Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 1060        SUBSKRYBUJE: 7263
Tematy, które interesują czytelników:  Pracownik młodociany, Nienormowany czas pracy, Pierwszy dzień w pracy, Zwolenie dyscyplinarne, Staż a lata pracy, Klauzula poufności

Umowa zlecenie - tylko obowiązki czy też prawa?

Umowa zlecenie - tylko obowiązki czy też prawa?

Zdecydowana większość pracodawców w dzisiejszych czasach zamiast proponować pracownikowi podpisanie umowy o pracę zachęca do zawierania umów cywilnoprawnych, np. w formie umowy zlecenia. Pracodawcy zapewniają, że takie porozumienie ma być dla pracownika korzystniejsze. Warto jednak zwrócić uwagę podczas podpisywania takiej umowy, jakie prawa i obowiązki wynikają z niej oraz co gwarantuje ów dokument.

Pod względem formalnym ten rodzaj umowy można zaliczyć do umów cywilnoprawnych w związku z czym nie obowiązują tu żadne przepisy, które zawiera obowiązujący Kodeks Pracy. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest fakt, że zleceniobiorca nie jest tak naprawdę pracownikiem firmy, a co za tym idzie najczęściej nie otrzymuje żadnych świadczeń, ani uprawnień z tego tytułu.

Powodem, dla którego pracodawcy wybierają formę umowy zlecenia zamiast umowy o pracę są niewątpliwie korzyści, jakie zleceniodawcy osiągają podpisując taką umowę. Główną zaletą dla zleceniodawców jest możliwość uniknięcia dużych kosztów, jakie byłyby związane z zatrudnieniem na umowę o pracę. Zleceniobiorcy natomiast cenią ją przede wszystkim za ogromną elastyczność.
 

Zleceniobiorca
 

Zleceniobiorcą określa się stronę, która podejmuje się wykonania danego zlecenia. Może nim być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna. Podpisując umowę, zleceniobiorca zobowiązuje się wykonać określone czynności z dochowaniem należytej staranności, za co otrzymuje od zleceniodawcy ustalone wcześniej wynagrodzenie. Nie odpowiada on jednak za finalny efekt zlecenia. Trzeba wiedzieć, że zleceniobiorcy nie łączy ze zleceniodawcą stosunek pracy, a co za tym idzie – nie jest on wobec niego podległy i nie grożą mu sankcje przewidziane prawem pracy. Zleceniobiorca nie ma ustalonych norm czasu pracy,a jego powinnością jest po prostu wykonanie określonego umową zlecenia.
 

Zleceniodawca
 

Zleceniodawcą może być zarówno osoba fizyczna, jaki osoba prawna. Jest stroną w umowie zlecenie, która zleca drugiej stronie wykonanie danych czynności, które mogą lecz nie muszą kończyć się danym efektem. Jest to także strona płacąca zleceniobiorcy za wykonaną przez niego pracę. W jego zakresie leży dbałość oprawidłowe sformułowanie umowy. Musi to uczynić w taki sposób, aby nie została uznana za umowę o pracę. Tym samym, musi zagwarantować zleceniobiorcy swobodę realizowania zamówienia, nie może wyznaczać mu norm czasu pracy, ani też wymagać jakiejkolwiek podległości. W przypadku umowy zlecenia obie strony są równorzędnymi podmiotami stosunku cywilnoprawnego.
 

Poznaj swoje prawa
 

Jeżeli jesteś zleceniobiorcą, który zgodził się na podpisanie umowy w formie umowy zlecenia, to musisz zdawać sobie sprawę, że wybierając tę formę zatrudnienia „umówiłeś” się na konkretne warunki ze zleceniodawcą. Podpisałeś umowę, według której masz za zadanie wykonanie danej czynności w ściśle określonym czasie. Nie masz w związku z tym obowiązku przychodzenia do miejsca pracy codziennie i spędzania w niej 8 godzin. Swoje zadania możesz zrealizować w dowolnie wybranym przez siebie czasie, a także w wybranym miejscu. Najważniejsze, abyś w pełni i rzetelnie wykonał swoje zadanie w umówionym terminie. Zleceniodawca w żaden sposób nie może od Ciebie żądać codziennego przychodzenia do pracy, egzekwować spędzonych w niej godzin. Dla niego najważniejszy jest osiągnięty cel.

Taka forma zatrudnienia jest niewątpliwie bardzo dobrym rozwiązaniem dla osób, które nie są zwolennikami całodziennego przebywania w miejscu pracy, nie lubią 8 godzinnego przesiadywania w niej i cenią sobie przede wszystkim elastyczność. Co więcej, zleceniobiorca ma również prawo wykonywania zadań jednocześnie dla kilku zleceniodawców. Jeżeli ściśle trzyma się terminów i realizuje zadania na czas, pracodawca nie ma prawa zabraniać pracy dla innego zleceniodawcy.
 

