Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 4229        SUBSKRYBUJE: 7515
Tematy, które interesują czytelników:  Kontrahent, Stres w pracy, Work-life balance

Praca w soboty - co mówi Kodeks Pracy?

Praca w soboty - co mówi Kodeks Pracy?
Nawet w tradycyjnym systemie pracy od poniedziałku do piątku, czasem pojawia się konieczność wykonania danych obowiązków w dzień wolny, czyli w sobotę. W zależności od profilu stanowiska oraz szczególnych potrzeb przełożonego, pracownik powinien być na to przygotowany, znając jednak swoje prawa. Kiedy pracodawca może wymagać od nas pracy w sobotę i co nam z tego tytułu przysługuje? Sprawdźmy!

Praca w soboty to w wielu przedsiębiorstwach standard, który jest regulowany zapisami samej umowy czy klauzuli oraz wpisany w rozliczenie czasu pracy. Najczęściej dotyczy to branż takich jak gastronomia, turystyka, handel detaliczny oraz usługi, jednak zasadniczo niemalże każdy rodzaj zawodu może spodziewać się nagłej potrzeby zjawienia się w pracy również w sobotę. Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że wykonywanie obowiązków pracowniczych w dzień wolny podlega regulacjom zapisów Kodeksu Pracy. Znający je pracownik wie, czego może się spodziewać oraz jakie są jego prawne przywileje i obowiązki w przypadku zlecenia wykonania określonej pracy w sobotę.

Praca w soboty
 

Podstawowym pytaniem jest określenie, kiedy pracodawca może żądać od zatrudnionego pracy w sobotę. Nawet jeśli pracujesz tylko w dni robocze, nie możesz wykluczyć sytuacji, w której zostaniesz zobligowany do wykonania zadań w weekend. Co mówią na ten temat przepisy?

Przełożony na pełne prawo do zlecenia podwładnemu pracy w dzień wolny, jednak tylko w wyjątkowych przypadkach. Podstawowe założenia pojawiają się w wyniku prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony życia, zdrowia lub mienia, oraz konieczności natychmiastowego usunięcia awarii uniemożliwiającej pracę firmy i zespołu. Ponadto pracownik musi podjąć pracę w sobotę, jeśli pracodawca uargumentuje wystąpienie szczególnych potrzeb z perspektywy całego przedsiębiorstwa. Wspomniane, szczególne sytuacje są zasadne tylko wtedy, gdy występują nagle i nie zostały w żaden sposób ujęte we wcześniejszym planie pracy oraz jeśli pracodawca poprze je prawdziwym i konkretnym wyjaśnieniem.

Jak widać, praca w dzień wolny jest dopuszczalna i mimo, że przełożony nie może zmusić zatrudnionego do pracy w sobotę, niewykonanie uzasadnionego polecenia może skutkować negatywnymi konsekwencjami – takimi jak upomnienie, nagana a nawet zwolnienie dyscyplinarne. Z drugiej strony, pracownik, który jest w stanie wykazać niesłuszne powołanie do pracy w sobotę, powinien odmówić wykonywania jakiejkolwiek pracy czy zadania na rzecz zlecającego. Taki scenariusz jest możliwy, jeśli przekazane zadanie wychodzi poza zakres pełnionych regularnie obowiązków, stan zdrowia nie pozwala na przyjęcie dodatkowego zlecenia lub pracownik poinformował przełożonego o swojej specyficznej sytuacji życiowej – wychowywanie chorego dziecka, uciążliwe dojazdy z innego regionu lub nauka w trybie zaocznym.
 

Wynagrodzenie za pracę w sobotę
 

W większości przypadków pracownik nie ma możliwości odmowy, a nadgodziny i praca w dni wolne stają się częstym rozwiązaniem bieżących zagadnień firmowych. W takich sytuacjach pracownicy muszą wiedzieć na jaką rekompensatę z tytułu pracy w sobotę mogą liczyć. Sobotniemu pracownikowi udziela się dnia wolnego, we wskazanym przez niego terminie. W sytuacji, gdy pracodawca nie przewiduje takiej możliwości, zatrudnionemu przysługuje dodatek do wynagrodzenia, który ustala się na 100 proc. stawki godzinowej za każdą nadgodzinę w ośmiogodzinnym systemie dobowym oraz za zbiór nadprogramowego czasu pracy w dni wolne czterdziestogodzinnego systemu tygodniowego.

