Pracownik - prawa i obowiązki

Nepotyzm w pracy - czy to może zaszkodzić?

26 października 2022

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 13 głosów

13 głosów

4 komentarze
Nepotyzm w pracy - czy to może zaszkodzić?
Nepotyzm w przedsiębiorstwie jest jednym z powszechnych zjawisk, które występuje na całym świecie. Opiera się na faworyzowaniu członków rodziny podczas obsadzania stanowisk w firmie. Nepotyzm jest spotykany zarówno w jednostkach prywatnych, jak i państwowych. Równocześnie odnosi się do każdej branży. Kierowanie się wyłącznie stopniem pokrewieństwa podczas rekrutacji niesie za sobą szereg problemów, choć początkowo spostrzegany bywa wyłącznie jako przysługa pomoc. Przestawiamy, czym charakteryzuje się nepotyzm i z jakimi konsekwencjami się wiąże.

Zachęcamy do zapoznania się z artykułem: Praca dla Ukraińców - rynek pracy dla uchodźców z Ukrainy.

Czym tak właściwie jest nepotyzm?

Nepotyzm jest bardzo częstym zjawiskiem, najłatwiej dostrzegany jest w małych i średnich firmach. Nie oznacza to, że nie jest on spotykany w korporacjach lub instytucjach państwowych. Cechą charakterystyczną nepotyzmu jest obsadzanie stanowisk przez osoby, które nie posiadają wymaganych kwalifikacji, ale pozostają spokrewnione z osobami decyzyjnymi. Nepotyzm nie ogranicza się wyłącznie do stanowisk dyrektorskich. Może być on obecny w trakcie rekrutacji na niższe stanowiska. W konsekwencji powstaje trudność w rozróżnieniu nepotyzmu od firmy rodzinnej. Pomocne są w tym cechy szczególne przypisywane do nepotyzmu, są to:

  • zatrudnienie osób, które nie mają wymaganych kompetencji do wykonywania pracy na określonym stanowisku;
  • posiadanie nieprzejrzystego schematu awansów i podwyżek, dostrzegalne jest ich niesprawiedliwe przyznawanie przede wszystkim dla osób niespokrewnionych;
  • zapewnienie lepszych warunków lub bardziej elastycznego czasu pracy dla członków rodziny. 

W firmach rodzinnych, w których obecny jest własny kapitał nie można mówić o problemie nepotyzmu. Zaczyna się on pojawiać dopiero, gdy zatrudniane są osoby postronne, a sposób ich traktowania jest o wiele gorszy w odniesieniu do członków rodziny pomimo wykonywania tej samej pracy. 

Czy spokrewnieni pracownicy mogą szkodzić firmie?

Nepotyzm w przedsiębiorstwie bardzo często stanowi odrębne źródło problemów w danej firmie, choć są one równie często lekceważone. Najczęściej w prywatnych jednostkach jest traktowany jako zwyczajna pomoc dla członków rodziny, dlatego zdobywa wśród społeczeństwa pozytywny wydźwięk. W rzeczywistości można nepotyzm potraktować jako pomoc, jednak spokrewnieni pracownicy mogą realnie szkodzić firmie. 

Szukasz pracy?

Dziewiarz, Operator maszyn STOLL

"LOMAN" Sp. z o.o.

  • 4 500-6 000 zł / mc
  • Bielsko-Biała
Dodana

Pracownik logistyczny - order picker

Timing Sp. z o.o.

  • Holandia
Dodana

Magazynier

ALUPROF S.A.

  • Bielsko-Biała
Dodana

Specjalista ds. kadr i płac

mdm NT Sp. z o.o.

  • Bielsko-Biała
Dodana

Pracownik biurowo-administracyjny

ANTHEA sp. z o.o.

  • Gdańsk
Dodana

W pierwszej kolejności należy wskazać, że jeżeli czynnikiem decydującym o zatrudnieniu był wyłącznie stopień pokrewieństwa to posiadane kompetencje schodzą na drugi plan. Często te osoby nie potrafią sprawnie realizować tych obowiązków, co nie tylko zaburza funkcjonowanie jednostki, ale także sprawia, że pracownik traci wiarę w siebie i swoje możliwości. Sam proces poszukiwania pracy pozwala zdobyć doświadczenie i obycie na rynku pracy. 

Równolegle nepotyzm w pracy wiąże się z negatywnymi konsekwencjami dla samej firmy. Zatrudnienie niekompetentnych pracowników oznacza obciążenie dla innych osób, a także skutkuje obniżeniem jakości usług. Faworyzowanie członków rodziny przyczynia się do rozwoju konfliktów w przedsiębiorstwie, a one same są często wyszydzane przez innych. Stosowanie kumoterstwa sprawia, że spada motywacja do pracy, jeżeli oferowane warunki pracy nie są zależne od tego, jak realnie wygląda realizacja obowiązków. Jednocześnie wzrasta poczucie niesprawiedliwości, ponieważ podział stanowisk pracy o wyższym prestiżu pomiędzy bliskimi osobami sprzyja zrezygnowaniu. Co więcej jest to traktowane jako nieuczciwa praktyka pracodawcy. Wśród pracowników pojawiające się konflikty mogą ewoluować aż do mobbingu i dyskryminacji, który nie tylko obniżają komfort pracy, ale mogą powodować również znaczny uszczerbek na zdrowiu psychicznym u pracowników.

