Twoje wsparcie w rekrutacji

Zwolnienie dyscyplinarne - Kodeks Pracy art. 52

Zwolnienie dyscyplinarne - Kodeks Pracy art. 52
Zwolnienie dyscyplinarne, czyli tzw. dyscyplinarka, to specyficzny sposób zakończenia stosunku pracy. Występuje najczęściej w wyniku naruszenia pracowniczych powinności wobec zatrudniającego i wiąże się z jasno określonymi regułami. Jakimi? O tym dowiesz się z niniejszego artykułu.

Istnieją trzy najpopularniejsze sposoby rozwiązywania umów o pracę: rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, rozwiązanie za wypowiedzeniem oraz bez wypowiedzenia. Wciąż często zdarza się, że pracownik przestaje chodzić do pracy, nie rozwiązując kwestii formalnych. Co grozi za porzucenie pracy? Jego skutkiem może być zwolnienie dyscyplinarne, czyli dokonywane przez pracodawcę w związku z zaistniałymi okolicznościami, które szczegółowo precyzuje Kodeks pracy art. 52. Przyjrzyjmy się zatem, za co możemy otrzymać zwolnienie dyscyplinarne, kto i kiedy może je otrzymać, oraz jakie są jego konsekwencje.

Zwolnienie dyscyplinarne

Zwolnienie dyscyplinarne to inaczej rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, z winy pracownika. Taki tryb przerwania stosunku pracy przewidziany jest Kodeksem pracy i ma zastosowanie do rozwiązania przez pracodawcę każdego rodzaju umów o pracę – zarówno na czas określony, nieokreślony, czy okres próbny albo na zastępstwo, a ponadto może nastąpić z każdym pracownikiem, nawet chronionym przez przepisy prawa (np. chroniony przed emeryturą czy kobieta w ciąży).

„Dyscyplinarkę”, czyli zwolnienie dyscyplinarne, można otrzymać za przewinienia takie jak: wykonywanie obowiązków służbowych pod wpływem alkoholu albo środków odurzających, przekazywanie poufnych informacji do konkurencji, działanie niezgodne z regulaminem zakładu pracy, działanie na niekorzyść pracodawcy, organizowanie strajków pracowniczych, nieusprawiedliwione nieobecności w pracy, notoryczne i nieusprawiedliwione spóźnienia, nieposzanowanie praw innych współpracowników itd. Kodeks Pracy art. 52 jest tym dokumentem, który daje pracodawcom uprawnienia udzielania pracownikom zwolnień dyscyplinarnych. Przyjrzyjmy się jego treści.

 

Co mówi prawo? Art. 52 Kodeksu Pracy

Zgodnie z Art. 52. § 1. k.p. pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w przypadku:

  • ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
  • popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
  • zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Wspomniane powyżej ciężkie naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych są najczęstszą przyczyną dyscyplinarnego zwolnienia z pracy. O tym, czy naruszenie obowiązku było ciężkie, powinien decydować stopień winy pracownika oraz zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Takie naruszenie może mieć postać działania lub zaniechania – najczęściej jest to niewykonanie polecenia służbowego, nieusprawiedliwione nieobecność, zakłócenie spokoju w miejscu pracy, pozostawanie pod wpływem alkoholu w pracy czy przywłaszczenie albo zniszczenie mienia pracodawcy. Przyczyną uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę może być także podjęcie przez pracownika działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy, nawet jeżeli strony nie zawarły umowy o zakazie konkurencji.

Pracownik może otrzymać "dyscyplinarkę", jeśli w czasie trwania umowy o pracę popełnił przestępstwo uniemożliwiające dalsze zajmowanie danego stanowiska. Dotyczy to takich zawodów, gdzie wymagana jest niekaralność, np. policjanci, sędziowie, prokuratorzy. Przepisy doprecyzowują, że przestępstwo musi być oczywiste lub zostać stwierdzone prawomocnym wyrokiem.

Pracownik może też zostać zwolniony dyscyplinarnie, gdy z własnej winy utracił uprawnienia konieczne do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Np. kierowca autobusu czy tramwaju po pracy prowadził samochód, będąc pod wpływem alkoholu i w konsekwencji utracił prawo jazdy. W tej sytuacji nie może dalej wykonywać swojej pracy zawodowej, a pracodawca może zwolnić go bez wypowiedzenia umowy.

Termin zwolnienia dyscyplinarnego

Zgodnie z prawem, dyscyplinarne zwolnienie pracownika musi nastąpić w ściśle określonym czasie. Zatem od momentu, gdy pracodawca dowie się o okolicznościach uzasadniających niezwłoczne rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, ma miesiąc na wręczenie mu tzw. oświadczenia woli. Oświadczenie o rozwiązaniu umowy powinno być dokonane na piśmie i spełniać wszelkie wymogi formalne. Powinno ono zawierać dodatkowo przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy o pracę oraz pouczyć pracownika o prawie złożenia odwołania do sądu pracy. Zdarza się, że decyzja o wręczeniu „dyscyplinarki” następuje w wyniku silnych emocji, dlatego obie strony po jej wręczeniu powinny wysłuchać wzajemnej argumentacji – być może uda się uniknąć tak drastycznego kroku, jakim jest zwolnienie dyscyplinarne.

