głosów: 12

Zobacz inne porady

Opinie

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.