Stosunek pracy - najważniejsze spełnienie warunków

Stosunek pracy - najważniejsze spełnienie warunków
Pracodawcy, którzy zamierzają stworzyć kolejne stanowisko pracy mogą zaproponować wybranemu kandydatowi jedną z całej palety umów. Spełnienie jednak określonych warunków będzie podstawą do ubiegania się przez zatrudnionego o umowę o pracę.

Stosunek pracy - co to jest?

Obowiązujące przepisy prawa dają stronom zawierającym umowę, możliwość wybrania najbardziej adekwatnej formy. Trzeba jednak pamiętać, że nie zawsze pracodawca będzie mógł skorzystać z tańszego dla siebie rozwiązania, czyli podsunąć kandydatowi umowę zlecenie. Mowa tu o wachlarzu pewnych warunków, których łączne spełnienie jest równoznaczne z tym, że strony wiąże stosunek pracy. W takiej sytuacji pracodawca musi dostosować się do obowiązujących przepisów i podpisać z kandydatem umowę o pracę. W przeciwnym wypadku naraża się nie tylko na proces przed sądem pracy, ale również wysokie koszty związane z koniecznością choćby odprowadzenia składek z odsetkami do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kiedy można mówić o stosunku pracy?

Stosunek pracy - nazwa nie jest wiążąca

Z punktu widzenia zainteresowanych stron istotny powinien być art. 22 § 11 Kodeksu pracy.

Ważne!Zgodnie z jego treścią o tym, czy strony danej umowy łączy stosunek pracy decyduje wyłącznie charakter i sposób wykonywanej pracy, jak również treść zawartej umowy, nie zaś nazwa.

Inaczej mówiąc, strony nie mogą umowy o pracę zastąpić umową cywilnoprawną. Na ten fakt wskazuje art. 22 § 12 Kodeksu pracy.

Aby jednak strony nie popełniły błędu, muszą wiedzieć, jakie warunki muszą być łącznie spełnione, aby można było mówić o stosunku pracy. Istota stosunku pracy została wskazana w art. 22 § 1 Kodeksu pracy: Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Stosunek pracy - definicja

Z cytowanego przepisu można wywnioskować, że o stosunku pracy mowa wówczas, gdy łącznie spełnione są cztery warunki.

Mowa tu o:

  • pracy określonego rodzaju, która jest związana z wykonywaniem na oznaczonym stanowisku (na przykład księgowa),
  • praca na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, inaczej mówiąc, w tym przypadku pracownik nie ponosi odpowiedzialności za wyniki świadczonej przez siebie pracy, czyli działa de facto na ryzyko pracodawcy i jednocześnie jest zobowiązany do wykonywania poleceń swojego szefa,
  • praca świadczona jest w określonym miejscu i czasie - pracownik nie ma możliwości dowolnie kształtować swojego czasu pracy, nie może też decydować o miejscu, w którym będzie wykonywał służbowe czynności, jest tu zależny od swojego przełożonego,
  • pracownikowi należy się wynagrodzenie za wykonaną pracę. W umowie nie może znaleźć się zapis, który stwierdzałby, że zatrudniony wykonuje prace nieodpłatnie.

Zatrudnienie w powyższych warunkach w każdym przypadku będzie przesądzało o istnieniu pomiędzy stronami właśnie stosunku pracy. Inaczej mówiąc, w takiej sytuacji strony nie będą mogły kierować się swoją wolą i ustaleniami, tylko zmuszone będą podpisać umowę o pracę.

Czy umowa zlecenie jest stosunkiem pracy?

Z uwagi na koszty pracy i chęć ich redukcji część pracodawców może pokusić się o zamienienie umowy o pracę na umowę cywilnoprawną. Trzeba pamiętać, że taki podmiot działa wówczas niezgodnie z prawem i dopuszcza się wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Dodatkowo, w przypadku kontroli i wykrycia takiego postępowania, pracodawca naraża się na karę grzywny.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, a dokładniej art. 282 Kodeksu pracy: Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu, zawiera umowę cywilnoprawną na warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być zawarta umowa o pracę, podlega karze grzywny od 1000 zł do nawet 30 000 zł.

Z tego też względu pracodawca nie może myśleć o ewentualnej redukcji kosztów (wynikającej między innymi z braku konieczności płacenia pracownikowi za czas choroby), ale na uwadze powinien mieć fakt, iż jest zobowiązany przepisami prawa do podpisania z kandydatem umowy o pracę. Pracownik, który znajduje się w takiej sytuacji, może starać się o ustalenie stosunku pracy na drodze sądowej.

