Koronawirus i tarcza antykryzysowa

Pandemia koronawirusa - czy pracownik może odmówić przyjścia do pracy?

2 kwietnia 2020

4 z 5

Ocena: 4 z 5 | 13 głosów

13 głosów

5 komentarzy
Pandemia koronawirusa - czy pracownik może odmówić przyjścia do pracy?
Rząd wprowadził szereg zaleceń, które mają na celu spłaszczyć krzywą zachorowań na koronawirusa. Ograniczą rozprzestrzenianie się choroby i odciążą służbę zdrowia. Zamknięte są już kina, bary, muzea, a także szkoły oraz uniwersytety. Co jednak z miejscami pracy? Wyjaśniamy, czy pracownicy mogą w trosce o swoje zdrowie zostać w domu!

Ministerstwo Zdrowia, Główny Inspektor Sanitarny oraz inne instytucje zalecają, by w obliczu zagrożenia epidemiologicznego w miarę możliwości ograniczyć kontakt z innymi ludźmi. Akcja „#zostanwdomu” jest niezwykle popularna w mediach społecznościowych. Nie każdy jednak ma do tego prawo. Dowiedz się, czy pracownik może odmówić przyjścia do pracy w związku z koronawirusem!

Koronawirus a praca – czy można nie stawić się w miejscu pracy?

Zgodnie z art. 100 § 1 Kodeksu Pracy pracownik musi stosować się do poleceń swojego pracodawcy. Do nich zalicza się też obowiązek wykonywania swoich obowiązków w określonym czasie i miejscu. Odmowa może skończyć się nawet dyscyplinarnym zwolnieniem.

W biurach czy innych placówkach przebywa zwykle większa liczba osób, które mogą potencjalnie być nosicielami koronawirusa. By jednak mieć prawo odmówić przyjścia w wyznaczone przez pracodawcę miejsce, należy mieć rzeczowe, obiektywne i słuszne powody. Pracownik może bowiem nie wykonać swoich obowiązków, jeśli stanowią one dla niego zagrożenie życia czy zdrowia. W związku z tym można np. odmówić wyjazdu służbowego w tereny szczególnie niebezpieczne. 

Warto wiedzieć!
Pracownik ma teoretycznie prawo nie stawić się w pracy, jeśli faktycznie groziłoby mu niebezpieczeństwo. Ryzyko zarażenia jako powód jest jednak dość kłopotliwe w ocenie. Na ten moment (17 marca 2020) nie można określić obecnej sytuacji związanej z koronawirusem w Polsce jako bardzo groźnej.

Osoby, które muszą stawić się w pracy, są więc do tego zobowiązane prawnie, chyba że wprowadzona zostanie specjalna ustawa o ograniczeniu działalności przedsiębiorstw.

Szukasz pracy?

Kierowca

PEJA Personal GmbH

  • Niemcy
Dodana

Pracownik biurowy (branża ubezpieczeniowa)

CERTIS DANEL GIERUSZCZAK SPÓŁKA JAWNA

  • Bielsko-Biała
Dodana

Inżynier budowy / inżynierka budowy

CREA BUDOWNICTWO sp. z o.o.

  • Wrocław
Dodana

STANOWISKO DS. TECHNICZNYCH – MONTAŻ

MCD ELECTRONICS Sp. z o. o.

  • Żywiec
Dodana

GŁÓWNA KSIĘGOWA / KSIĘGOWY

PRZEDSIĘBIORSTWO REMONTOWO BUDOWLANE AGAD SP Z O O

  • 8 400 do 9 800 zł brutto / mc
  • Toruń
Dodana

W prawie pracy brakuje szczegółowych przepisów na okoliczności, w których sie znaleźliśmy. W związku z tym rząd sporządził specustawę o koronawiusie, która reguluje podstawowe kwestie. Prawdopodobnie wraz z rozwojem sytuacji będzie ona wzbogacana o kolejne poprawki, by skonkretyzować zasady m.in. funkcjonowania na rynku pracy. O tym, co obecnie zawiera ten dokument, przeczytasz w artykule Koronawirus praca- co mówi specustawa?