Nepotyzm – czy każdy jest zawsze równym w przedsiębiorstwie?

Zatrudnienie bliskich osób w przedsiębiorstwie wymaga od osoby zarządzającej jednostką ogromnego obiektywizmu. W rzeczywistości nie jest to bardzo często spotykane. Członkowie rodziny mogą korzystać z lepszego traktowania ze względu na charakter relacji. O ile pracownicy potrafią to zrozumieć, to o wiele ciężej jest im znaleźć uzasadnienie dla lepszego wynagradzania czy szybszego awansowania. Budzi to poczucie niesprawiedliwości, a zatem przez pracowników dostrzegalne jest nierówne traktowanie. 

Nepotyzm jest analizowany pod kątem nadużyć i jest swoistą patologią występującą w życiu publicznym. W otaczającej nas demokracji traktowane to jest jako odstępstwo od normy, że więzy krwi decydują o posiadanej przewadze wobec innych osób mających nierzadko lepsze kompetencje do wykonywania danej pracy. Analizując nepotyzm, należy także pamiętać o tym, jak spokrewniona osoba jest odbierana przez resztę współpracowników. Występuje tam charakterystyczna nierówność traktowania, często jest spostrzegana jako osoba, która informuje przełożonych o tym, co powinno pozostać w gronie współpracowników. Nierzadko jest obiektem żartów lub kpin, a popełnione błędy nie są rozumiane przez inne osoby. 

Video

Czy pracownicy chętnie wybierają rodzinne firmy?

Osoby postronne bardzo często rezygnują z zatrudnienia w rodzinnych firmach. W tej sieci powiązań dostrzegalne jest nierówne traktowanie, które ciężko jest przeskoczyć. Dodatkowo, byli pracownicy często odpowiadają za rozpowszechnienie niepochlebnych opinii. Kulejący employer branding jest późniejszym utrudnieniem w pozyskiwaniu fachowców, co przekłada się bezpośrednio na spadek przychodów. Niechęć wynika z nieustannego niedoceniania zaangażowanych pracowników, którzy nie są spokrewnieni. Potęgowany jest poziom stresu wśród pracowników z zewnątrz. Równolegle zdają sobie świadomość, że w przypadku redukcji etatów, to ich miejsca pracy będą w pierwszej kolejności zlikwidowane. W razie ewentualnych konfliktów są zawsze na straconej pozycji i nie mogą być pewni obiektywnego stanowiska osoby przełożonej. W ostatecznym rozrachunku wybór rodzinnej firmy sporo traci w odniesieniu do jednostki, która nie praktykuje zatrudnienia osób w zależności od spokrewnienia. 

Pracownicy posiadają świadomość, że podział stanowisk pracy może być determinowany wyłącznie przez stopień pokrewieństwa, a nie rzeczywiste umiejętności. W konsekwencji rodzinne firmy dla wielu osób stanowią wyłącznie miejsce chwilowego zatrudnienia, w przypadku, gdy nie istnieją perspektywy innego miejsca pracy. Wytrwałe osoby często decydują się na pracę w takim miejscu, jednak szybko informują o chęci uzyskania podwyżki

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest nepotyzm?

Nepotyzm opiera się na faworyzowaniu członków rodziny w trakcie obsadzania stanowisk w pracy. Pomimo mniejszych kompetencji posiadają większe szanse na zatrudnienie, wyższe wynagrodzenie, a także szybszy awans.

Czy członkowie rodziny mogą pracować w jednej firmie?

Obowiązujące przepisy prawne nie zabraniają na zatrudnienie członków rodziny w prowadzonej działalności gospodarczej. Kluczowe jest, aby wobec członków rodziny nie łamać obowiązującego prawa pracy i zapewnić im równe traktowanie.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Ewa Sztuczka-Mazur

Social Media Manager

Social Media Manager w branży HR, autorka tekstów, copywriterka, specjalistka Facebook ADS, wokalistka i pszczelarka.
Obecnie w Aplikuj.pl odpowiedzialna głównie za treści z obszaru miękkiego HR oraz prawa pracy.

4 komentarze

Hubert

Hubert

Nepotyzm to niestety problem, z którym borykają się nie tylko mniejsze przedsiębiorstwa, ale także korporacje. Trzeba być bardzo uważnym na to, kogo się zatrudnia, bo niekompetentne osoby szkodzą firmie i obniżają jakość usług.
Pasjans

Pasjans

Często widzę, że w ofertach pracy wymagane są kontakty w firmie lub znajomości z osobami decyzyjnymi. To bardzo demotywujące i sprawia, że trudno się w ogóle ubiegać o jakiekolwiek stanowisko.
Olszyna

Olszyna

Nepotyzm jest jednym z największych problemów rynku pracy. Osoby bez wewnętrznych koneksji często nie mają szans na znalezienie pracy. Jest to bardzo niesprawiedliwe i utrudnia start w życiu zawodowym.
3city

3city

Nepotyzm w firmie to niestety bardzo często codzienność. Często osoba, która nie ma żadnych kwalifikacji, zostaje zatrudniona tylko dlatego, że jest spokrewniona z szefem. Jest to nieuczciwe i sprzyja powstawaniu konfliktów w zespole.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.