Twoje wsparcie w rekrutacji

Praca w soboty - co mówi Kodeks Pracy?

Praca w soboty - co mówi Kodeks Pracy?
Nawet w tradycyjnym systemie pracy od poniedziałku do piątku, czasem pojawia się konieczność wykonania danych obowiązków w dzień wolny, czyli w sobotę. W zależności od profilu stanowiska oraz szczególnych potrzeb przełożonego, pracownik powinien być na to przygotowany, znając jednak swoje prawa. Czy praca w sobotę może być wymagana przez pracodawcę i co nam przysługuje za godziny nadliczbowe w sobotę? Sprawdźmy!

Praca w soboty to w wielu przedsiębiorstwach standard, który jest regulowany zapisami samej umowy czy klauzuli oraz wpisany w rozliczenie czasu pracy. Najczęściej dotyczy to branż takich jak gastronomia, turystyka, handel detaliczny oraz usługi, jednak zasadniczo niemalże każdy rodzaj zawodu może spodziewać się nagłej potrzeby zjawienia się w pracy również w sobotę. Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że wykonywanie obowiązków pracowniczych w dzień wolny podlega regulacjom zapisów Kodeksu Pracy. Znający je pracownik wie, czego może się spodziewać oraz jakie są jego prawne przywileje i obowiązki w przypadku zlecenia wykonania określonej pracy w sobotę.

Praca w soboty

Podstawowym pytaniem jest określenie, kiedy pracodawca może żądać od zatrudnionego pracy w sobotę. Nawet jeśli pracujesz tylko w dni robocze, nie możesz wykluczyć sytuacji, w której zostaniesz zobligowany do wykonania zadań w weekend. Co mówią na ten temat przepisy?

Praca w sobotę jest dopuszczalna i mimo, że przełożony nie może zmusić zatrudnionego do pracy w sobotę, niewykonanie uzasadnionego polecenia może skutkować negatywnymi konsekwencjami – takimi jak upomnienie, nagana a nawet zwolnienie dyscyplinarne. Z drugiej strony, pracownik, który jest w stanie wykazać niesłuszne powołanie do pracy w sobotę, powinien odmówić wykonywania jakiejkolwiek pracy czy zadania na rzecz zlecającego. Taki scenariusz jest możliwy, jeśli przekazane zadanie wychodzi poza zakres pełnionych regularnie obowiązków, stan zdrowia nie pozwala na przyjęcie dodatkowego zlecenia lub pracownik poinformował przełożonego o swojej specyficznej sytuacji życiowej – wychowywanie chorego dziecka, uciążliwe dojazdy z innego regionu lub nauka w trybie zaocznym.

Czy pracodawca może zmusić do pracy w sobotę?

Czy pracodawca może zmusić do pracy w sobotę w 2019 roku? Przełożony ma pełne prawo do zlecenia podwładnemu pracy w dzień wolny, jednak tylko w wyjątkowych przypadkach. Podstawowe założenia pojawiają się w wyniku prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony życia, zdrowia lub mienia, oraz konieczności natychmiastowego usunięcia awarii uniemożliwiającej pracę firmy i zespołu.

Praca w sobotę staje się obowiązkiem pracownika, jeśli pracodawca uargumentuje wystąpienie szczególnych potrzeb z perspektywy całego przedsiębiorstwa. Wspomniane, szczególne sytuacje są zasadne tylko wtedy, gdy występują nagle i nie zostały w żaden sposób ujęte we wcześniejszym planie pracy oraz jeśli pracodawca poprze je prawdziwym i konrektnym wyjaśnieniem.

Wynagrodzenie za pracę w sobotę

W większości przypadków pracownik nie ma możliwości odmowy, a nadgodziny w sobotę i praca w dni wolne stają się częstym rozwiązaniem bieżących zagadnień firmowych. W takich sytuacjach pracownicy muszą wiedzieć, na jaką rekompensatę z tytułu pracy w sobotę mogą liczyć. Sobotniemu pracownikowi udziela się dnia wolnego, we wskazanym przez niego terminie. W sytuacji, gdy pracodawca nie przewiduje takiej możliwości, zatrudnionemu przysługuje dodatek do wynagrodzenia, który ustala się na 50 proc. stawki godzinowej za pracę w sobotę oraz 100 proc. za każdą dodatkową nadgodzinę w takim dniu(jeśli obowiązuje ośmiogodzinny system dobowy).

Bardzo ważna jest umiejętność rozróżnienia zasadności traktowania pracy weekendowej jako pracy nadprogramowej. Jeśli stosunek pracy opiera się na innym systemie organizacji pracy niż tradycyjny, pięciodniowy cykl, zatrudniony nie ma prawa ubiegać się o dodatek do wynagrodzenia. Praca w soboty jest dopuszczalną i powszechną praktyką, stosowaną przez coraz większe grono pracodawców, tym bardziej warto zorientować się, które obszary rynku skłaniają się mocniej ku pracy dorywczej, tymczasowej czy weekendowej, a które mniej. Czy zgodzić się na nadgodziny w sobotę? Znając podstawowe systemy administracyjne i organizacyjne w firmie, zatrudniony jest w stanie trafniej dobrać swoje postawy do konieczności wykonania nadgodzin w dzień wolny.

