Pojęcie telepracy zostało uregulowane w Kodeksie pracy. I tak, najprościej mówiąc, to praca, która może być wykonywana regularnie poza zakładem. Jej istotą jest jednak wykorzystywanie środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W związku z powyższym, telepracownikiem będzie osoba, która wykonuje pracę w wyżej wskazanych warunkach i przekazuje swojemu pracodawcy wyniki pracy, w szczególności za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Z uwagi na fakt, iż telepraca jest formą pracy, niezbędne jest zawarcie stosownej umowy.
Jakie formalności przy zawarciu i rozwiązaniu umowy?
Warto zauważyć, że z formalnego punktu widzenia telepracownikiem można zostać zarówno w trakcie świadczenia pracy dla danego pracodawcy, jak i po zawarciu umowy o pracę. W tym przypadku elementy umowy są takie same, jak przy zawieraniu umów z innymi zatrudnionymi. Jedynym wątkiem jest konieczność umieszczenia informacji dodatkowych o uzgodnionych między stronami umowy warunkach wykonywania telepracy. Warto także pamiętać, że pracownik może nie wyrazić zgody na świadczenie pracy jako telepracownik. Nie jest to jednak wystarczająca przyczyna dla pracodawcy, aby móc zatrudnionego zwolnić.
W każdym przypadku pracownik ma również możliwość zrezygnowania z wykonywania telepracy. Istotny jest tu jednak moment jej wykonywania. Jeżeli do jej świadczenia doszło w trakcie okresu zatrudnienia, to zarówno zatrudniony, jak i pracodawca mają możliwość wystąpienia ? w terminie 3 miesięcy od rozpoczęcia pracy ? z wnioskiem o zaprzestanie wykonywania pracy w ten sposób. Żadna ze stron nie jest zobowiązana uzasadniać swojej decyzji. Warto również pamiętać, że w tym przypadku strony muszą uzgodnić termin powrotu pracownika do pracy na poprzednich warunkach.
Jakie obowiązki ma pracodawca?
Tak, jak w przypadku wszystkich pozostałych forma zatrudnienia, tak i przy telepracy pracodawca ma określone obowiązki, jak i prawa. Wśród tych pierwszych ? zgodnie z Kodeksem pracy ? należy wyróżnić:
- dostarczenie telepracownikowi sprzętu niezbędnego do wykonywania pracy w formie telepracy,
- ubezpieczenie sprzęt,
- pokrycie kosztów związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją sprzętu,
- zapewnienie telepracownikowi pomocy technicznej i niezbędnego szkolenia w zakresie obsługi sprzętu.
W tym zakresie ustawodawca daje pracodawcy i zatrudnionemu dużą swobodę. W odrębnej umowie mogą oni ustalić przede wszystkim kwestie związane z korzystania oraz ubezpieczenia sprzętu, z którego będzie korzystał pracownik wykonując swoje obowiązki. Dodatkowe zapisy mogą również dotyczyć sposobu potwierdzania obecności telepracownika na stanowisku pracy, jak i ewentualnych kontroli, które przeprowadzać będzie pracodawca. Co więcej, umowa taka będzie niezbędna wówczas, gdy pracownik będzie wykorzystywał do pracy własny sprzęt. W takim przypadku należy mu się stosowny ekwiwalent. Jego wysokość powinna być adekwatna choćby do norm zużycia sprzętu.
Mój pracodawca mnie kontroluje!
Obowiązki w związku z podpisaną umową nie dotyczą jedynie pracodawców. Również na zatrudnionym spoczywają określone zobowiązania, zwłaszcza zaś w zakresie świadczenia pracy. Warto przy tym dodać, że przy telepracy podmiot zatrudniający ma prawo do kontrolowania pracownika. Sam jednak zakres wspomnianej kontroli musi być ograniczony do samego wykonywania pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ewentualnej inwentaryzacji powierzonego sprzętu. Zgodnie z przepisami, jeżeli pracownik wykonuje telepracę w swoim miejscu zamieszkania, podmiot zatrudniający musi w pierwszej kolejności uzyskać stosowną zgodę na przeprowadzenie kontroli. Taką zgodę pracownik może przekazać zatrudniającemu zarówno poprzez środki komunikacji elektronicznej, jak i w sposób klasyczny, czyli na piśmie.
Telepracownik jest zobowiązany do zachowania trzeźwości w godzinach pracy. Oznacza to, że pracodawca ma prawo skontrolować trzeźwość pracownika i to bez zarzutu naruszenia miru domowego. Szczegóły w artykule: Kontrola trzeźwości telepracownika.
Bezpieczeństwo na pierwszym miejscu
Pracownik, który wykonuje pracę w domowym zaciszu, nie jest zwolniony z przestrzegania przepisów BHP. Jednocześnie i zatrudniający musi prowadzić stosowną dokumentację. W takim przypadku mowa o konieczności założenia akt osobowych i zorganizowaniu między innymi ewidencji czasu pracy czy też list pracy. Ponadto, telepracownik powinien przechodzić odpowiednie badania, w tym wstępne, okresowe, jak i kontrolne, czyli profilaktyczne. Podmiot zatrudniający musi także dopilnować, aby taki pracownik przeszedł wszystkie szkolenia z zakresu BHP. Fakt, iż świadczy on pracę we własnym mieszkaniu nie jest istotny. Jednocześnie sam pracodawca ? w takim przypadku ? jest zwolniony z konieczności z obowiązku dbania o bezpieczny i higieniczny stan:
- pomieszczeń pracy,
- obiektów budowlanych, w których wykonywana jest praca,
- urządzeń higieniczno-sanitarnych.
Wobec powyższego, można podsumować, że pracodawca jest zobowiązany wykonywać wszystkie obowiązki z dziedziny BHP, które określone zostały w Kodeksie pracy.
To może Cię również zainteresować