Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 1000        SUBSKRYBUJE: 7454
Tematy, które interesują czytelników:  Co wpisać do CV, Prawa pracownika, Delegacja, Freelancer, Spóźnienie do pracy, Znajomość języków obcych, Motywacja, Marketing internetowy, Relokacja pracowników, Praca w IT, Kredyt, Kwestionariusz osobowy

Nadgodziny, praca w weekendy. O czym pracodawca musi pamiętać?

Nadgodziny, praca w weekendy. O czym pracodawca musi pamiętać?
W myśl tradycyjnego modelu pracy, zdecydowana przewaga etatów w naszym kraju dotyczy pracy w dni robocze, czyli od poniedziałku do piątku. Jednak ze względu na rosnące zróżnicowanie rynku, coraz więcej stanowisk jest dedykowanych konkretnej branży, a przez to pojawiają się systemy zmianowe i praca również w weekendy. Sprawdź, jakie masz obowiązki wobec swoich podwładnych w kwestii pracy w weekendy czy nadgodzin.

Warunki zatrudnienia uzależnione są od szczególnych potrzeb miejsca pracy. Taka sytuacja pozostawia pole przełożonych do podjęcia decyzji i godzinach pracy. W dynamicznie rozwijającej się gospodarce, trudno o standaryzację godzin pracy. Prawodawcy dążą do utworzenia jednolitego, formalnego system kadrowego, gdzie rozliczenie czasu pracy opracowane będzie w oparciu o ustawowy wymiar czasu pracy w cyklu dobowym, tygodniowym oraz miesięcznym. W tym celu niezbędne jest, aby pracodawcy przestrzegali obowiązujących obostrzeń – np. w kwestii pracy w niedziele wolne od handlu.


Nadgodziny w świetle prawa

Według przepisów prawa, nadgodziny oznaczają pracę wykonywaną przez pracownika ponad obowiązujące na danym stanowisku normy czasu pracy, a także poprzez przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z określonego systemu pracy. Najpowszechniejsza norma czasu pracy wynosi 8 godzin w ciągu doby, jednak wszelkie legalne i zatwierdzone przez obie strony stosunku pracy normy są obowiązujące i stanowią podstawę do obliczania nadgodzin.

Stosowanie nadgodzin jest dopuszczalne w wyniku prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii. W takiej nieprzewidywalnej sytuacji konieczność wypełniania określonych obowiązków w innym wymiarze pracy niż określony jest oczywista. Oprócz tego, prawo przewiduje wymóg pracy nadliczbowo w wyniku szczególnych potrzeb pracodawcy np. nieobecności pracowników czy incydentalnych opóźnień w realizacji zleceń.

Bez względu na fakt, że nadgodziny to legalne narzędzie zarządzania zasobami ludzkimi, istnieją grupy pracowników objęte całkowitym zakazem wykonywania nadgodzin. Należą do nich między innymi: kobiety w ciąży, pracownicy młodociani, osoby sprawujące opiekę nad dzieckiem do lat 4 (jeżeli nie wyraziły wcześniej zgody na pracę w godzinach nadliczbowych), pracownicy na stanowiskach pracy w warunkach szkodliwych oraz pracownicy niepełnosprawni.

 

Rozliczenie nadgodzin – ekwiwalent pieniężny i urlopowy

Ze względu na ustalony w firmie regulamin, pracownik może liczyć na wynagrodzenie za przepracowane nadgodziny. Aktualnie wyróżnia się dwa rodzaje wyrównania za nadgodziny: wynagrodzenie pieniężne lub dni wolne.