Warto mieć świadomość, że zwolnienie dyscyplinarne wręczone po kilku miesiącach od chwili, gdy pracodawca wszedł w posiadanie informacji o naruszeniach, jest niezgodne z prawem. Wówczas takie zwolnienie nie będzie obowiązywało zatrudnionego pracownika, a ten w razie jego otrzymania i braku porozumienia z szefem, ma prawo wnieść skargę do sądu pracy. Nie mniej jednak, nie oznacza to, że przez niedopełnienie obowiązków pracodawcy, winny pracownik pozostanie bez konsekwencji na swoim stanowisku – pracodawca ma bowiem możliwość rozwiązania umowy za porozumieniem stron, zdegradowania pracownika na niższe stanowisko albo złożenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy, z zachowaniem odpowiedniego okresu wypowiedzenia.

Jak długo w papierach zostaje zwolnienie dyscyplinarne?

W dokumentacji niestety informacja pozostanie na zawsze. Nie oznacza to jednak, że uniemożliwi ono znalezienie innej pracy. Nie ma konieczności informowania o zwolnieniu dyscyplinarnym potencjalnego nowego pracodawcy, więc ta informacja dotrze do niego, o ile nie poprosi o referencje bądź świadectwo pracy z tej właśnie firmy.

Kto może otrzymać zwolnienie dyscyplinarne?

"Dyscyplinarkę" może otrzymać każdy pracownik, który dokonał naruszeń zawartych w Kodeksie pracy art. 52. Oznacza to, że mogą ją otrzymać także pracownicy podlegający szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem. Mowa tutaj np. o pracownikach w okresie przedemerytalnym lub z pracownicach w ciąży. Warto również dodać, że pracodawca może nie czekać na zakończenie L-4 pracownika, który zgodnie z prawem na „dyscyplinarkę” zasłużył. Do takich okoliczności można zaliczyć na przykład nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, po której nastąpiło dostarczenie zwolnienia lekarskiego. Wówczas pracodawca może  wysłać mu oświadczenie o rozwiązaniu umowy w trybie zawartym w Kodeksie pracy, art. 52 § 1 pkt. 1, na adres domowy listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Tak więc każdy pracownik, który naruszy swoje pracownicze powinności ujęte w rozumieniu prawa, może otrzymać zwolnienie dyscyplinarne – niezależnie od pełnionej funkcji, doświadczenia zawodowego czy nadanych przywilejów.

Zwolnienie dyscyplinarne – konsekwencje

Może to być bardzo nieprzyjemne przeżycie, bo następuje zwykle niespodziewanie. Po otrzymaniu zwolnienia dyscyplinarnego stajemy przed wyzwaniem, co dalej. Pracownik, który został zwolniony dyscyplinarnie musi się liczyć z konsekwencjami, ponieważ mając w kieszeni taki "wilczy bilet" może napotkać na swojej drodze trudności w znalezieniu nowej pracy. Jeśli pracodawca dowie się o tym, zaglądając do niekórych dokumentów, może nabrać wątpliwości co do zatrudnienia danej osoby. Informacja o takim trybie zwolnienia nie ulega przedawnieniu i na zawsze będzie widniała w świadectwie pracy. Dobrze o tym pamiętać i za wszelką cenę dojść do porozumienia z pracodawcą, aby nie doszło do takiego zwolnienia, ponieważ „dyscyplinarka” może wiele utrudnić. Czasem lepiej dochować okresu wypowiedzenia lub zdecydować się na rozmowę z szefem w chwili wystąpienia trudności, niż narażać się na poważne konsekwencje, do których należy między innymi odroczenie (lub brak) zasiłku dla bezrobotnych.

Zwolnienie dyscyplinarne to ostateczność, na którą jednak często decydują się pracodawcy. Naruszanie obowiązków pracowniczych czy narażanie firmy na straty to jedne z najczęstszych przyczyn otrzymania dyscyplinarki. Ma ona poważne konsekwencje dla pracownika, dlatego lepiej jest dołożyć wszelkich starań, aby zwolnienia dyscyplinarnego uniknąć.

Zwolnienie dyscyplinarne a zasiłek dla bezrobotnych

Choć przepisy prawa pracy zazwyczaj chronią zatrudnionych, to w przypadku zwolnienia dyscyplinarnego pozostają wyjątkowo surowe. Skaza w CV to nie jedyny problem dla osoby, która została zwolniona dyscyplinarnie. Pracownik, z którym w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy rozwiązano z jego winy stosunek pracy/stosunek służbowy bez wypowiedzenia (tzw. zwolnienie dyscyplinarne), nabywa prawo do zasiłku dopiero po upływie 180 dni  od dnia zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Ponadto prawo do zasiłku zostaje skrócone o ten wymiar czasu, a zatem jeśli dana osoba jest uprawniona do pobierania zasiłku przez 6 miesięcy, to może go nie otrzymać wcale.

