Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 923        SUBSKRYBUJE: 6977
Tematy, które interesują czytelników:  Rozmowa kwalifikacyjna pytania, Umowa zlecenie składki, Mobilność zawodowa

Wypowiedzenie umowy o pracę - poznaj możliwości i normy prawne

Wypowiedzenie umowy o pracę - poznaj możliwości i normy prawne

Każdy pracownik może stanąć w obliczu sytuacji, kiedy będzie musiał podjąć decyzję rozwiązaniu umowy o pracę, bądź taką też decyzję podejmie wobec niego przełożony. Jedną z form zakończenia współpracy jest wypowiedzenie. Warto jednak pamiętać, że w zależności od rodzaju umowy o pracę przyjmuje ono różne formy. O czym warto pamiętać decydując się na wypowiedzenie umowy?

Istnieją różne formy wypowiedzenia umowy o pracę. W zależności, która ze stron je wysuwa oraz jakie temu towarzyszą okoliczności, może to być wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika w trybie natychmiastowym, wypowiedzenie umowy za porozumieniem stron bez okresu wypowiedzenia lub z zachowaniem okresu wypowiedzenia, wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę z okresem wypowiedzenia lub bez, itd. Każda z tych form, aby mogła być skuteczna, musi spełniać określone warunki. Sprawdź, jak, kiedy i kto może złożyć rezygnację z umowy, jakie są okresy wypowiedzenia oraz czy przy umowie o pracę na okres próbny możliwe jest rozwiązanie umowy o pracę.
 

Czym jest wypowiedzenie umowy o pracę?
 

Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronną czynnością prawną z woli jednej ze stron, która skutkuje rozwiązaniem stosunku pracy, po upływie okresu wypowiedzenia. Nie wymaga zgody obu stron, więc może być złożone przez pracodawcę lub pracownika. Musi być wyrażone w formie pisemnej. Każda umowa – na czas próbny, określony i nieokreślony – może zostać rozwiązana za wypowiedzeniem.

Trzeba jednak pamiętać, że nie każde zakończenie stosunku pracy musi kończyć się wypowiedzeniem umowy. Istnieje bowiem możliwość rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. To korzystny i szybki sposób rozwiązania umowy o pracę. Porozumienie stron daje bowiem szansę na zakończenie współpracy w niemal każdym terminie, nawet ze skutkiem natychmiastowym. Nie trzeba wówczas czekać na upływ ustawowego okresu wypowiedzenia umowy.
 

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę
 

Jeśli umowę rozwiązuje pracodawca, to w wypowiedzeniu musi być zawarte pouczenie o przysługującym prawie do odwołania się do sądu pracy. Dodatkowo, w przypadku wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony, musi zostać opisana przyczyna zwolnienia z pracy. Co więcej, pracodawcy mają obowiązek poinformowania reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej o zaistniałej sytuacji, a muszą upewnić się, że dana osoba nie jest objęta szczególną ochroną przed wypowiedzeniem. W przypadkach, gdy rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z naruszeniem jakichkolwiek przepisów, pracownikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach lub też o należne odszkodowanie i zadośćuczynienie.
 

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika
 

Pracownik może z własnej woli złożyć wypowiedzenie umowy. Skutkuje to zakończeniem współpracy. Ewentualny zasiłek dla bezrobotnych przysługuje mu wówczas dopiero po 90 dniach od zarejestrowania się w Urzędzie Pracy, z wyjątkiem osób, które złożyły wypowiedzenie w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Podczas składania dokumentu trzeba pamiętać o okresie wypowiedzenia umowy – najlepiej złożyć je pod koniec miesiąca, aby okres naliczał się już od nowego. Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika powinno zostać złożone w taki sposób, jaki wymaga tego umowa oraz regulacje prawne. Niemniej, każdorazowo powinno mieć to miejsce poprzez pisemne złożenie oświadczenia, a następnie dochowanie terminu wypowiedzenia. Ponadto pracownik powinien wybrać należny mu urlop, a przed zakończeniem pracy rozliczyć się z zatrudniającym, na przykład zdając narzędzia, laptopa czy służbowy samochód.

Możliwe jest też wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika w trybie natychmiastowym. Jest to inaczej rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Ma ono zasadność w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, kiedy pracownik otrzyma orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na jego stan zdrowia, a pracodawca nie przeniesie go w terminie określonym w orzeczeniu lekarskim na inne stanowisko, odpowiednie ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe albo, kiedy pracodawca dopuści się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec zatrudnionego. Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika w trybie natychmiastowym musi nastąpić nie później jak przed upływem 1 miesiąca od dnia uzyskania przez niego informacji o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.
 

Wypowiedzenie umowy o pracę za porozumieniem stron
 

Decyzja o rozwiązaniu umowy może zostać podjęta także wspólnie przez pracownika i pracodawcę. Każda ze stron ma prawo zaproponować warunki rozwiązania umowy o pracę, ale nie oznacza to, że muszą zostać one przyjęte. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron może odbyć się na kilka sposobów:

• strony podpisują wspólny dokument, czyli porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę;

• pracownik składa propozycję rozwiązania umowy o pracę, a pracodawca ją przyjmuje;

• pracodawca składa ofertę rozwiązania umowy o pracę, a pracownik ją przyjmuje.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron nie obowiązuje okres wypowiedzenia. Umowa może zostać rozwiązana w dowolnym terminie, zaproponowanym przez jedną ze stron, w tym nawet ze skutkiem natychmiastowym.
 

