Działalność gospodarcza

Działalność badawczo-rozwojowa - czym jest i jakie ulgi jej przysługują?

7 marca 2022

4 z 5

Ocena: 4 z 5 | 15 głosów

15 głosów

4 komentarze
Działalność badawczo-rozwojowa - czym jest i jakie ulgi jej przysługują?
Firmy, które prowadzą działalność badawczo-rozwojową, mają ogromny wpływ na rozwój gospodarki i nauki. Nic zatem dziwnego, że polskie prawo podatkowe wyraźnie wspiera sektor B+R. Na jakie ulgi mogą liczyć firmy zajmujące się pracami badawczo-rozwojowymi?

Przedsiębiorstwa prowadzące działalność badawczo-rozwojową i centra badawczo-rozwojowe mają znaczny wpływ na unowocześnianie polskiej gospodarki i rozwój wielu dziedzin nauki. Aby móc skorzystać z atrakcyjnej ulgi podatkowej dla sektora B+R, trzeba spełniać wiele wytycznych i skrupulatnie ewidencjonować koszty. Chcesz wiedzieć więcej? Zapraszamy do lektury!

Przeczytaj również: Przetargi publiczne: tryb udzielania, forma, jakie pełnią funkcje, podział zamówień publicznych

Czym jest działalność badawczo-rozwojowa?

Działalność badawczo-rozwojowa, określana w skrócie także jako działalność B+R, została zdefiniowana w kilku polskich aktach prawnych – w ustawach o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 4a pkt. 26-28) i od osób fizycznych (art. 5a pkt. 38-40), a także w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (art. 4 ust. 2). Z zawartych tam zapisów wynika, że działalność badawczo-rozwojowa to systematycznie podejmowana działalność twórcza, której celem jest zwiększenie zasobów wiedzy i wykorzystanie jej do tworzenia nowych zastosowań. Działalność B+R obejmuje badania naukowe i prace rozwojowe.

Ustawodawca podzielił badania naukowe na trzy rodzaje: 1) badania podstawowe, 2) badania aplikacyjne i 3) badania przemysłoweBadania podstawowe to prace teoretyczne lub empiryczne prowadzone po to, aby zdobyć nową wiedzę o podstawowych zjawiskach i obserwowalnych faktach. Istotne jest, że badania podstawowe nie są prowadzone z nastawieniem na zastosowanie komercyjne. Badania aplikacyjne różnią się od podstawowych tym, że rozpoczyna się je z myślą o praktycznym zastosowaniu. Z kolei badania przemysłowe prowadzi się, aby zdobyć nową wiedzę i umiejętności z nastawieniem na opracowanie nowych bądź znaczne ulepszenie istniejących produktów, procesów lub usług.

Natomiast za prace rozwojowe uznaje się nabywanie, łączenie, kształtowanie oraz korzystanie z dostępnej wiedzy i umiejętności (w tym także z oprogramowania informatycznego i innych narzędzi tego typu) niezbędnych do zaplanowania produkcji, a także do projektowania i tworzenia nowych produktów, procesów i usług. Pracami rozwojowymi nie są jednak rutynowe ani okresowe zmiany wprowadzane do procesów, produktów i usług, nawet jeśli stanowią ich ulepszenie.

Video

Szukasz pracy?

Psycholog /psychoterapeuta

Centrum Terapii Rodzin "Całe Plemię"

  • Warszawa
Dodana

Recepcjonista/Recepcjonistka

PI MANAGEMENT SP. Z O.O

  • Kraków
Dodana

Doradca Klienta – Koszalin

DSA Investment S.A.

