Rodzaje umów o pracę i wymiar czasu

Zobowiązaniowy stosunek pracy

29 kwietnia 2020

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 13 głosów

13 głosów

9 komentarzy
Zobowiązaniowy stosunek pracy
W prawie pracy, życiu społecznym i gospodarczym szczególne miejsce zajmuje stosunek pracy. Umowa o pracę w najpełniejszy sposób chroni interesy pracownika, jest również zabezpieczeniem interesów pracodawcy. Co takiego jest charakterystycznego dla zobowiązaniowego stosunku pracy?

Zgodnie z art. 11 Kodeksu pracy: „Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika”. Z przytoczonego przepisu jasno wynika, że stosunek pracy ma charakter zobowiązaniowy i to niezależnie od źródła jego nawiązania. Warto przy tym pamiętać, że znacząco odróżnia się on również od stosunków cywilnoprawnych i administracyjnych.

Sam stosunek pracy został uregulowany w Kodeksie pracy, dokładniej zaś w art. 22. Z brzmienia tego przepisu można wywnioskować, że o stosunku pracy można mówić wówczas, gdy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, zaś pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.

Istotne elementy stosunku pracy

W myśl art. 22 Kodeksu pracy można powiedzieć, że na treść stosunku pracy zawsze składają się wzajemne prawa i obowiązki stron, czyli pracownika i pracodawcy. Warto przy tym pamiętać, że jego zasadniczym elementem jest fakt, że zatrudniony wykonuje pracę na rzecz swojego przełożonego za wynagrodzeniem, którego to prawa nie może się zrzec ani przekazać komuś innemu.

Nie może on przy tym samodzielnie przydzielać sobie zadań – praca jest zawsze świadczona pod kierownictwem pracodawcy. W literaturze, która zajmuje się badaniem tego tematu, takie szczególne zobowiązanie jest nazywane właśnie stosunkiem zobowiązaniowym pracy.

Szukasz pracy?

Spawacz MAG

IK Hofmann GmbH

  • Niemcy
Dodana
Dodana

Mechanik przy pociagach Berlin Charlottenburg

IK Hofmann GmbH

  • 10 000-15 000 zł / mc
  • Niemcy
Dodana

Kierowca kat.C

Wutkowski Sp. z o.o.

  • Śliwice
Dodana

(PS) Sprzedawca / Ekspedientka

SGP APT Sp. z o.o.

  • 4 700-5 000 zł / mc
  • Skwierzyna
Dodana
Najważniejsze cechy stosunku pracy
Według przepisów prawa pracy stosunek pracy jest przede wszystkim:
  • zobowiązaniowy
  • dobrowolny
  • odpłatny (za wynagrodzenie)
  • podporządkowany (pod kierownictwem pracodawcy)
  • wzajemny
  • na ryzyko pracodawcy

Zobowiązaniowy stosunek pracy, czyli co?

Szczególny stosunek zobowiązaniowy prawa pracy charakteryzuje się, co do zasady, równością stron. Dodatkowym elementem wyróżniającym go jest tak zwana ekwiwalentność świadczeń. Warto zauważyć, że zarówno jeden, jak i drugi punkt są ograniczane i to zarówno na korzyść pracodawcy, jak i pracownika.

Wszelkie ograniczenia po jednej stronie i jednocześnie przywileje po drugiej są ściśle związane z charakterem świadczonej pracy. Jako przykład warto przywołać choćby fakt podporządkowania pracownika podmiotowi zatrudniającemu. Oznacza to, że pracownik jest równym partnerem w zakresie nawiązywania stosunku pracy i jednocześnie podlega kierownictwu, gdy mowa o świadczeniu pracy.

Ochrona pracownika i pracodawcy

W prawie pracy ustalony został szereg norm ochronnych, które mają chronić zarówno interes pracownika, jak i pracodawcy. Warto przy tym zauważyć, że bardziej ustawodawca chroni pracownika. Świadczy o tym choćby fakt, że podmiot zatrudniający jest zobowiązany – w niektórych sytuacjach – wypłacić pracownikowi wynagrodzenie nawet wówczas, jeżeli nie świadczył on pracy. Przykładem może być przebywanie zatrudnionego na urlopie wypoczynkowym, zwolnieniu lekarskim czy przestój spowodowany przeszkodami po stronie pracodawcy.