Koronawirus a prawa pracownika

Czy są jakieś okoliczności, w których prawo działa na korzyść pracownika? Oczywiście może on nie przyjść do pracy, jeśli nie pozwala mu na to zdrowie. Jeśli ma podejrzenia, ze zachorował na COVID-19, powinien zadzwonić do sanepidu, najbliższej stacji sanitarno-epidemiologicznej lub szpitala zakaźnego. Gdy z kolei jest się osobą przewlekle chorą (np. nadciśnienie, cukrzyca) lub o upośledzonej odporności (np. w wyniku przebytej chemioterapii), warto zgłosić się do lekarza – oceni zdolność do pracy i w razie potrzeby wypisze zwolnienie.

Pracodawca a koronawirus - infografika o obowiązkach

Źródło: https://businessinsider.com.pl/firmy/przepisy/koronawirus-w-polsce-obowiazki-pracodawcow-w-firmach/g3xynvh

W wyjątkowych przypadkach pracownik ma także prawo nie przyjść do pracy w związku z koronawirusem, jeśli pracodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Zgodnie z zapisami art. 210 § 1 Kodeksu Pracy, jeśli nie stworzył on warunków odpowiadającym nowym przepisom bezpieczeństwa i higieny, można odmówić przyjścia do pracy. Jest to jedno z podstawowych praw pracownika. Nie odnosi się ono jednak do zawodów, dla których obowiązkiem jest ratowanie życia lub mienia.

W innych przypadkach każdy pracodawca musi zapewnić m.in. dostęp do bieżącej wody, mydła czy środków dezynfekujących. Powinien także dokładnie instruować pracowników jak powinni zachowywać ostrożność. To, jakie kroki w zakładzie pracy powinien jeszcze podjąć pracodawca, omówiliśmy w osobnym artykule: Koronawirus w Polsce - obowiązki pracodawcy

Koronawirus a praca zdalna

Rząd, Sanepid oraz GIS zalecają pracę zdalną w tych miejscach, w których jest to możliwe. Jeśli więc pracownik uważa, że jest w stanie wykonywać swoje obowiązki z domu, powinien przedyskutować tę sprawę z przełożonym. Organizacją pracy zdalnej zajmuje się pracodawca i to od niego zależy jednak ostateczna decyzja. Może oczywiście odmówić, uznając, że prowadzi prawidłową profilaktykę koronawirusa.

Koronawirus a praca zdalna - infografika

Źródło: https://www.ifirma.pl/news/praca-zdalna-a-koronawirus-prawa-pracownika-i-obowiazki-pracodawcy.html

W innej sytuacji są rodzice oraz opiekunowie dzieci do lat 8. Szkoły i przedszkola zostały z dnia na dzień zamknięte, a nie każdy ma z kim zostawić swoje pociechy. Takie osoby mogą przejść na pracę zdalną lub tzw. urlop opiekuńczy. W obecnej sytuacji rząd wydłużył wymiar przebywania na zasiłku rodzicielskim do 14 dni. Dalsze tygodnie pokażą, czy zostaną wprowadzone dodatkowe zmiany.

Co ciekawe, pracodawca może zlecić pracę zdalną w kwarantannie domowej osobom, które jej podlegają. Jeśli pracownik jest zdrowy i zdolny do wykonywania swoich obowiązków (nie może jedynie opuszczać miejsca zamieszkania), musi zastosować się do poleceń pracodawcy.

Koronawirus a praca to jedno z najtrudniejszych zagadnień, z jakim muszą zmierzyć się polski Rząd i przedsiębiorcy. Z jednej strony ograniczenie kontaktów międzyludzkich działa na korzyść w powstrzymywaniu rozprzestrzeniania się wirusa. Z drugiej – istnieją takie branże, które nie mogą zawiesić swojej działalności. Jeśli musisz pracować, zachowaj ostrożność i skup się na czynnościach związanych z profilaktyką koronawirusa!

Polecamy także artykuł poświęcony pracy zdalnej i zaleceniom, gdy nie ma takiej możliwości: Praca zdalna i dojazd do pracy a koronawirus 

Podsumowanie:
  • Pracownik może odmówić przyjścia do pracy z powodu zagrożenia życia i zdrowia, jednak wymaga to rzeczowych i obiektywnych powodów.
  • Pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie środki bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy.
  • Praca zdalna jest zaleceniem rządu i GIS-a oraz może być wymuszona w przypadku opieki nad dziećmi lub kwarantanny domowej.
  • Specustawa o koronawirusie ma na celu regulację kwestii związanych z pandemią i może być dalej modyfikowana przez rząd.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracownik może odmówić przyjścia do pracy w związku z koronawirusem?