  • Koszalin
  • 4 000-4 300 zł / mc
Dodana

Ulga podatkowa na działalność badawczo-rozwojową

Ustawodawca stawia cztery ważne warunki, które pozwalają na skorzystanie z ulgi podatkowej na prace B+R:

  1. Należy ponieść wydatki na działalność badawczo-rozwojową.
  2. Koszty kwalifikowane należy wyodrębnić w ewidencji księgowej (księdze przychodów i rozchodów lub księdze rachunkowej). Trzeba wykazać, że rzeczywiście poniesiono koszty i że są one zgodne z definicjami kosztów, które obowiązują podatników PIT i CIT w danym roku podatkowym. Jak ewidencjonować koszty kwalifikowane? Aby wykazać koszty osobowe, należy wpisać w ewidencję czas pracy zatrudnionego, który został poświęcony na prace badawczo-rozwojowe. Pracownik zobowiązany jest do przekazania takich informacji swojemu bezpośredniemu przełożonemu (np. kierownikowi). Koszty nabycia materiałów i surowców koniecznych do prowadzenia działalności B+R muszą być udokumentowane fakturami albo zweryfikowanymi algorytmami, na których podstawie obliczono uśredniony koszt ich zakupu. Koszt usług wykonanych przez podmioty zewnętrzne (np. ekspertyzy naukowców albo badania lub testy zlecone zewnętrznym laboratoriom) należy udokumentować na dwa sposoby: 1) potwierdzić, że współpraca miała miejsce, 2) wykazać wysokość poniesionych kosztów, np. fakturą.
  3. Firma z sektora B+R nie prowadzi działalności w specjalnej strefie ekonomicznej.
  4. Koszty kwalifikowane nie zostały podatnikowi zwrócone, np. w postaci dotacji.

W praktyce ulga podatkowa dla firm B+R oznacza możliwość odliczenia 100%, a w szczególnych przypadkach nawet 150% kosztów kwalifikowanych. Co ważne, w związku z pandemią COVID-19 (od 2020 roku aż do końca roku podatkowego, w którym zostanie ogłoszony koniec pandemii) wszyscy podatnicy, którzy prowadzą działalność B+R związaną z przeciwdziałaniem rozwojowi pandemii COVID-19, mogą uwzględniać koszty kwalifikowane w aktualnym roku podatkowym w trakcie obliczania zaliczki na podatek dochodowy.

Generalne zasady mówią, że ulga podatkowa B+R powinna zostać odliczona w zeznaniu podatkowym w wysokości nie większej od wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Ustawodawca precyzuje, że w przypadku podatników:

  1. Ze statusem centrum badawczo-rozwojowego, a jednocześnie mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy przysługuje kwota 150% kosztów kwalifikowanych.
  2. Ze statusem centrum badawczo-rozwojowego, ale którzy nie są mikro-, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, przysługuje 100% kosztów otrzymania i zachowania patentu, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego i prawa ochronnego na wzór użytkowy, a także 150% pozostałych kosztów kwalifikowanych.
  3. Ze statusem przedsiębiorstwa, które prowadzi działalność B+R, ale nie jest centrum badawczo-rozwojowym, może skorzystać z ulgi na 100% kosztów kwalifikowanych.

Czym są koszty kwalifikowane i co podlega odliczeniu w kosztach?

Koszty kwalifikowane B+R to wydatki, które firma z sektora B+R musi ponieść w związku z prowadzeniem działalności badawczo rozwojowej.

Wyłącznie centra badawczo-rozwojowe (CBR) mogą odliczyć od podatku:

  1. Odpisy amortyzacyjne od budynków, lokali i budowli, które są odrębną własnością, ale w których prowadzona jest działalność B+R.
  2. Koszty ekspertyz i usług doradczych poniesione na rzecz podmiotów zewnętrznych.

Lista kosztów kwalifikowanych dla przedsiębiorstw prowadzących działalność badawczo-rozwojową (w tym dla centrów B+R):

