Działalność gospodarcza

Diagram Ishikawy, czyli jak przedsiębiorstwa wychwytują swoje błędy

14 września 2022

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 17 głosów

17 głosów

0 komentarzy

Diagram Ishikawy, czyli jak przedsiębiorstwa wychwytują swoje błędy
Kaoru Ishikawa – profesor, który w XX wieku wykładał na Uniwersytecie Tokijskim, zasłynął z opracowania wykresu, który wykorzystuje się w zarządzaniu jakością firmy. Dzięki niemu można rozpoznać przyczyny niepowodzenia danego przedsięwzięcia, i to nie tylko tego, który już zakończył się fiaskiem, ale i tego, który jeszcze nie został wcielony w życie. Wykres ten wraz z jego założeniami został opublikowany w roku 1962 i do dziś nazywany jest diagramem Ishikawy.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • jak wygląda diagram Ishikawy;
  • jak utworzyć taki diagram;
  • w przypadku jakich przedsiębiorstw tworzenie diagramu Ishikawy ma sens;
  • jakie wady i zalety ma diagram Ishikawy.

Zapoznaj się również z artykułem: Kryzys w firmie? Są sposoby, by złagodzić jego skutki.

Czym jest diagram Ishikawy? Jak jest inaczej nazywany?

Diagram Ishikawy nazwę zawdzięcza swojemu pomysłodawcy – profesorowi Ishikawie, który był wybitnym znawcą teorii zarządzania wykładającym na najbardziej prestiżowym uniwersytecie w Japonii, czyli Uniwersytecie Tokijskim. Z uwagi na charakterystyczny kształt diagramu, często nazywa się go diagramem rybiej ości lub diagramem ryby. Jego celem jest odkrycie przyczyny niepowodzenia danego przedsięwzięcia, poprzez wyjście od zbadania skutków. Tworzony i analizowany jest więc ciąg przyczynowo-skutkowy (dlatego często mówi się, że jest to diagram przyczynowo-skutkowy Ishikawy). Analizowanie możliwych przyczyn – szczególnie w dużym zespole – nie jest łatwe, jednak ustalenie ich daje możliwość wdrożenia lepszych rozwiązań przy następnym podejściu. Najczęściej tworzeniem takiego diagramu na potrzeby danego problemu w przedsiębiorstwie nie zajmuje się jedna osoba. Ewentualne przyczyny najlepiej ustalić za pomocą burzy mózgów, podczas której mają okazję wypowiedzieć się osoby z różnych działów, które dobrze znają realia panujące wewnątrz każdego z nich.

Video

Jakie zastosowanie ma diagram Ishikawy?

Jeśli chodzi o zastosowanie diagramu Ishikawy, ma ono miejsce podczas analizy różnego rodzaju działań biznesowych. Jest to między innymi:

  • projektowanie produktów;
  • kontrola jakości;
  • zarządzanie większymi projektami;
  • kontrola jakości.

Jak już wspomniano, diagram Ishikawy sprawdza się nie tylko w przypadku zakończenia przedsięwzięcia w sposób niekorzystny lub niewystarczająco korzystny dla firmy, ale i w trakcie jego trwania. Jego wyjątkową zaletą jest fakt, że pozwala on na odkrycie nie tylko tego jednego składnika, która przyczynia się do błędów lub niepowodzeń, ale i innych, które mogą pociągnąć projekt na dno w przyszłości. Dzięki opracowaniu takiego diagramu firma ma szansę na wdrożenie odpowiednich zmian, co zapewni projektowi większą szansę powodzenia. Być może problem lezy w produkcie, a może po stronie pracowników, którym nie zostały zapewnione odpowiednie instruktaże i szkolenia.

Specjaliści od zarządzania radzą, by podczas analizowania przyczyn i doszukiwania się problemów, dodatkowo wspierać się innymi przydatnymi narzędziami np. diagramem Pareta lub też diagramem 5 Why.

Czy diagram Ishikawy sprawdzi się dla każdego przedsiębiorstwa?

W jakich przedsiębiorstwach najczęściej podejmuje się decyzję o stworzeniu takiego diagramu? Świetnie się on sprawdzi w niemal każdej firmie, która sprzedaje swój produkt lub świadczy jakąś usługę. Często wykorzystuje się go również w medycynie oraz pielęgniarstwie. Czy sprawdzi się w przypadku każdego problemu? Niestety nie. W niektórych przypadkach może być trudno dopasować dane przyczyny do wyróżnionych kategorii. Co więcej, bardzo złożone problemy mogą również, po rozrysowaniu w formie diagramu Ishikawy, stracić swoją przejrzystość, co mija się z głównym celem twórcy.

Tworzenie wykresu przyczynowo-skutkowego krok po kroku

Jak wygląda tworzenie diagramu Ishikawy? Aby zacząć pracę nad diagramem, trzeba wiedzieć, gdzie umieścić poszczególne dane. Jak już wspomniano, wykres przypomina rybę. To porównanie pomoże nam zorientować się mniej więcej w tym, od czego zacząć pracę i gdzie umieścić poszczególne elementy. Zaczynamy od głowy naszej ryby i to właśnie w tym miejscu umieszczamy problem – coś, co poszło źle lub idzie źle. Ości ryby to kategorie wspomnianych już przyczyn. Najmniejsze ości, które odchodzą od większych, to już poszczególne, możliwe przyczyny. Jak widać, to całkiem prosty schemat. Oczywiście warto pamiętać, że każda firma jest inna, więc może zdarzyć się, że nie wszystkie kategorie zostaną wykorzystane, a może trzeba będzie stworzyć dodatkowe.

