Twoje wsparcie w rekrutacji

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania
Stosunek pracy najczęściej jest zawierany przez pracownika i pracodawcę przez podpisanie umowy o pracę. W praktyce istnieją też inne podstawy jego powstania, a jedną z nich jest powołanie. To pozaumowna podstawa zatrudnienia. Czym się charakteryzuje powołanie na stanowisko pracy i co warto o nim wiedzieć?

Powołanie na stanowisko

Z formalnoprawnego punktu widzenia powołanie jest aktem administracyjnym jednostronnym, choć zgodnie z art. 11 Kodeksu pracy: Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Oznacza to, że dla powstania stosunku pracy z powołania niezbędna jest zgoda osoby powoływanej. Trzeba przy tym wiedzieć, że na podstawie powołania zatrudnia się pracowników tylko w tych sytuacjach, które określone zostały w odrębnych przepisach.

Kogo można zatrudnić na podstawie powołania?

Stosunek pracy na podstawie powołania nawiązuje się przede wszystkim wtedy, gdy mowa o stanowiskach kierowniczych czy dyrektorskich, czyli tych, które ze swojej natury są najbardziej nietrwałe. Jednocześnie w praktyce o powołaniu na stanowisko mówi się bardzo często. Tymczasem nie zawsze chodzi o nawiązanie stosunku pracy, a wyłącznie o powierzenie funkcji. W takiej sytuacji wykonywanie pracy odbywa się na innych podstawach prawnych. Z uwagi na ten problem niezbędne jest prawidłowe rozróżnianie powołań; z jednej strony może to być źródło nawiązania stosunku pracy, z drugiej zaś akt inwestytury.

Zgodnie z art. 68 § 1 Kodeksu pracy: Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania w przypadkach określonych w odrębnych przepisach.

Kto może zostać powołany do pracy?Powoływanymi w rozumieniu przepisów będą:
  • dyrektor i jego zastępca w przedsiębiorstwie państwowym,
  • dyrektorzy instytucji kulturalnych,
  • sekretarz i skarbnik gminy (powiatu),
  • dyrektor parku narodowego.

Umowa powołania. Przed powołaniem najpierw konkurs

Do stosunku pracy, który nawiązany został na podstawie powołania, stosuje się art. 68-72 Kodeksu pracy. Jednocześnie, o czym należy pamiętać, powołanie może poprzedzać konkurs. Ten pracownik, który zostanie powołany na stanowisko właśnie w wyniku konkursu, ma prawo rozwiązać stosunek pracy, jaki łączy go z dotychczasowym pracodawcą za skróconym, jednomiesięcznym okresem wypowiedzenia.

To Cię powinno też zainteresować: Rodzaje umów o pracę

Konkurs organizowany jest najczęściej po to, aby wybrać wśród grona osób starających się o posadę tego kandydata, który posiada najbardziej odpowiednie kwalifikacje do wykonywania określonej pracy. Taka forma jest również uznawana za najbardziej przejrzystą. 

Dokumentem, który zawiązuje ten rodzaj stosunku pracy, nie jest tradycyjna umowa, ale tzw. akt powołania przedkładany przez pracodawcę na piśmie. Wyraża on wolę pracodawcy, a przyjęcie aktu jest z kolei świadectwem zgodnej z tym woli powołanego.

Powołanie na stanowisko = mniejsza ochrona

Z punktu widzenia pracownika, który nawiązał stosunek pracy na podstawie powołania, istotne jest, że taka sytuacja daje pracodawcy większą dowolność w rozwiązywaniu stosunku pracy. Oznacza to, że osoba powołana jest w znacznie mniejszym stopniu chroniona niż osoba pracująca na umowie o pracę. Zgodnie z art. 70 Kodeksu pracy: Pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie niezwłocznie lub w określonym terminie odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Dotyczy to również pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony.