  1. Wynagrodzenie godzin przepracowanych przez zatrudnionych na potrzeby działalności B+R (a także związane z nim składki na ubezpieczenie społeczne) oraz wynagrodzenie z tytułu umów cywilnoprawnych (i ubezpieczenie społeczne powiązane z umową zlecenie).
  2. Zakup materiałów, surowców i specjalistycznego sprzętu (za wyjątkiem środków trwałych) na potrzeby działalności B+R.
  3. Wykonywane na podstawie umowy ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i równorzędne, jak również nabycie wyników prowadzonych badań.
  4. Odpłatne korzystanie przez firmę z sektora B+R z aparatury naukowo-badawczej innych podmiotów albo nabycie usługi wykorzystania tej aparatury przez inny podmiot do przeprowadzenia badań zleconych przez firmę B+R. Co ważne, zakup żadnej z tych usług nie może wynikać z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem.
  5. Wszelkie koszty związane z uzyskaniem i utrzymaniem patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy i prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
  6. Odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych do działalności badawczo-rozwojowej, za wyjątkiem samochodów osobowych, lokali, budynków i budowli, które są odrębną własnością (odrębne przepisy dotyczą centrów B+R).

Co warte podkreślenia, prace badawczo-rozwojowe nie muszą zakończyć się sukcesem, aby podatnik mógł odpisać związane z nimi koszty kwalifikowane od podatku.

Video

Jakie firmy podlegają pod działalność badawczo-rozwojową?

Choć powszechnie za działalność badawczo-rozwojową i przykłady przedsiębiorstw B+R uznaje się np. wysoko specjalistyczne laboratoria lub firmy tworzące nowoczesne technologie, to sektor B+R jest znacznie pojemniejszy. Zgodnie z definicjami przytoczonymi na początku artykułu, które wynikają z polskich przepisów, prace badawczo-rozwojowe prowadzić może każdy podatnik, który założył w Polsce działalność gospodarczą i płaci podatek PIT lub CIT (podatek dochodowy od osób fizycznych lub prawnych, np. spółek kapitałowych, czyli spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych). Co ważne, aby prowadzić działalność B+R, przedsiębiorstwo musi jeszcze opracowywać nowe albo znacznie ulepszać istniejące produkty, procesy i usługi.

Podsumowanie:
  • Działalność badawczo-rozwojowa to systematycznie podejmowana działalność twórcza, której celem jest zwiększenie zasobów wiedzy i wykorzystanie jej do tworzenia nowych zastosowań, obejmująca badania naukowe i prace rozwojowe.
  • Ustawodawca stawia cztery ważne warunki, które pozwalają na skorzystanie z ulgi podatkowej na prace B+R: poniesienie wydatków na działalność badawczo-rozwojową, wyodrębnienie kosztów kwalifikowanych w ewidencji księgowej, wykazanie poniesienia kosztów zgodnych z definicjami kosztów, a także brak zwrotu kosztów kwalifikowanych dla podatnika.
  • W przypadku podatników o statusie centrum badawczo-rozwojowego oraz mikro-, małych lub średnich przedsiębiorców przysługuje kwota 150% kosztów kwalifikowanych, zaś dla podmiotów bez statusu centrum badawczo-rozwojowego, ale prowadzących działalność B+R, przysługuje 100% kosztów otrzymania i zachowania patentu oraz 150% pozostałych kosztów kwalifikowanych.
  • W związku z pandemią COVID-19 wszyscy podatnicy, którzy prowadzą działalność B+R związaną z przeciwdziałaniem rozwojowi pandemii COVID-19, mogą uwzględniać koszty kwalifikowane w aktualnym roku podatkowym podczas obliczania zaliczki na podatek dochodowy.

Najczęściej zadawane pytania

B+R – co to?

B+R to skrócony zapis działalności badawczo-rozwojowej. Opisuje systematycznie podejmowane prace twórcze, których celem jest opracowanie nowych lub znaczne ulepszenie istniejących już usług, produktów i procesów.

Czym jest działalność badawczo rozwojowa (przykłady)?

Opracowywanie nowych teorii ryzyka w bankowości. 2) Badanie źródeł historycznych (np. rękopisów). 3) Badanie różnic pomiędzy przeciwciałami dla różnych chorób.nn

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Ewa Sztuczka-Mazur

Social Media Manager

Social Media Manager w branży HR, autorka tekstów, copywriterka, specjalistka Facebook ADS, wokalistka i pszczelarka.
Obecnie w Aplikuj.pl odpowiedzialna głównie za treści z obszaru miękkiego HR oraz prawa pracy.