Sobota w pracy a dzień wolny

Pracodawcy często rekompensują pracę w sobotę zapewniając pracownikowi dzień wolny za sobotę. Kiedy pracodawca może wypłacić wynagrodzenie za pracę w sobotę zamiast udzielenia dnia wolnego? Wspomniany wcześniej dodatek do wynagrodzenia za pracę w sobotę pracodawca może wypłacić dopiero wówczas, gdy nie jest w stanie udzielić pracownikowi dnia wolnego. Należy przez to rozumieć, że przełożony nie ma przywileju wyboru ścieżki rekompensowania pracownikowi konieczności pracy w weekend. W pierwszej kolejności musi postarać się zapewnić mu dzień wolny – dopiero wtedy, gdy jest to niemożliwe z punktu widzenia organizacyjnego, w grę wchodzi powetowanie finansowe.

Nadgodziny w sobotę – jak liczyć?

Ważną kwestią w rozliczeniu należnego czasu wolnego, jest fakt, że dzień wolny za sobotę należy się pracownikowi za samą konieczność pracy w ten dzień, bez względu na to, ile dokładnie ona trwała. Przykładowo, nie ma znaczenia czy zatrudniony został zobowiązany do świadczenia pracy przez godzinę czy 10 godzin– zawsze ma prawo otrzymaćwolne za sobotę. Ma to swoje uzasadnienie w przepisowym rozliczeniu dni wolnych, których liczba w ciągu okresu rozliczeniowego wynosi dla większości osób aktywnych zawodowo tyle samo i jest surowo egzekwowana przez odpowiednie organy inspekcyjne. Pracodawca musi zapewnić wolne za sobotę, ponieważ pracownikowi należy dzień wolny za godziny nadliczbowe w sobotę. Rozwiązaniem jest wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego; w przeciwnym razie pracodawca może spodziewać się dotkliwych sankcji. Konsekwencją jawnego ignorowania podstawowych praw pracowniczych dotyczących czasu wolnego są reprymendy, kary grzywny oraz utrata wizerunku profesjonalnego i odpowiedzialnego przedsiębiorcy.

Dzień wolny za święto w sobotę

Pracownik ma prawo "odzyskać" dzień wolny za święto w sobotę, co wynika z treści wyroku wydanego przez Trybunał Konstytucyjny 2 października 2012 roku. Okres rozliczeniowy, w jakim należy oddać pracownikowi dzień wolny reguluje dany zakład pracy. Dzień wolny za święto w sobotę nie dotyczy jednak nauczycieli. Jeśli nauczyciel pracował w tym dniu, przysługuje mu 100% stawki godzinowej jako wynagrodzenie za nadgodziny w sobotę.

Kodeks pracy – praca w sobotę

Bez względu na obowiązujący pracownika system pracy i okres rozliczeniowy, art. 130 kodeksu pracy jasno wskazuje, że każde święto przypadające w innym dniu tygodnia niż niedziela, automatycznie obniża całościowy wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym o 8 godzin. Tym samym, za święto przypadające w sobotę, pracownikowi przysługuje dodatkowy dzień wolny w wybranym przez pracodawcę terminie. Przykładowo w 2018 roku tylko jedno święto przypada na sobotę, natomiast aż trzy na niedzielę – zgodnie z przepisami wszystkim pracującym zwróconych zostanie zaledwie 8 godzin pracy w postaci dnia wolnego.

Jak widać, wynagrodzenie za pracę w sobotę oraz wynagrodzenie za nadgodziny w sobotę może przyjąć dwie formy, przy czym każda z nich powinna być znana zarówno pracodawcom jak i samym zatrudnionym. Znajomość przepisów kodeksu pracy w kwestii pracy w sobotę lub sobotnie święto pozwoli uniknąć nadużyć i nieporozumień na linii pracownik-przełożony oraz znacznie podwyższy efektywność współpracy, nawet w rzeczony dzień wolny.

Oceń ten wpis
Praca w soboty - co mówi Kodeks Pracy?
Ocena: 4.2, liczba głosów: 12
Tematy, które interesują czytelników:  Kontrahent, Stres w pracy, Work-life balance

Zobacz inne porady

Opinie

Tajomika
2019-10-09, 14:44
pn-pt +50% do każdej h
sob-nd +100% pierwsze 8h powyżej ósmej h niżej +50%
Gena
2019-10-08, 22:17
Generalnie to pan i wladca mowi ze jest potrzeba i zapindalasz 6 dni w tygodniu a jak nie to dyscyplinarka.Witamy w ,p,olsce
Ewelina
2019-08-06, 09:08
Od kiedy te przepisy obowiązują?
Ewa Górniak
2019-07-14, 19:32
Pracuje w szpitalu jako sprzątaczka po 12 godzin ,również w sobotę i niedzielę, nie mam za to ani dodatkowych pieniędzy ani dodatkowych dni wolnych
Alka
2019-05-29, 06:37
My pracujemy w każdą sobotę i jedną niedzielę w miesiącu. Mamy grafik zrobiony . Nam nie płacą dodatkowo za te dni, ale potem mamy w tygodniu wolne za te dni. Koleżanka moja , która nie pracuje w handlu a musi przybyć do pracy w sobotę (pracy biurowej), jej też nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Potem w miesiącu w jakimś dniu nie przyjdzie do pracy.
Daniel
2019-05-07, 14:07
Twoja umowa o pracę może się różnić w zależności od wielu różnych czynników… Praca w soboty to chyba jest wyższa stawka godzinowa i generalnie mniejsza liczba godzin z 8 na 6 chyba?
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.