Sposoby nawiązania stosunku pracy

Niektórzy przedsiębiorcy niechętnie zatrudniają pracowników na umowach o pracę. Bardziej preferują umowy zlecenie, które wiążą się z niższymi kosztami, łatwiejszym sposobem ewentualnego rozwiązania umowy oraz z mniejszą ilością dodatkowych kosztów, jak np. płatne urlopy, odprawy itp. Umowa o pracę, jest podstawową formą nawiązania stosunku pracy i powinna zostać zawarta na piśmie. Przy zawieraniu umowy o pracę należy pamiętać o pewnych elementach, których nie może w niej zabraknąć, jak np. precyzyjne określenie stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. To powinno zostać ustalone jeszcze przed dopuszczeniem danego pracownika do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy. Więcej o zawieraniu umów o pracę oraz nawiązywaniu stosunku pracy można dowiedzieć się z poniższego filmu:

Stosunek pracy a umowa zlecenie

Jednak w wielu przypadkach pracodawca, który wręcza umowę zlecenie swojemu pracownikowi, powinien tak naprawdę dać mu umowę o pracę. Lepiej zorientowani pracownicy mogą się tego domagać, jeśli zauważą, że jest od nich wymagane świadczenie pracy w taki sam sposób, jakby miało to miejsce na umowie o pracę. Trzeba też pamiętać, że pracownik może udać się do sądu w celu ustalenia stosunku pracy przy umowie zlecenie.

Istota stosunku pracy to wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy, pod jego nadzorem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez przełożonego. W takim przypadku jedyną zgodną z prawem opcją jest nawiązywanie stosunku pracy, a nie umowy zlecenia. Doskonałym przykładem błędnie zastosowanej umowy zlecenie może być praca w galerii handlowej w sklepie odzieżowym, gdzie pracownik pracuje w konkretnym miejscu, w takim czasie jak to wynika z jego grafiku oraz pod kierownictwem przełożonego.

Stosunek pracy i jego rodzaje

Stosunek pracy to nie tylko standardowa umowa o pracę między pracodawcą a pracownikiem.

Stosunek pracy powstaje również w przypadku:

  • powołania,
  • wyboru,
  • mianowania,
  • spółdzielczej umowy o pracę.

Natomiast umowy cywilnoprawne nie są stosunkiem pracy. Mowa o umowie zlecenie, o dzieło czy umowie agencyjnej. Warto też mieć świadomość tego, że umowy cywilnoprawne zawierane są na podstawie Kodeksu Cywilnego, a nie Kodeksu Pracy, co ma duże znaczenie na przykład wtedy, gdy pracownik chce wchodzić na drogę sądową ze swoim zleceniodawcą.

Należy pamiętać, że każda osoba, która wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, w miejscu i czasie, który on wyznaczył, pod jego nadzorem i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, powinna mieć podpisaną umowę o pracę, a co za tym idzie, zawiązany stosunek pracy.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy zostaje nawiązany stosunek pracy?

Stosunek pracy nawiązuje pracodawca z pracownikiem w momencie podpisania umowy o pracę.

Czy stosunek pracy może zostać nawiązany przy umowie zlecenie?

O stosunku pracy decyduje przede wszystkim charakter pracy, a nie nazwa umowy. Jeśli spełnione są warunki nawiązania stosunku pracy, wówczas pracodawca powinien podpisać z pracownikiem umowę o pracę.
Oceń ten wpis
Stosunek pracy - najważniejsze spełnienie warunków
Ocena: 4.5, liczba głosów: 17

Opinie

Edelek
2019-12-17, 12:05
Warunki spełniam więc mam umowę. Oczywiście warunki w każdej firmie i na stanowiskach są bardzo zróżnicowane co jest sprawą oczywistą.
Remek
2019-12-05, 13:27
Wszystko zawsze sprawdzam przed podpisaniem i bazuję właśnie na takich wpisach. W ten sposób nikt mnie nigdy nie oszuka.
Suchar
2019-05-07, 15:59
Potrzeby przejściowego zatrudnienia mogą być zaspokajane przez pracowników świadczonych przez agencje pracy tymczasowej. Najlepiej jednak od razu mieć umowę o pracę.
Jello
2019-03-30, 19:00
To wiadomo, że z punktu widzenia pracodawcy najlepiej jest mniej płacić, a z punktu widzenia zatrudnionego, że chce mieć najlepsze warunki pracy, pace i całą gamę innych spraw.
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.