Akt odwołania – rozwiązanie stosunku pracy na podstawie powołania

Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem powołanym następuje na podstawie aktu odwołania. Nazwa ta nie jest przypadkowa – z punktu widzenia prawa administracyjnego taka decyzja prowadzi do pozbawienia stanowiska, zaś z punktu widzenia prawa pracy do rozwiązania stosunku pracy. Jednocześnie, co istotne, akt odwołania:

  • musi być dokonany w formie pisemnej (ewentualne niedostosowanie się do tego wymogu sprawia, że odwołanie nie będzie wywoływało skutku – art. 70 §11 Kodeksu pracy),
  • nie musi precyzować przyczyny odwołania.

Do niedawna w orzecznictwie Sądu Najwyższego panował pogląd, według którego akt odwołania nie musiał być konsultowany ze związkami zawodowymi. Aktualne stanowisko Sądu Najwyższego wygląda jednak odwrotnie i jest to wynik odmiennego sformułowania przepisów ustaw wprowadzających ochronę przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem stosunku pracy.

Kodeks pracy a powołanie

Kodeks pracy w artykule 68 porusza ważne kwestie dotyczące powołania na stanowisko. Mowa jest tutaj między innymi o tym, że stosunek pracy z powołania dotyczy przede wszystkim stanowisk kierowniczych. Określany jest również jako najbardziej nietrwała forma stosunku pracy, gdyż powołany na stanowisko może zostać w każdej chwili z niego odwołany bez podania konkretnej przyczyny przez organ, który go powołał.

Co istotne, jeżeli taka osoba zostanie odwołana ze swojego stanowiska, nie ma prawa do roszczenia o przywrócenie do pracy. Zatrudnienie na podstawie powołania ma bowiem brak ochrony trwałości. Kodeks określa, że przy tego rodzaju stosunku pracy stosowane są przepisy analogicznie, jak do umowy o pracę na czas nieokreślony za wyjątkiem tych, które regulują tryb rozwiązania umowy o pracę oraz dotyczą rozwiązywania sporów wynikających ze stosunku pracy. A także wyżej wspomnianego przywracania do pracy na konkretne stanowisko.

Warto wiedzieć!Powołanie na stanowisko zazwyczaj jest na czas nieokreślony. W wyjątkowych przypadkach opisanych w Kodeksie pracy może nastąpić powołanie na czas określony. To musi być wyraźnie zaznaczone w akcie powołania.

W akcie powołania muszą być również zawarte takie informacje jak: stanowisko, na jakie zostaje powołana dana osoba, termin rozpoczęcia pracy na tym stanowisku, a także jej wynagrodzenie. Do aktu często sporządzane są załączniki, w których umieszczane są dodatkowe informacje.

Stosunek pracy na podstawie powołania jest rozwiązywany również po podpisaniu odpowiedniego aktu. W okresie odwołania, jeżeli pracownikowi przysługuje wypowiedzenie, może być zatrudniony przy wykonywaniu innych prac, które będą zgodne z jego kwalifikacjami. Po tym, jak wypowiedzenie się skończy taka osoba, może być zatrudniona do wykonywania wyżej wymienionych obowiązków na nowych warunkach i z dokładnie określonym wynagrodzeniem.

Kodeks pracy określa również dokładnie sposób postępowania w sytuacji, gdy osoba powołana na stanowisko jest zatrudniona u innego pracodawcy. Jeżeli obowiązuje ją trzymiesięczny okres wypowiedzenia, to stosunek pracy może zostać rozwiązany z zachowaniem jednomiesięcznego wypowiedzenia.

Oceń ten wpis
Nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania
Ocena: 3.6, liczba głosów: 13

Opinie

Krycha
2019-12-17, 11:38
Wiele jest zawodów z powołania. Jeżeli ludzie tak postępują to w sumie nie powinni wielce się potem dziwić, że nie są biznesmenami.
Anna Pacior
2019-12-05, 12:36
Ja jestem z powołania i jest klauzula poufności. Sama umowa o poufności może być zawarta w umowie o pracę lub może zostać zawarta osobna umowa o poufności.
Digidug
2019-05-07, 15:47
Umowy o określonym celu są umowami zawieranymi w celu zrealizowania specjalnego projektu lub specjalnego celu. Każda zawarta umowa prawnie obowiązuje.
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.