Wynagrodzenie - przepisy i rodzaje

Dodatek za pracę w godzinach nocnych

22 grudnia 2022

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 18 głosów

18 głosów

10 komentarzy
Dodatek za pracę w godzinach nocnych
Praca w godzinach nocnych jest rekompensowana przez pracodawców dodatkiem do wynagrodzenia. Ten przysługuje każdemu zatrudnionemu i to niezależnie od tego, jaką pracę on wykonuje. Co więcej, wysokość dodatku ustala się w oparciu o wytyczne, które mają zastosowanie do każdego pracownika.

Dodatek nocny

Aktualnie obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość, aby pracownik świadczył pracę w nocy, ale jednocześnie pracodawca musi liczyć się z koniecznością wypłaty dodatkowego świadczenia. Zgodnie z art. 1518 § 1 Kodeksu pracy pracownikowi, który wykonuje pracę w porze nocnej, przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów. Nie oznacza to jednak, że w wewnętrznych przepisach, które obowiązują w zakładzie pracy, podmiot zatrudniający nie może ustalić gratyfikacji za pracę w godzinach nocnych na wyższym poziomie. Ważne jest jednak to, że dodatkowe wynagrodzenie nie może być niższe niż to, które zostało wskazane w Kodeksie pracy.

Godziny nocne a kodeks pracy

Poza uregulowaniem w przepisach kwestii wypłaty dodatkowych świadczeń należy wskazać, że ustawodawca wyodrębnił również kategorie pracowników świadczących pracę w godzinach nocnych. W myśl art. 1517 § 2 Kodeksu pracy mowa tu o pracownikach, których rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej. Inna możliwość, przy której mowa o pracy w godzinach nocnych zachodzi wówczas, gdy co najmniej 1/4 rozkładu czasu pracy zatrudnionego w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną. Sama pora nocna obejmuje przy tym 8 godzin - od godziny 21 do 7 rano.

Video

Szukasz pracy?

Psycholog /psychoterapeuta

Centrum Terapii Rodzin "Całe Plemię"

  • Warszawa
Dodana

Automatyk UR

Hutchinson Polska

  • Żywiec
Dodana

Stanowisko ds. obsługi geodezyjnej​

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A

  • Kraków
Dodana

Specjalista ds. rozliczeń/Księgowa

Saturn Eko Sp. z o.o.

  • Ustroń
Dodana

Koordynator ds. obsługi zamówień

PENT. Sp. z o.o.

  • Bielsko-Biała
Dodana

Kalkulator godzin nocnych

Wiemy już, kiedy wypada tzw. pora nocna, oraz ile wynosi dodatek za pracę w nocy. Teraz posiłkując się prostym wzorem, możemy obliczyć, ile dokładnie otrzymamy za wykonywanie swojej pracy w godzinach nocnych. Z pomocą przychodzi nam 130 art. Kodeksu Pracy, w którym znajdujemy informację dotyczącą wymiaru czasu pracy, czyli liczby godzin do przepracowania w danym miesiącu.

Jak obliczyć wymiar pracy obowiązujący pracownika w konkretnym miesiącu?

  • Mnożymy liczbę pełnych tygodni przypadających w danym miesiącu przez 40 godzin.
  • Do otrzymanego wyniku dodajemy iloczyn 8 godzin i liczby "luźnych" dni w miesiącu, które są dla pracownika dniami pracującymi.

Teraz gdy znamy już wymiar czasu pracy, możemy obliczyć wysokość dodatku za godziny nocne dla pracownika w lipcu 2022 roku:

Nie można zapomnieć, że dodatek za pracę w godzinach nocny nie jest jedynym świadczeniem, jakie może otrzymać pracownik wypełniający swoje obowiązki nocą. Kiedy taka osoba wykonuje pracę w porze nocnej na stałe, to pracodawca może wypłacać zamiast dodatku specjalny ryczałt. Wysokość takiego dodatku jest równa wymiarowi pracy w porze nocnej.

Dla kogo dodatek nocny?