Bardzo ważna jest umiejętność rozróżnienia zasadności traktowania pracy weekendowej jako pracy nadprogramowej. Jeśli stosunek pracy opiera się na innym systemie organizacji pracy niż tradycyjny, pięciodniowy cykl, zatrudniony nie ma prawa ubiegać się o dodatek do wynagrodzenia. Praca w soboty jest dopuszczalną i powszechną praktyką, stosowaną przez coraz większe grono pracodawców, tym bardziej warto zorientować się, które obszary rynku skłaniają się mocniej ku pracy dorywczej, tymczasowej czy weekendowej, a które mniej. Znając podstawowe systemy administracyjne i organizacyjne w firmie, zatrudniony jest w stanie trafniej dobrać swoje postawy do konieczności wykonania nadgodzin w dzień wolny.
 

Praca w sobotę a dzień wolny
 

Podstawowym rodzajem rekompensaty za pracę w sobotę jest udzielenie dnia wolnego. Wspomniany wcześniej dodatek do wynagrodzenia za pracę w sobotę pracodawca może wypłacić dopiero wówczas, gdy nie jest w stanie udzielić pracownikowi dnia wolnego. Należy przez to rozumieć, że przełożony nie ma przywileju wyboru ścieżki rekompensowania pracownikowi konieczności pracy w weekend. W pierwszej kolejności musi postarać się zapewnić mu dzień wolny – dopiero wtedy, gdy jest to niemożliwe z punktu widzenia organizacyjnego, w grę wchodzi powetowanie finansowe.

Ważną kwestią w rozliczeniu należnego czasu wolnego, jest fakt, że dzień wolny należy się pracownikowi za samą konieczność pracy w sobotę, bez względu na to, ile dokładnie ona trwała. Przykładowo, nie ma znaczenia czy zatrudniony został zobowiązany do świadczenia pracy przez godzinę czy 10 godzin– zawsze przysługuje mu prawo do otrzymania dnia wolnego. Ma to swoje uzasadnienie w przepisowym rozliczeniu dni wolnych, których liczba w ciągu okresu rozliczeniowego wynosi dla większości osób aktywnych zawodowo tyle samo i jest surowo egzekwowana przez odpowiednie organy inspekcyjne. Pracodawca, który nie zapewni pracownikowi dnia wolnego za nadgodziny w sobotę ani nie wypłaci ekwiwalentu pieniężnego, może spodziewać się dotkliwych sankcji. Konsekwencją jawnego ignorowania podstawowych praw pracowniczych dotyczących czasu wolnego są reprymendy, kary grzywny oraz utrata wizerunku profesjonalnego i odpowiedzialnego przedsiębiorcy.
 

Święto w sobotę – czy należy się wolne?
 

Bez względu na obowiązujący pracownika system pracy i okres rozliczeniowy, art. 130 kodeksu pracy jasno wskazuje, że każde święto przypadające w innym dniu tygodnia niż niedziela, automatycznie obniża całościowy wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym o 8 godzin. Tym samym, za święto przypadające w sobotę, pracownikowi przysługuje dodatkowy dzień wolny w wybranym przez pracodawcę terminie. Przykładowo w 2018 roku tylko jedno święto przypada na sobotę, natomiast aż trzy na niedzielę – zgodnie z przepisami wszystkim pracującym zwróconych zostanie zaledwie 8 godzin pracy w postaci dnia wolnego.

Jak widać, wynagrodzenie za pracę w sobotę może przyjąć dwie formy, przy czym każda z nich powinna być znana zarówno pracodawcom jak i samym zatrudnionym. Znajomość przepisów kodeksu pracy w kwestii pracy w sobotę lub sobotnie święto pozwoli uniknąć nadużyć i nieporozumień na linii pracownik-przełożony oraz znacznie podwyższy efektywność współpracy, nawet w rzeczony dzień wolny.
Oceń ten wpis
Praca w soboty - co mówi Kodeks Pracy?
Ocena: 4.5, liczba głosów: 5

Zobacz inne porady

Opinie

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.