Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 929        SUBSKRYBUJE: 6965
Tematy, które interesują czytelników:  Wypowiedzenie umowy, CV list motywacyjny, Headhunter, Outsourcing

Gdy nadgodzin jest za dużo...

Gdy nadgodzin jest za dużo...

Pracodawca ma prawo zlecić pracownikowi pracę w nadgodzinach. Z przepisów wynika, że takich nadgodzin maksymalnie może być 150 rocznie, chyba że w regulaminie lub umowie o pracę znajdą się dodatkowe zapisy. W innej sytuacji pracodawca może ponieść dotkliwe finansowe konsekwencje.

Za czas pracy uważa się czas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Zgodnie z art. 129 § 1 Kodeksu pracy system nie powinien przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym czterech miesięcy. Od tej zasady istnieją jednak odstępstwa. Przykładowo pracodawca ma możliwość stosowania systemu równoważnego czasu pracy. W takim systemie ustawodawca dopuszcza możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy, choć nie więcej niż do 12 godzin w okresie rozliczeniowym, jakim jest miesiąc.

 

Czym są nadgodziny?

Nadgodziny zostały szczegółowo uregulowane w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 151 § 1 pod tym pojęciem rozumie się pracę ?wykonywaną ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także pracę wykonywaną ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy?. Jednocześnie ustawodawca nałożył na pracodawców obostrzenia w zakresie ustalania pracy w nadgodzinach. Ta jest dopuszczalna, ale tylko w niektórych sytuacjach. Mowa tu o:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Z punktu widzenia podmiotów zatrudniających ważny jest drugi punkt. Jest on na tyle elastyczny, że często trudno pracownikowi wykazać, że nadgodziny rzeczywiście nie są po prostu dla niego karą.

 

Nie zawsze tylko 150 godzin na plusie

Ponieważ pracodawcy nadgodziny najczęściej usprawiedliwiają swoimi szczególnymi potrzebami, ustawodawca wprowadził limit dodatkowych godzin, jaki może przepracować osoba zatrudniona. Co do zasady nadgodziny nie powinny przekroczyć 150 godzin w roku kalendarzowym. Warto jednak wskazać, że podmiot zatrudniający ma możliwość przyjęcia innej liczy nadgodzin i wówczas może być ona wyższa od wspomnianych 150 godzin. Taka możliwość dotyczy przede wszystkim pracodawców objętych układem zbiorowym pracy lub zobowiązanych do ustalenia regulaminu pracy. Jeżeli pracodawca nie jest zobowiązany do ustanowienia takich aktów może on ? w drodze porozumienia z pracownikiem ? ustalić wymiar nadgodzin w umowie o pracę zawieranej z pracownikiem.

To Cię powinno też zainteresować: Wymiar czasu pracy - wszystko co warto o nim wiedzieć

Takie zapisy w Kodeksie pracy powodują, że w praktyce tygodniowy czas pracy ? łącznie z nadgodzinami ? nie powinien przekraczać 48 godzin. To ograniczenie wynika z prostego równania ? rok kalendarzowy składa się z 52 tygodni, zaś maksymalna liczba godzin nadliczbowych nie może przekraczać 416 godzin w ciągu roku kalendarzowego. Jednocześnie, zgodnie z art. 131 § 2 Kodeksu pracy ograniczenia te nie dotyczą pracowników, którzy zarządzają zakładem pracy w imieniu pracodawcy.

 

Należy się dodatek lub dni wolne

Warto pamiętać, że praca w nadgodzinach jest na tyle specyficzna, że ustawodawca wprowadził dodatkowe obowiązki dla pracodawcy. Te odnoszą się przede wszystkim do wynagradzania świadczonej w ten sposób pracy. Pracownikowi przysługuje bowiem, obok wynagrodzenia zasadniczego, również dodatek w wysokości odpowiednio:

  • 100% wynagrodzenia ? za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy, który udzielony został pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
     
  • 50% wynagrodzenia ? za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż wymienione powyżej.

Pracę w godzinach nadliczbowych pracodawca może również rekompensować przez danie pracownikowi dnia wolnego. Wówczas osobie zatrudnionej nie przysługuje wspomniany powyżej dodatek.

 

Kosztowny brak formalności

Ustawodawca do kwestii nadgodzin podchodzi w dość elastyczny sposób. Pracodawca może ustalić własne limity, które będą go obowiązywały, ale warto pamiętać, że brak uregulowania tej kwestii może być kosztowny. Otóż, zgodnie z art. 281 pkt. 5 Kodeksu pracy podmiot zatrudniający, który narusza przepisy o czasie pracy podlega karze grzywny od 1 000 do nawet 30 000 złotych. Z tego też względu tak istotne jest ewentualne wcześniejsze określenie potrzeb i ich uzgodnienie z pracownikami.

Zobacz inne porady dla pracodawców

Komentarze do wpisu

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.