Jak wspomniano powyżej, dodatek do wynagrodzenia należy się każdemu pracownikowi, który świadczy pracę w godzinach nocnych. Nie ma tu znaczenia to, czy praca wykonywana przez osobę zatrudnioną ma charakter stały lub sporadyczny. Co więcej, praca w porze nocnej może być dodatkowo objęta koniecznością wypłaty dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy pracownik świadczy pracę w godzinach popołudniowych. Równocześnie trzeba jednak wskazać, że w wyjątkowych przypadkach dodatek może zostać zastąpiony ryczałtem. Ma to miejsce wówczas, gdy pracownik wykonuje pracę poza zakładem pracy.

Godziny nocne kierowcy

Po ostatnich nowelizacjach dotyczących godzin pracy kierowców zostały wprowadzone pewnie zmiany. Kierowców zawodowych obowiązują bowiem aż dwie pory nocne. Pierwsza z nich to standardowe 8 godzin - od godziny 21 do 7 rano. Za udokumentowaną pracę w tych godzinach należy się dodatek w wysokości 20% wynagrodzenia minimalnego.

Druga pora nocna, która obowiązuje osoby wykonujące zawód kierowcy to wskazane przez daną firmę 4 godziny pomiędzy 00:00, a 07:00. Druga pora nocna wiąże się z 10-godzinnym limitem czasu pracy kierowców - jeżeli choć jedna minuta pracy kierowcy była w porze nocnej ustalonej w przedsiębiorstwie np. od 00:00 do 04:00.

Kluczowe jest wskazanie wspomnianego przedziału czasowego w dokumentacji przedsiębiorstwa. Bez jego wyznaczenia, za porę nocną będzie uznawany cały okres między 00:00 a 07:00.

Pamiętaj!
Limit 10 godzin pracy obowiązuje wówczas, gdy chociaż jedna minuta pracy (jazda lub inna praca) odbywała się w porze nocnej ustalonej w przedsiębiorstwie np. od 00:00 do 04:00.

Kto może skontrolować czas pracy kierowców? Podstawowym organem, który może skontrolować nieprawidłowości w czasie pracy kierowców, jest Inspekcja Transportu Drogowego. Jednak to nie jedyna jednostka uprawniona do kontroli, pozostałe to Straż Graniczna, PIP, Policja czy Służba Celno-Skarbowa. A jakie są kary dla pracodawców za naruszenie tych przepisów? To obrazuje poniższa grafika:

Praca na nocki - czy dla każdego?

Omawiając zagadnienie wynagrodzenia za świadczenie pracy w godzinach nocnych, trzeba podkreślić, że nie każdy pracownik taką pracę może wykonywać. Bezwzględny zakaz (nawet po zgodzie wyrażonej na piśmie pracodawca nie może dopuścić podwładnego do wykonywania obowiązków) dotyczy pracownic w ciąży i pracowników młodocianych. W ograniczonym stopniu pracę w nocy świadczyć mogą pracownicy, którzy sprawują opiekę nad dzieckiem do lat 4. W takim przypadku osobie zatrudniającej będzie potrzebna zgoda zainteresowanego, przy czym jeżeli oboje rodzice pracują, to tylko jedno z nich może skorzystać z odmowy pracy w godzinach nocnych. Regulacje w zakresie pracy w nocy dotyczą również pracowników niepełnosprawnych. Mogą być oni zatrudnieni w porze nocnej wyłącznie wówczas, gdy otrzymają zgodę lekarza.

Video

Praca w godzinach nocnych - wykaz

Pracodawca, który decyduje się na zorganizowanie pracy w godzinach nocnych, musi też pamiętać o tym, że czas pracy pracującego w nocy nie może przekraczać 8 godzin na dobę, jeżeli wykonuje on prace szczególnie niebezpieczne lub też związane z wysiłkiem fizycznym czy umysłowym. Wykaz takich prac powinien opracować podmiot zatrudniający w porozumieniu z organizacją związkową. Jeżeli w zakładzie pracy nie funkcjonuje organizacja związkowa, to konieczne jest wypracowanie kompromisu w tej kwestii z przedstawicielami pracowników, wybranymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Ten przepis nie dotyczy jednak kadry zarządzającej zakładem pracy.

Ile wynosi dodatek nocny?