Aby stworzyć dobrej jakości diagram Ishikawy, dobrze jest najpierw zerknąć na jakiś przykład. Gotowe diagramy wraz ze wskazówkami znaleźć można w Internecie lub w książkach na temat zarządzania. Przy tworzeniu wysokiej jakości diagramu Ishikawy, który okaże się pomocny, trzeba nie tylko postępować według wskazówek specjalistów, ale i pamiętać o tym, że należy dostosować diagram do specyfiki własnej firmy. Być może przydatne okaże się znalezienie opracowanego już diagramu, który został stworzony przez firmę podobną do naszej lub zmagającej się z podobnym problemem. Jeśli chcemy stworzyć dobry diagram Ishikawy, ponieważ problemem wydaje się być produkcja, to warto rozejrzeć się wśród gotowych wykresów, które zwracają uwagę właśnie na ten aspekt.

Zalety i wady diagramu Ishikawy

Analiza przyczyn nawet prostego problemu w głowie może być trudna. W takich sytuacjach bardzo pomocne okazać się może rozrysowanie problemu w sposób jak najbardziej przejrzysty. W taki sposób działa właśnie diagram Ishikawy, który pozwala ująć wszelkie możliwe przyczyny, usystematyzować je i dzięki temu odkryć tą, która miała największy wpływ na niepowodzenie danego przedsięwzięcia. To główna zaleta tego rozwiązania. Czy ma ono jakieś wady? Przyczyny na diagramie dopasowujemy do poszczególnych kategorii, takich jak: człowiek (czyli pracownicy), użyty materiał, maszyna, zastosowana metoda, zarządzanie czy warunki środowiskowe. Niestety, nie każde przedsiębiorstwo działa w podobny sposób, dlatego niekiedy dopasowanie danej przyczyny do kategorii może być trudne albo nawet niemożliwe.

Co więcej, głównym założeniem diagramu Ishikawy miała być przejrzystość, która ułatwiłaby zrozumienie i dojrzenie głównej przyczyny odpowiedzialnej za niepowodzenie. Niestety, przy nieco bardziej skomplikowanych strukturach i problemach, tworzenie i czytanie takiego diagramu może sprawiać niemałe trudności.

Najczęściej zadawane pytania

Diagram Ishikawy – skąd się wzięła nazwa?

Diagram Ishikawy wziął swoją nazwę od nazwiska twórcy – profesora zarządzania oraz chemika, Kaoru Ishikawy. Wykres nazywany jest również diagramem rybiej ości.

Do czego służy diagram Ishikawy?

Diagram Ishikawy pozwala rozpoznać przyczyny niepowodzenia danego przedsięwzięcia w firmie. Twórca diagramu powinien wziąć pod uwagę kategorie ewentualnych przyczyn, takie jak: człowiek, metoda, zarządzanie, czy warunki środowiskowe.

Jakie przedsiębiorstwa najczęściej korzystają z diagramu Ishikawy?

Diagram może zostać wykorzystany praktycznie w każdej firmie, która zajmuje się sprzedażą produktów lub usług, marketingiem, czy medycyną.

Podziel się

Komentarze

Nikt jeszcze nie dodał komentarza do tego artykułu.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.

Dbamy o Twoją prywatność

Serwis wykorzystuje pliki cookies, czyli pliki tekstowe, które za zgodą Użytkownika są przechowywane na komputerze lub urządzeniu mobilnym Użytkownika, co może wiązać się również z przetwarzaniem danych osobowych Użytkownika. Pliki cookies przetwarzane przez Aplikuj.pl Paweł Strykowski, zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod adresem: ul. Legionów 26/28, 43-300 Bielsko-Biała, NIP: 5471567654, REGON: 070776507, w celu umożliwienia korzystania z Serwisu, jak również na potrzeby analizy zachowań Użytkownika w Serwisie, personalizacji prezentowanych Użytkownikowi treści oraz reklam, zapewnienia działania funkcji mediów społecznościowych oraz do zarządzania Serwisem. Szczegółowe informacje dotyczące plików cookies, jak również dostęp do panelu zarządzania ustawieniami cookies znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.

Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych zawartych w plikach cookies jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych wyrażona poprzez akceptację wykorzystania plików cookies (art. 6 (1)(a) RODO).

Zgoda udzielona poprzez wybór opcji "Wyrażam zgodę" oznacza akceptację wszystkich wykorzystywanych w Serwisie plików cookies. Zgoda Użytkownika może być w każdym momencie zmieniona poprzez kliknięcie w link umieszczony w Polityce Prywatności.

Użytkownikom przysługują następujące prawa: prawo do żądania dostępu do swoich danych, prawo do ich sprostowania, prawo do usunięcia danych, prawo do ograniczenia przetwarzania oraz prawo do przenoszenia danych. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych, w tym przysługujących Użytkownikowi praw, można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.

Dostosowuję swój wybór

Dokonaj szczegółowego wyboru poniższych ustawień, aby zapisać indywidualne ustawienia prywatności. Więcej szczegółowych informacji na ten temat znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.

Pliki cookies niezbędne do świadczenia usług drogą elektroniczną Zawsze aktywne
Narzędzia statystyczne i marketingowe Google Tag Manager, Google Analytics, Google Ads, Facebook Piksel (remarketing)
Narzędzie analityczne HotJar Statystyka