Według prawa pracy pracownik może odmówić tylko, jeśli wykonanie obowiązków wiąże się z niebezpieczeństwem życia i zdrowia. O ile pracodawca zastosuje się do specustawy i w zakładzie wprowadzone są środki ostrożności, raczej nie można mówić o niebezpieczeństwie będącym podstawą do odmówienia wykonania pracy.

Czy pracownik może pójść na pracę zdalną w związku z koronawirusem?

Specustawa o koronawirusie nie nakłada takiego obowiązku, ale Ministwerswo Zdrowia zachęca pracodawców do delegowania do pracy zdalnej tam, gdzie to możliwe. Jeśli pracodawca stwierdzi, że dane stanowisko wymaga obecności w miejscu pracy, ma jednak prawo odmówić pracy zdalnej.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

autor

Patrycja Kosek

Dziennikarz

Specjalista digital marketingu, redaktor, copywriter i dziennikarz. Ma prawie 10 lat doświadczenia. Poza pisaniem i korektą zajmuje się zarządzaniem i optymalizacją treści, a także planowaniem i realizacją kampanii marketingowych oraz projektów link outreach na potrzeby SEO.

Newsletter

Jesteś rekruterem lub specjalistą HR? Ten newsletter jest dla Ciebie!

Otrzymuj garść inspiracji, praktyczne porady i gotowe materiały wspierające codzienną pracę w rekrutacji i employer brandingu.

Bądź na bieżąco z trendami HR i rozwijaj swoje działania z Aplikuj.pl

Klauzula informacyjna  

Administratorem danych osobowych osób korzystających ze strony internetowej Aplikuj.pl i wszystkich ich podstron (dalej: Serwis) w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (dalej: RODO) jest Aplikuj.pl spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej (43-316), przy ul. Partyzantów 71, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0001215936, NIP 5472257594, REGON 543729574.

Dokonując zapisu na newsletter wyrażacie Państwo zgodę na przesyłanie informacji handlowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w tym w szczególności poczty elektronicznej, dotyczących marketingu bezpośredniego usług i towarów oferowanych przez Aplikuj.pl oraz jej zaufanych partnerów handlowych, zainteresowanych marketingiem własnych towarów lub usług. Podstawą prawną przetwarzania Państwa danych osobowych uzasadniony interes Administratora oraz jego partnerów (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Przesłanie formularza jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia o zapoznaniu się z Polityką Prywatności.

W każdym momencie przysługuje Państwu możliwość wycofania zgody na przetwarzanie Państwa danych osobowych w celach marketingowych. Więcej informacji na temat przetwarzania oraz podstaw przetwarzania Państwa danych osobowych przez Aplikuj.pl, w tym także przysługujących Państwu uprawnień, znajdziecie Państwo w naszej Polityce Prywatności.

5 komentarzy

Amelia

Amelia

Jako pracodawca rozumiem, że obecna sytuacja jest dla wszystkich trudna. Musimy jednak działać i podejmować decyzje, które przyniosą jak najlepsze efekty. Staramy się zapewnić naszym pracownikom bezpieczne warunki pracy i dbać o ich zdrowie. Mamy nadzieję, że kryzys szybko się skończy i będziemy mogli wrócić do normalności.
Diana12

Diana12

Sądzę, że pracodawcy powinni zadbać o bezpieczeństwo swoich pracowników i zapewnić im odpowiednie warunki pracy. Co do pracy zdalnej, uważam, że to świetne rozwiązanie w dobie koronawirusa. Mam nadzieję, że w przyszłości będzie się to rozwijało.
Astor

Astor

Jako osoba bezrobotna, bardzo martwię się o swoją sytuację w dobie koronawirusa. Obecna sytuacja na rynku pracy nie sprzyja znalezieniu zatrudnienia. Bardzo liczę na pomoc rządu i na to, że gospodarka szybko się odbuduje.
Zakapior

Zakapior

Szczerze mówiąc, ta cała sytuacja jest dla mnie bardzo stresująca. Muszę stawić się w pracy i boję się, że ktoś z mojej rodziny może zarazić się koronawirusem przez moje kontakty z ludźmi. Wydaje mi się, że pracodawcy powinni być bardziej elastyczni i pozwalać na pracę zdalną, jeśli tylko to możliwe.
burkhart

burkhart

Ciekawa sprawa z tym - gdyż jak to się zaczęło to masowo ludzie nie chcieli chodzić i jakoś wszystko było zgodnie z prawdą.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.