To Cię powinno też zainteresować: Praca w święta i niedziele - ABC

Pierwszy typ może przybierać różne formy – normalne wynagrodzenie za pracę oraz dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. Wynagrodzenie normalne obejmuje wynagrodzenie zasadnicze oraz każdy dodatek o charakterze stałym, taki jak na przykład: funkcyjny, stażowy, dodatek za wykonywanie pracy w warunkach szkodliwych czy niewynikowe premie cykliczne. Z kolei dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych to ekwiwalent wypłacany oprócz wynagrodzenia zasadniczego, przysługujący w wysokości:

  • 100% wynagrodzenia za nadgodziny w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy w obowiązującym go systemie pracy, a także w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub święto. Pełny dodatek przysługuje również za wszystkie nadgodziny z tytułu przekroczenia tygodniowej normy czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym.
  • 50% wynagrodzenia za pracę w nadgodzinach przypadających w każdym innym dniu.

Drugim rodzajem rozliczania się za nadliczbowe godziny są dni wolne przyznawane za nadgodziny. Rekompensata w postaci dodatkowego czasu wolnego może zostać udzielona zarówno na wniosek pracownika, jak i wynikać z wewnętrznych regulacji stosunku pracy na danym stanowisku. Należy pamiętać, że nadgodzinami nie jest czas wnioskowanego odpracowania konkretnej nieobecności.
Innym przykładem regulacji nadgodzin, o których musi pamiętać pracodawca są nadgodziny w sobotę.

Zasadność nadgodzin w  dzień wolny od pracy jest taka sama, jak w przypadku wszystkich innych godzin nadliczbowych w tygodniu – czyli konieczność wykonania określonej pracy jako nieplanowanej potrzeby firmy. Ten typ nadgodzin różni się jednak sposobem wypłacania wynagrodzenia – za pracę w sobotę przysługuje jedynie możliwość odbioru dnia wolnego. Jeżeli pracodawca nie udzieli pracownikowi urlopu za pracę w sobotę do końcu okresu rozliczeniowego, grozi mu kara grzywny od 1000 do 30 000 zł.


Limit nadgodzin

Mimo, że istota nadgodzin opiera się na nagłej, niezaplanowanej potrzebie zgłoszonej przez pracodawcę, prawo pracy przewidziało przepisy z limitem godzin nadliczbowych, jakie może wykonać pracownik w ciągu roku. Ma to na celu zapobieganie nadmiernemu wykorzystywaniu narzędzia nadgodzin w obliczu permanentnych braków kadrowych czy złego systemu zarządzania. Obecnie wymiar nadliczbowego czasu pracy wynosi maksymalnie 150 godzin w roku kalendarzowym dla poszczególnego pracownika.

Możliwe jest jednak zwiększenie limitu nadgodzin. Można tego dokonać w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy. Przy braku ich wystąpienia, dopuszcza się taką adnotację także w umowie o pracę. Wówczas maksymalny limit nadgodzin zgłoszony przez pracodawcę wynosi 416 godzin rocznie. Szczegółowe regulacje dotyczące naliczenia nadgodzin pracowniczych wskazują na obowiązek pracodawcy, którego w wyniku jakichkolwiek nieprawidłowości, zwłaszcza zgłoszonych przez osobę zatrudnioną, mogą dotknąć poważne konsekwencje. Aby tego uniknąć, coraz więcej firm decyduje się na pracę z elektronicznymi narzędziami online – takimi jak kalkulator nadgodzin, który na podstawie wprowadzonych danych precyzyjnie oblicza wymiar nadliczbowego czasu pracy każdego pracownika.

Kwestia nadgodzin stanowi przedmiot stałej analizy rynku pracy, czego efektem są cykliczne aktualizacje zapisów kodeksu pracy. Warto pamiętać, że podstawowym obowiązkiem wszystkich pracodawców jest zapoznanie się i wdrażanie obowiązujących przepisów prawa pracy. Ma to na celu opracowanie efektywnego systemu wykorzystania nadgodzin, jako metody zaspokojenia doraźnym potrzeb firmy z obopólną korzyścią dla stron.
Oceń ten wpis
Nadgodziny, praca w weekendy. O czym pracodawca musi pamiętać?
Ocena: 4.5, liczba głosów: 4

Zobacz inne porady

Opinie

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.