Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 989        SUBSKRYBUJE: 6981
Tematy, które interesują czytelników:  Sekretarka i asystentka

Kiedy mowa o stosunku pracy?

Kiedy mowa o stosunku pracy?

Pracodawca nie zawsze jest skłonny podpisać umowę o pracę. Moda na podpisywanie umów cywilnoprawnych wynika głównie z ekonomicznych przesłanek. Ale nie zawsze zawarcie umowy np. zlecenia jest bezpodstawne. Kiedy domagać się od przełożonego umowy o pracę?

Stosunek pracy został przez ustawodawcę scharakteryzowany w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 22 § 1: ?Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca ? do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem?. Fakt zatem, że osoba zatrudniona w oparciu o umowę zlecenie otrzymuje od swojego przełożonego np. służbowy telefon nie oznacza jeszcze, że doszło do nawiązania stosunku pracy. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 listopada 2011 roku (sygn. akt I PK 62/11). Kiedy zatem rzeczywiście mowa o nawiązaniu stosunku pracy?

Kiedy powstaje stosunek pracy?

Zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie pracy, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę. Aby stwierdzić, że strony umowy rzeczywiście łączy stosunek pracy, niezbędne jest występowanie szeregu elementów. W praktyce oznacza to, że nie jest istotna nazwa umowy, ale charakter i sposób, w jaki pracownik wykonuje pracę. O stosunku pracy można mówić wówczas, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

  • Pracownik wykonuje pracę określonego rodzaju ? pracownik jest zobowiązany do wykonywania czynności na oznaczonym stanowisku pracy (np. kierowca).
  • Praca jest wykonywana pod kierownictwem pracodawcy i na jego rzecz ? osoba zatrudniona nie ponosi odpowiedzialności za wyniki pracy (w praktyce mówi się, że ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej ponosi wyłącznie przedsiębiorca, który zatrudnia pracownika). Dodatkowo pracownik nie może samodzielnie podejmować się wykonywania pracy, jest uzależniony od swojego przełożonego, który wyznacza mu zadania.
  • Praca świadczona jest w określonym czasie i miejscu ? pracodawca, jako podmiot zatrudniający, wyznacza swojemu podwładnemu nie tylko godziny pracy, ale wskazuje również miejsce, w którym powinien on wykonywać czynności (np. osoba zatrudniona jest zobowiązana stawić się w lokalu pracodawcy o konkretnej godzinie).
  • Praca wykonywana jest za wynagrodzeniem ? przy zawarciu stosunku pracy pracownik będzie świadczył pracę za wynagrodzeniem. W umowie podpisywanej przez strony nie może znaleźć się zapis, że osoba zatrudniona będzie wykonywała pracę nieodpłatnie.

Tylko zatrudnienie pracownika na tych warunkach jest równoznaczne z nawiązaniem stosunku pracy. W takim też przypadku nie ma znaczenia to, jak strony nazwą umowę ? będzie to bowiem zawsze umowa o pracę.

Gdy brak podporządkowania

Wykluczenie z puli jednego z powyższych elementów sprawia, że strony mogą bez obaw podpisać umowę cywilnoprawną. Warto przy tym wskazać, że najwięcej wątpliwości dotyczy sytuacji, w której brakuje elementu podporządkowania. Przyjmuje się bowiem, że kierownictwo pracodawcy jest niezwykle istotne przy umowie o pracę. Jeżeli jednak nie ingeruje on w działania swojego podwładnego (np. nie sprawdza, czy rzeczywiście wykonał pracę, nie wyznacza godzin pracy), to faktycznie między stronami nie dochodzi do zawarcia umowy o pracę. W takiej sytuacji pracownik może bowiem samodzielnie decydować o czasie swojej pracy. Dodatkowo, warto pamiętać, że o stosunku pracy tym bardziej nie będą przesądzać narzędzia, które pracodawca udostępnia swojemu pracownikowi. Przy umowie cywilnoprawnej osoba zatrudniona również może otrzymać pakiet narzędzi, które ułatwią jej codzienną pracę (np. telefon służbowy). To jednak jest rezultatem dobrej woli podmiotu zlecającego zadania lub zapisów poczynionych przez strony w umowie. W praktyce zatem ten element nie ma znaczenia, liczą się wyłącznie Kodeksowe przesłanki, które ustawodawca scharakteryzował bardzo dokładnie. I na nie należy zwrócić uwagę w sytuacji, gdy chce się sprawdzić, czy pracodawca podsuwa rzeczywiście właściwą umowę do podpisania.

Zobacz inne porady dla pracowników

Komentarze do wpisu

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.