4 komentarze

Aleksander

Aleksander

Od dawna pracuję w branży B+R i zgadzam się, że prace badawczo-rozwojowe to systematycznie podejmowana działalność twórcza i bardzo ważna dziedzina. Firma, w której pracuję, korzysta z ulgi podatkowej na B+R i to naprawdę pomaga rozwijać się naszej firmie. Dlatego uważam, że artykuł jest bardzo wartościowy dla wszystkich zainteresowanych tą dziedziną.
chabior

chabior

Nie wiedziałem wcześniej, że istnieje coś takiego jak ulga podatkowa na badania i rozwój. Myślę, że takie tematy z tej dziedziny powinny być dostępne dla zwykłych ludzi, a nie tylko dla specjalistów czy firm. Może ktoś zrobiłby z tego użytek i zaczął działać w branży B+R - a przecież w dobie pandemii więcej ludzi jest bez pracy.
Ramka

Ramka

Bardzo ciekawy artykuł, szczególnie dla mnie jako pracodawcy. Ulga podatkowa na badania i rozwój daje nam możliwość zwiększenia pomysłowości, innowacyjności oraz rozwoju naszej firmy. Doceniam też, że w sytuacji kryzysowej taką jak pandemia COVID-19, firmy prowadzące działalność B+R mają dodatkowe ulgi podatkowe.
Górmy

Górmy

Czyli szansa dla ludzi, którzy chcą pracować w branży B+R. Zdecydowanie warto zainteresować się tym tematem i zacząć szukać pracy w takich firmach. Ulga podatkowa to naprawdę duża korzyść dla pracodawców, a jednocześnie szansa na zwiększenie swoich kwalifikacji i zdobycie nowej wiedzy dla pracowników.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.

Dbamy o Twoją prywatność

Serwis wykorzystuje pliki cookies, czyli pliki tekstowe, które za zgodą Użytkownika są przechowywane na komputerze lub urządzeniu mobilnym Użytkownika, co może wiązać się również z przetwarzaniem danych osobowych Użytkownika. Pliki cookies przetwarzane przez Aplikuj.pl Paweł Strykowski, zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod adresem: ul. Legionów 26/28, 43-300 Bielsko-Biała, NIP: 5471567654, REGON: 070776507, w celu umożliwienia korzystania z Serwisu, jak również na potrzeby analizy zachowań Użytkownika w Serwisie, personalizacji prezentowanych Użytkownikowi treści oraz reklam, zapewnienia działania funkcji mediów społecznościowych oraz do zarządzania Serwisem. Szczegółowe informacje dotyczące plików cookies, jak również dostęp do panelu zarządzania ustawieniami cookies znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.

Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych zawartych w plikach cookies jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych wyrażona poprzez akceptację wykorzystania plików cookies (art. 6 (1)(a) RODO).

Zgoda udzielona poprzez wybór opcji "Wyrażam zgodę" oznacza akceptację wszystkich wykorzystywanych w Serwisie plików cookies. Zgoda Użytkownika może być w każdym momencie zmieniona poprzez kliknięcie w link umieszczony w Polityce Prywatności.

Użytkownikom przysługują następujące prawa: prawo do żądania dostępu do swoich danych, prawo do ich sprostowania, prawo do usunięcia danych, prawo do ograniczenia przetwarzania oraz prawo do przenoszenia danych. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych, w tym przysługujących Użytkownikowi praw, można znaleźć w naszej Polityce Prywatności.

Dostosowuję swój wybór

Dokonaj szczegółowego wyboru poniższych ustawień, aby zapisać indywidualne ustawienia prywatności. Więcej szczegółowych informacji na ten temat znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.

Pliki cookies niezbędne do świadczenia usług drogą elektroniczną Zawsze aktywne
Narzędzia statystyczne i marketingowe Google Tag Manager, Google Analytics, Google Ads, Facebook Piksel (remarketing)
Narzędzie analityczne HotJar Statystyka