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia
 

Jednym ze sposobów na zakończenie współpracy jest rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, czyli oświadczenie złożone przez jedną ze stron, powodujące natychmiastowe ustanie stosunku pracy. To jednak dosyć drastyczny sposób, więc jest możliwy tylko w wyjątkowych okolicznościach.

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy pracodawca może posunąć się do takiego rozwiązania, jeśli pracownik poważnie naruszył podstawowe obowiązki pracownicze, popełnił przestępstwo w czasie trwania umowy o pracę lub utracił uprawnienia konieczne do wykonywania obejmowanego stanowiska. Pracownik zaś może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeżeli to pracodawca złamie podstawowe przepisy, np. zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu pracy. Jest to możliwe także w sytuacjach, gdy zajmowane stanowisko ma szkodliwy wpływ na zdrowie pracownika.
 

Okres wypowiedzenia umowy o pracę
 

Okres wypowiedzenia umowy jest zależny od wielu czynników. Różni się w zależności od rodzaju umowy, która zostaje rozwiązana, czasu, na który była zawarta i okresu zatrudnienia w danym miejscu pracy. Skąd więc wiedzieć, ile dni nam przysługuje na wypowiedzenie? Na szczęście odpowiednie przedziały czasowe są konkretnie ustalone dla poszczególnych rodzajów umów.

Umowa na czas nieokreślony albo określony:

• 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy

• 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy

• 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata

Umowa na okres próbny:

• 3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni

• 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie

• 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Warto pamiętać jeszcze o tym, że okres wypowiedzenia opisany w tygodniach kończy się w sobotę, a w miesiącach – ostatniego dnia miesiąca.
 

Jak napisać wypowiedzenie umowy o pracę?
 

Dokument wypowiedzenia musi składać się z określonych elementów i zawierać podstawowe informacje. Jak już wiadomo, rozwiązanie umowy może nastąpić na trzy sposoby: z zachowaniem okresu wypowiedzenia, bez wypowiedzenia i za porozumieniem stron.

Co więc powinno zawierać się w dokumencie? W prawym górnym rogu należy wpisać miejscowość i datę. Niżej, po skrajnej lewej stronie należy podać swoje podstawowe dane – imię, nazwisko i adres zamieszkania. Odpowiednio po prawej wpisuje się dane pracodawcy. Dobrze widziane jest zamieszczenie nagłówka: „Wypowiedzenie umowy o pracę”, „Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem” itp. W treści oświadczenia powinna znajdować się informacja o woli rozwiązania umowy. Konieczne jest podanie daty jej zawarcia, jej numeru, danych stron, pomiędzy którymi została zawarta, a także okresu wypowiedzenia. Ostatnimi obowiązkowymi elementami są data i podpisy: pracownika (po prawej) i osoby, która otrzymała dokument (po lewej). Pracownik nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia, ale jeśli ma taką potrzebę, może zawrzeć uzasadnienie.

Wypowiedzenie umowy o pracę  nie wymaga akceptacji drugiej strony, ale lepiej jest upewnić się, że druga strona na pewno je otrzymała. Nie trzeba dostarczać go osobiście, można zrobić to drogą pocztową lub elektroniczną (w tym przypadku potrzebny będzie zweryfikowany elektroniczny podpis). Najważniejsze, by miało formę pisemną.

Dokument będzie się oczywiście nieco różnił w przypadku rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Pracownik może w taki sposób rozwiązać umowę, jeśli otrzyma od lekarza oświadczenie potwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej przez niego pracy na jego zdrowie, a pracodawca nie zaproponuje mu przeniesienia na inne stanowisko, albo jeśli pracodawca poważnie naruszy podstawowe obowiązki wobec pracownika.

Wszystkie wytyczne są identyczne jak w poprzednim przypadku, z drobnymi wyjątkami. Różnić się oczywiście będzie nagłówek, odpowiednio: „Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia”, „Rozwiązanie umowy o pracę w trybie natychmiastowym” itp. W tym przypadku konieczne będzie podanie przyczyny wypowiedzenia, poparte odniesieniem do konkretnego artykułu w Kodeksie pracy.

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron również niewiele różni się od podstawowego arkusza. Oprócz innego nagłówka („Rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron” itp.), jedynie zapis o rozwiązaniu umowy powinien zawierać informację o zawartym porozumieniu. Reszta elementów pozostaje bez zmian.

Jak widać, nie jest to skomplikowany dokument, wymagający zaawansowanej wiedzy z zakresu prawa. Stworzenie wypowiedzenia nie powinno sprawiać większych problemów, ale warto pamiętać o podstawowych elementach i wytycznych. Należy dopilnować, by dokument trafił do pracodawcy. Najlepiej przygotować go zawsze w dwóch kopiach.

Zobacz inne porady dla pracowników

Komentarze do wpisu

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.