Video

Organizacja pracy

Warto zauważyć, że gdy mowa o szczególnym stosunku zobowiązaniowym prawa pracy, to wyróżnia się on pracą skooperowaną. Oznacza to, że wykonywana praca w ramach jednej firmy jest świadczona przez wszystkich zatrudnionych. Co więcej, pojedynczy pracownik, który nawiązuje stosunek pracy, staje się częścią załogi. Dzięki temu korzystać może z licznych udogodnień, które powstały z myślą o wszystkich zatrudnionych, na przykład z zakładowego funduszu socjalnego. Innym przykładem są związki zawodowe, których działalność ukierunkowana jest na interes wszystkich pracowników.

Pięć źródeł nawiązania stosunku pracy

We współcześnie obowiązującym prawie można wymienić pięć źródeł nawiązania stosunku pracy. Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy, który podaje definicję pracownika, wyróżnić można:

  • umowę o pracę,
  • spółdzielczą umowę o pracę,
  • wybór,
  • powołanie,
  • mianowanie.

Najbardziej rozpowszechnioną formą jest oczywiście umowa o pracę. Jako ciekawostkę warto przy tym podkreślić, że coraz głośniej mówi się o konieczności ograniczenia tych źródeł poprzez wyeliminowanie z powyższego katalogu wyboru i powołania. 

To może Cię również zainteresować

Rodzaje umów o pracę

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Patrycja Kosek

Dziennikarz

Specjalista ds. marketingu, redaktor, copywriter i dziennikarz. Ma ponad 10 lat doświadczenia. Poza pisaniem i korektą zajmuje się zarządzaniem i optymalizacją treści, a także planowaniem i realizacją kampanii marketingowych oraz projektów link outreach na potrzeby SEO.

9 komentarzy

Papa

Papa

Cieszy mnie, że artykuł podkreśla równość stron w stosunku pracy. W ten sposób pracownicy są chronieni przed potencjalnym wykorzystywaniem przez pracodawców.
Ola

Ola

Dzięki temu artykułowi uzyskałem lepsze zrozumienie na temat pracy i jej elementów, co pomoże mi lepiej przygotować się do poszukiwania pracy w przyszłości.
Norma

Norma

Wiedza o pracowniczych prawach jest ważna zarówno dla pracowników jak i pracodawców. Ten artykuł przybliża elementy stosunku pracy i pomaga w zapewnieniu korzystnych warunków dla obydwu stron.
Roman Kwatery

Roman Kwatery

Dzięki temu artykułowi dowiedziałem się, na czym polega stosunek pracy i jakie są moje prawa i obowiązki jako pracownika. To bardzo przydatne w poszukiwaniu pracy.
szef

szef

Jestem zadowolony, że moje prawa są chronione przez prawo pracy. Artykuł jest prosty do zrozumienia, co jest ważne dla zwykłych pracowników.
Cyna89

Cyna89

Bardzo ciekawe stosunki pracy o jakich nie miałem pojęcia. Ja zwykle te najbardziej znane doświadczałem, a tutaj wiele jest różnych form współpracy.
Antoni Jarmus

Antoni Jarmus

Ciekawe zagadnienie, nie wiedziałem że coś takiego istnieje. W końcu dobrze poznać rzeczy w kodeksie pracy i przykłady.
Arek

Arek

Dobrze napisane, ja lubię czytać prostym językiem bez tych podawań paragrafów i numerów kodeksu pracy. Najważniejsza jest istota związku. To jest bardzo dobra kwestia.
Wilhelm

Wilhelm

Więcej informacji na ten temat spoko. Dowiedziałem się więcej niż myślałem. Jakby się coś jednak zmieniło to dobrze by było aktualizować takie wpisy i np. dać zaznaczenie.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.