Nie jesteś pozbawiony ochrony
 

Mimo dużej popularności umowy zlecenia, zdecydowana większość osób ma negatywny stosunek do tej formy zatrudnienia. Zleceniobiorca bowiem ma bardzo ograniczony dostęp do wszelkiego rodzaju świadczeń i zaplecza socjalnego. W porównaniu z zatrudnionymi na umowę o pracę, często czuje się pokrzywdzony.

Warto wiedzieć, że zleceniodawca mimo, iż osiąga wiele korzyści z tytułu ograniczenia kosztów, musi jednak odprowadzać w imieniu pracownika przynajmniej część należnych składek do ZUS. Z tego właśnie względu pracodawcy niejednokrotnie wolą zatrudniać uczniów i studentów, którzy nie osiągnęli jeszcze 26-go roku życia, ponieważ w tym przypadku nie mają obowiązku odprowadzania składek. Mowa tu o składce na ubezpieczenie zdrowotne, składce emerytalnej, a także rentowej. Jeżeli chodzi o ubezpieczenie wypadkowe zleceniodawca ma obowiązek odprowadzać składkę tylko wtedy, kiedy zleceniobiorca wykonuje zlecone mu zadania i obowiązki w siedzibie firmy. Jeżeli chodzi o składki zdrowotne, mogą one być odprowadzane dobrowolnie.

Pracownik zatrudniony na umowę zlecenie nie może zapomnieć, aby poinformować dotychczasowego pracodawcę o każdej nowo podpisanej umowie. Jest to bardzo ważne, ponieważ wiąże się bezpośrednio z koniecznością i sposobem odprowadzania poszczególnych składek. Każdy zleceniodawca powinien wiedzieć, że ubezpieczenie zdrowotne ma być potrącane od każdej podpisanej umowy, natomiast składki emerytalne i rentowe mogą być odprowadzane tylko od jednej, wybranej przez zleceniobiorcę umowy.
 

Umowa zlecenie a świadectwo pracy
 

Kodeks pracy nie nakłada obowiązku wydawania świadectwa pracy osobom świadczących pracę na umowę zlecenie. Kwestia ta dotyczy wyłącznie osób, które są zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Tym samym, nie ma ani konieczności, ani tym bardziej zasadności wydawania takiego dokumentu zleceniobiorcom. Niemniej, istnieje możliwość uzyskania zaświadczenia o zatrudnieniu. Trzeba jednak pamiętać, że jest to jednie potwierdzenie pracy na rzecz danej firmy i nie jest uwzględniane chociażby przy ustalaniu stażu urlopowego. Czasem warto jednak zatroszczyć się o taki dokument – z tego względu, że zaświadczenie może stanowić solidny argument chociażby w staraniach o kolejne zlecenia albo nawet o pracę.
 

Czy umowa zlecenie może być zawarta na czas nieokreślony
 

Najczęściej umowa zlecenia ma charakter doraźny, czyli jest zawierana przez zleceniodawcę i zleceniobiorcę wówczas, kiedy zaistnieje taka potrzeba i okoliczność. Niemniej, istnieją takie sytuacje, gdy zlecenie nie ma charakteru jednorazowego czy sporadycznego. Może bowiem dojść do stałego powierzania wykonywania określonych czynności. Wtedy właśnie dochodzi do zawarcia umowy ze zleceniobiorcą na czas nieokreślony. Jest to prawnie dopuszczalne, niemniej dość ryzykowne. Nie może bowiem stać się tak, że umowa cywilnoprawna zacznie przypominać umowę o pracę – czyli jedna strona będzie podległa drugiej, zaczną być określane godziny czy miejsce pracy.
 

Elastyczność kosztem czego?
 

Trudno się zgodzić z tym, że zatrudnienie na umowę zlecenie jest korzystniejsze niż zawarcie umowy o pracę. Zleceniobiorcy, którzy do tej pory zawsze pracowali w ten sposób nie są w stanie dostrzec różnic i zauważyć niewątpliwie znaczących różnic między jedną, a drugą formą zatrudnienia. Występują tu ogromne różnice jeżeli chodzi o dostępność świadczeń socjalnych przysługujących pracownikowi.