W prawie pracy godziny nocne to te, które przypadają w przedziale od godz. 21 do 7 rano. Pracownicy wykonujący pracę w tym okresie czasowym, muszą otrzymać dodatek za każdą przepracowaną godzinę nocną. Minimalna stawka za godziny nocne jest określona w przepisach i wynosi +20%. Dodatek oblicza się w stosunku do stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia, które w każdym roku może mieć inną wartość. W 2022 roku obowiązującym miesięcznym wynagrodzeniem minimalnym jest 3010 zł brutto. Należy pamiętać, że jeśli w kolejnym roku kalendarzowym dojdzie do podniesienia minimalnego wynagrodzenia, to będzie musiał wzrosnąć także dodatek nocny. Należy także pamiętać, że godziny nocne mogą zostać indywidualnie określone przez pracodawcę. Informacja o tym musi znaleźć się w postanowieniu układu zbiorowego pracy lub w regulaminie pracy. Wielu pracodawców określa godziny nocne na podstawie zmian panujących w firmie. Na przykład, jeśli pierwsza zmiana jest od 6 do 14, druga od 14 do 22, to pora nocna może zacząć się dopiero od 22.

Poniższa tabela przedstawia wysokość dodatku nocnego w poszczególnych miesiącach w 2022 roku:

W każdym zakładzie praca w godzinach nocnych może wiązać się z wyższym dodatkiem niż ten, który ustalony jest przez prawo. Może zatem wynosić on np. 30 lub 40 %. Wszystko zależy od wewnętrznych przepisów obowiązujących w danej firmie lub od indywidualnych warunków, jakie pracownik ustalił z pracodawcą podczas podpisywania umowy. Należy też pamiętać, że jeśli praca w godzinach nocnych jest też pracą w godzinach nadliczbowych, to pracownik powinien otrzymać dodatki z obydwu tych tytułów, czyli zarówno za nadgodziny jak i za pracę nocną.

Praca nocna jest dla wielu pracowników doskonałym sposobem na dorobienie sobie do podstawowej pensji. Praca w porze nocnej często wiąże się również z tym, że pracownicy po zakończeniu pracy muszą zorganizować sobie powrót do domu, co w nocnych godzinach jest trudne dla osób nieporuszających się własnym samochodem. Dlatego wiele firm na takie wypadki organizuje transport firmowy.

Podsumowanie:
  • W myśl art. 1517 § 2 Kodeksu pracy, pracownicy świadczący pracę w godzinach nocnych to osoby, których rozkład czasu pracy obejmuje co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej (od 21 do 7 rano) albo co najmniej 1/4 rozkładu czasu pracy przypada na tę porę.
  • Pracodawca może wypłacać zamiast dodatku za pracę w godzinach nocnych specjalny ryczałt, jeśli pracownik wykonuje taką pracę na stałe.
  • Bezwzględny zakaz pracy w godzinach nocnych dotyczy pracownic w ciąży i pracowników młodocianych, a pracownicy niepełnosprawni mogą być zatrudnieni w porze nocnej tylko za zgodą lekarza.

To może Cię również zainteresować

Wymiar czasu pracy - wszystko co warto o nim wiedzieć

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest dodatek nocny?

Za pracę w godzinach nocny przysługuje dodatek do pensji, który nazywany jest właśnie dodatkiem nocnym.

Kto może skorzystać z dodatku nocnego?

Dodatek nocny przysługuje każdemu pracownikowi, który wykonuje pracę w godzinach nocnych.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Ewa Sztuczka-Mazur

Social Media Manager

Social Media Manager w branży HR, autorka tekstów, copywriterka, specjalistka Facebook ADS, wokalistka i pszczelarka.
Obecnie w Aplikuj.pl odpowiedzialna głównie za treści z obszaru miękkiego HR oraz prawa pracy.