Konsultacja ze związkami zawodowymi

Warto zaznaczyć, że jeśli u pracodawcy działa związek zawodowy lub gdy pracownik, który ma zostać zwolniony dyscyplinarnie, jest członkiem związku zawodowego, pracodawca zobowiązany jest skonsultować swoją decyzję o zwolnieniu dyscyplinarnym ze związkami. Jeśli zaistnieją zastrzeżenia co do zasadności rozwiązania umowy, zakładowa organizacja związkowa wyraża swoją opinię niezwłocznie, maksymalnie w ciągu 3 dni. Obowiązek konsultacji zamiaru rozwiązania umowy o pracę dotyczy także sytuacji, gdy pracownik nie był członkiem związków zawodowych, ale zwrócił się do tejże instytucji, a związek wyraził zgodę na obronę jego praw.

Tak więc, mimo, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia jest jednostronnym oświadczeniem woli pracodawcy, zmierzającym do natychmiastowego rozwiązania istniejącego między stronami stosunku pracy, to musi on dopełnić stosownych obowiązków. Zgodnie z prawem, konsultacja ze związkami powinna nastąpić w sytuacji, gdy zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.), na wniosek pracownika zrzeszonego lub niezrzeszonego w związku zawodowym, organizacja podejmie decyzję o reprezentowaniu jego praw pracowniczych wobec pracodawcy.

Oceń ten wpis
Zwolnienie dyscyplinarne - Kodeks Pracy art. 52
Ocena: 4.0, liczba głosów: 9

Zobacz inne porady

Opinie

Sarach
2019-08-19, 00:19
Dawniej było tak, że pracownikowi zwolnionemu dyscyplinarnie przepadał okres pracy w zakładzie w którym dostał dyscyplinarkę - czyli jakby nie był nigdzie zatrudniony - nawet jak pracował tam latami ....
Czy tak dalej jest ?
Zła
2019-08-04, 20:29
Ja oddalam sprawę do sądu pracy o sprostowanie takiego świadectwa( bo dostałam nie sprawiedliwie dyscyplinarkę ) i czekam jak dalej się potoczą moje losy .
Traktorek
2019-08-01, 13:59
Ola, przecież nigdy nie wiesz, czy pracodawca nie poprosi Cię o referencje albo o świadectwo pracy. Zataisz na rozmowie, że miałaś dyscyplinarkę, a potem on poprosi o świadectwo pracy i wyjdzie jeszcze gorzej, że się nie przyznałaś. Zawsze jest takie ryzyko
Ona
2019-07-24, 20:19
Co Wy gadacie w ogóle. Skąd potencjalny pracodawca będzie wiedział, że kiedyś zostałam zwolniona dyscyplinarnie? Skoro ja żadnego świadectwa pracy nigdzie nie pokażę i w CV też się chwalić nie będę. To ode mnie zależy czy ktoś się o tym dowie czy nie.
Alfa
2019-06-02, 21:25
Może jak najszybsze pożegnanie nie uczciwego pracodawcy to najlepsze wyjście
Alfa
2019-06-02, 21:21
Jak pracodawca sprawdza referencje?
Alfa
2019-06-02, 21:19
2tygodniowe świadectwa pracy ze zwolnieniem dyscyplinarnym też mają w przyszłości takie negatywne najgorsze skutki dla pracownika by znaleźć prace
Czesław
2019-05-15, 13:03
Lepiej pracować uczciwie, bo zwolnienie dyscyplinarne to według mnie "katastrofa". Znajomy był zwolniony dyscyplinarnie i miał okropne trudności ze znalezieniem pracy.
Leonid
2019-05-13, 13:33
W trakcie swojego życia zawodowego jako menadżer, prędzej czy później dojdziesz do tej sytuacji: musisz zwolnić jednego ze swoich pracowników. To zawsze trudna sytuacja.
newman
2019-05-07, 09:41
To najgorsza rzecz w papierach. Jeśli zostałeś zwolniony, nie reprezentuj siebie jako „zwolnionego”, ponieważ pracodawca sprawdzający referencje szybko odkryje prawdę.
Arti
2019-04-15, 16:48
To j est chyba najgorsza rzecz w przypadku pracy. Może jeszcze grosze jest też coś z kodeksu karnego. Nie wiem jakiś więzień ciężkiego przestępstwa w stosunku do pracy po wyroku?
Zola
2019-04-07, 18:09
Dlatego zawsze jest dobrze się dogadać i od początku dbać o dobre relacje w pracy, wtedy w wielu różnych sytuacjach nie ma opcji by było coś negatywnego w papierach.
Achola
2019-04-07, 14:17
To chyba najgorsza rzecz mieć takie coś w papierach, wtedy trudniej o pracę. Trzeba jednak przyznać, że nie wszyscy pracodawcy sprawdzają tak dokładnie świadectwo pracy.
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.