Przy umowie zlecenia trzeba się liczyć z tym, że nie otrzymamy płatnego urlopu wypoczynkowego ani wychowawczego. W przypadku choroby dziecka nie można korzystać z opieki nad nim. Pracownikowi zatrudnionemu na umowę zlecenie nie przysługują kontrolne badania lekarskie. Nieciekawie wygląda też sposób rozwiązania umowy, ponieważ pracodawca nie zapewnia wynagrodzenia w postaci odprawy. W związku z tym, że czas pracy jest nienormowany, co z jednej strony jest korzystne, ponieważ to pracownik sam ustala sobie czas i miejsce wykonania zadania, to jednak nie przysługują mu żadne dodatki za pracę w godzinach nocnych.

Trzeba też wspomnieć, że zatrudnienia na umowę zlecenie nie podlegają przepisom o charakterze organizacyjno-porządkowym. Wynika z tego wiele problemów, związanych na przykład z terminowością otrzymywania wynagrodzenia. Zleceniodawca rzadko trzyma się ustalonych dat i często wypłaca uposażenie wtedy, kiedy mu wygodnie, często zaspakajając najpierw potrzeby firmy, a potem dopiero pracownika. Duże problemy sprawia również brak możliwości usprawiedliwienia się zleceniobiorcy z powodu niewykonania zleconego zadania. Wynika to z tego, że umowa jest zbyt mało szczegółowa i nie ma w niej informacji jak pracownik powinien załatwić ten temat.
 

Podpisujesz? Sprawdź, czy wszystko jest!
 

Mimo, że umowa zlecenie nie stanowi dobrego zabezpieczenia pracownika jeżeli chodzi o fundusz świadczeń socjalnych, to jednak jest bardzo ważnym dokumentem, którego zapisy podlegają określonym skutkom prawnym. Pracownik powinien doskonale znać swoje prawa wynikające z podpisanej umowy, a pracodawca również musi zdawać sobie sprawę z tego, że powinien respektować wszelkie jej zapisy. Zatem bardzo ważne jest aby decydując się na zawarcie tego rodzaju umowy, dokładnie ustalić z pracodawcą co ma ona zawierać oraz zakres praw i obowiązków z niej wynikających. Jednymi z najbardziej istotnych są te punkty umowy, które dotyczą wynagrodzenia, jego wysokości oraz terminu wykonania zlecenia..

Nasze państwo daje dużą swobodę stronom umowy w kwestii ich konstrukcji i zapisów. Zleceniodawca może do ogólnie przyjętych szablonów dodawać dowolnie uzgodnione z pracownikiem zapisy. Bardzo często pracodawca nadaje zatrudnionemu na umowę zlecenie wiele uprawnień, które zwykle posiadają pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę. Dlatego tak ważne jest, aby obie strony umowy jasno określiły zakres czynności, jakie powinien wykonywać zatrudniony. Nadanie pracownikowi zatrudnionemu na umowę zlecenie uprawnień należnych zatrudnionym na umowę o pracę może jednak wpłynąć na zakwestionowanie przez niego cywilnoprawnego charakteru zatrudnienia, a to z kolei może nieść poważne konsekwencje prawne!
 

Okiem ustawodawcy
 

Mimo, że według pomysłu ustawodawcy umowa zlecenie, podobnie jak umowa o dzieło, miały być nowatorskimi i wyjątkowo elastycznymi formami zatrudnienia, a także zostały wymyślone jako reakcja na szereg zmian pojawiających się na rynku pracy, to jednak wielu pracodawców nadużywa tej formy. Dlaczego? Otóż dlatego, że liczy na korzyści, jakie wynikają z tego tytułu. Przede wszystkim oszczędności polegające na niezapewnianiu zleceniobiorcom wielu świadczeń socjalnych czy szkoleń. Pracownicy zawierający umowę zlecenie tracą w związku z tym na przykład prawa do opieki nad chorym dzieckiem czy prawa do płatnych urlopów.

Według ustawy, wprowadzone na rynek umowy zlecenia są niezwykle elastyczne i wygodne zwłaszcza dla zleceniodawców. Dają im swobodę konstruowania zapisów w sposób najbardziej dla nich wygodny i korzystny. Ustawodawca dał jednak też pracownikowi możliwość dochodzenia swoich praw w sytuacjach, kiedy pod tą umową kryje się umowa o pracę. Wówczas zleceniobiorca bez problemu może udać się do sądu pracy po to, aby dochodzić tam ustalenia stosunku pracy.

Zobacz inne porady dla pracowników

Komentarze do wpisu

WIRTUALNE PIENIAZDE
2016-07-11, 19:28
FIRMA NIE CHE WYPŁACIC MI PIENIĘDZY ZA WYKONANĄ PRACĘ TWIERZDĄC ŻE WYSLALA PRZELEW NA KONTO ,A PIENIEZDY NIE MA I NIE BYLO ,HORROR
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.