10 komentarzy

Pawel

Pawel

Ciekawy artykuł, szczególnie podoba mi się jego praktyczny wymiar. Wspaniale, że zawarte w nim informacje są tak jasne i czytelne.
starzec

starzec

Przydatny kalkulator godzin nocnych. Teraz będę wiedzieć, ile dokładnie otrzymam za pracę w porze nocnej.
Robert

Robert

Bardzo ciekawy artykuł. Mam nadzieję, że znajdę pracę, która nie będzie wymagała wykonywania obowiązków w godzinach nocnych.
inspektor BHP

inspektor BHP

Właśnie dowiedziałem się ile dokładnie otrzymam za swoją pracę w nocy, dzięki temu artykułowi. Bardzo pomocne informacje!
ania

ania

Trzeba wszystko dobrze rozumieć, bo czasami są takie wałki na blankiecie a prawo jest na przykład po naszej stronie.
Marta

Marta

A ja pracuję w hotelu we Wrocławiu, bardzo często w nocy, i nie dostaję żadnego dodatku. Czy pracodawca jest zobowiązany to płacić? A co można zrobić jeśli nie wypłaca? Nigdy i nikomu..
Norman

Norman

Z tym to zawsze są jaja. Człowiek po np. 16 pracuje i niby po 2 godzinie powinna iść stawka x2 a przez 2 pierwsze 50%. Z tym zawsze się zastanawiałem jaki jest dodatek i czy to wszyscy robią tak jak należy.
Nina

Nina

Jeśli ktoś pracuje w nocy, to powinien dostawać więcej pieniędzy, niż taki sam pracownik co pracuje w dzień i wykonuje taką sama pracę. zazwyczaj w nocy stawka jest wyższa o 30 lub 40 %.
kwadrat

kwadrat

Jeśli jesteś również zarejestrowany na podatek od wynagrodzeń, istnieje szereg różnic między definicją „wynagrodzenia” i „wynagrodzenia” stosowanego do celów podatku od wynagrodzeń.
Skoczek

Skoczek

To akurat jest dobrze uregulowane i najwięcej zyskają ci co mają stawkę godzinowa ciekawą, podobnie jak praca w sobote lub w nadgodzinach. Byleby tylko wypłacali kasę a nie dawali do wyboru godziny.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.

Dbamy o Twoją prywatność

Serwis wykorzystuje pliki cookies, czyli pliki tekstowe, które za zgodą Użytkownika są przechowywane na komputerze lub urządzeniu mobilnym Użytkownika, co może wiązać się również z przetwarzaniem danych osobowych Użytkownika. Pliki cookies przetwarzane przez Aplikuj.pl Paweł Strykowski, zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod adresem: ul. Legionów 26/28, 43-300 Bielsko-Biała, NIP: 5471567654, REGON: 070776507, w celu umożliwienia korzystania z Serwisu, jak również na potrzeby analizy zachowań Użytkownika w Serwisie, personalizacji prezentowanych Użytkownikowi treści oraz reklam, zapewnienia działania funkcji mediów społecznościowych oraz do zarządzania Serwisem. Szczegółowe informacje dotyczące plików cookies, jak również dostęp do panelu zarządzania ustawieniami cookies znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.

Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych zawartych w plikach cookies jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych wyrażona poprzez akceptację wykorzystania plików cookies (art. 6 (1)(a) RODO).

Zgoda udzielona poprzez wybór opcji "Wyrażam zgodę" oznacza akceptację wszystkich wykorzystywanych w Serwisie plików cookies. Zgoda Użytkownika może być w każdym momencie zmieniona poprzez kliknięcie w link umieszczony w Polityce Prywatności.

Użytkownikom przysługują następujące prawa: prawo do żądania dostępu do swoich danych, prawo do ich sprostowania, prawo do usunięcia danych, prawo do ograniczenia przetwarzania oraz prawo do przenoszenia danych. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych, w tym przysługujących Użytkownikowi praw, można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.

Dostosowuję swój wybór

Dokonaj szczegółowego wyboru poniższych ustawień, aby zapisać indywidualne ustawienia prywatności. Więcej szczegółowych informacji na ten temat znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.

Pliki cookies niezbędne do świadczenia usług drogą elektroniczną Zawsze aktywne
Narzędzia statystyczne i marketingowe Google Tag Manager, Google Analytics, Google Ads, Facebook Piksel (remarketing)
Narzędzie analityczne HotJar Statystyka