Działalność gospodarcza

Formy prowadzenia działalności gospodarczej – wybierz odpowiednią dla siebie

10 października 2023

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 5 głosów

5 głosów

5 komentarzy
Formy prowadzenia działalności gospodarczej – wybierz odpowiednią dla siebie
Zastanawiasz się nad wyborem formy działalności gospodarczej? Przeczytaj nasz przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć różnice między formami działalności. Opowiemy o jednoosobowej działalności gospodarczej i rodzajach spółek.

Każdy przyszły przedsiębiorca powinien przeanalizować wady i zalety wszystkich możliwych form prawnych działalności. Nie każda będzie pasować do każdego biznesu. Sprawdź, z czym wiążą się poszczególne aspekty, a następnie wybierz opcję najodpowiedniejszą dla siebie.

Co wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem działalności?

Rodzaj działalności gospodarczej, który planujesz prowadzić, ma znaczący wpływ na wybór odpowiedniej formy prawnej. Wybierając rodzaj działalności, musisz uwzględnić szereg czynników, takich jak :

  • profil działalności,
  • rozmiar firmy,
  • planowany zakres operacyjny,
  • możliwości finansowe,
  • oczekiwania dotyczące zysków,
  • ryzyko. 

Przykład: jeśli planujesz prowadzić działalność na dużą skalę z dużym kapitałem początkowym, to spółka akcyjna lub spółka komandytowo-akcyjna mogą być dobrymi wyborami. Z drugiej strony, jeśli planujesz prowadzić małą działalność o niskim ryzyku, jednoosobowa spółka lub indywidualna działalność gospodarcza mogą być odpowiednie.

Rodzaje działalności w Polsce

Ważne jest, aby dokonać świadomego wyboru rodzaju działalności, który najlepiej pasuje do Twojego planu biznesowego i oczekiwań. Ten wybór wpłynie na wiele aspektów prowadzenia firmy, od odpowiedzialności za długi po zasady rozliczeń podatkowych. Aktualnie dostępne rodzaje działalności w Polsce to:

  • jednoosobowa działalność gospodarcza
  • spółka cywilna,
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • spółka akcyjna,
  • spółka jawna,
  • spółka partnerska,
  • spółka komandytowa,
  • spółka komandytowo-akcyjna.

Pamiętaj, że możesz skorzystać z profesjonalnej pomocy doradcy biznesowego lub prawnika, aby upewnić się, że dokonujesz właściwego wyboru.

Wybór formy działalności

Wybór formy działalności gospodarczej jest jedną z najważniejszych decyzji, które musisz podjąć jako przyszły przedsiębiorca. Forma prawna działalności gospodarczej determinuje wiele aspektów prowadzenia firmy, takich jak odpowiedzialność za długi, obowiązki sprawozdawcze, opodatkowanie oraz sposoby prowadzenia księgowości. 

Wybór odpowiedniej formy działalności gospodarczej zależy od wielu czynników, takich jak charakter prowadzonej działalności, planowane inwestycje, oczekiwania dotyczące zysków, tolerancja na ryzyko, a także preferencje osobiste. Każda forma ma swoje unikalne cechy, które mogą być korzystne dla różnych rodzajów działalności.

Video

Jednoosobowa działalność gospodarcza – na czym polega?

Szukasz pracy?
Dodana
Dodana
Dodana

Pracownik dostaw w drogerii

Jobman Group Sp. z o.o.

  • Staszów
Dodana

Doradca sportowy - obsługa klienta / Bielany Wrocławskie

Work&Profit sp. z o.o.

  • Bielany Wrocławskie
Dodana

Jest to najczęściej wybierana forma prawna działalności gospodarczej. Dlaczego? Ponieważ jak sama nazwa wskazuje, prowadzi się ją samodzielnie, a co za tym idzie – osobiście odpowiada się za wszelkie działania swoje i zatrudnionych pracowników.

Zaletami jednoosobowej działalności gospodarczej są liczne ułatwienia formalne. Aby ją założyć wystarczy złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przedsiębiorca nie ma nakazu wniesienia kapitału początkowego, a do tego może prowadzić tak zwaną uproszczoną księgowość. Ceną za swobodę decyzji jest ponoszenie pełnej odpowiedzialności za zobowiązania firmy, bez względu na to czy przynosi ona zyski czy straty, również prywatnym majątkiem.

Ta forma prawna sprawdza się w przypadku małych i średnich firm, które nie działają w środowisku znacznego ryzyka, a przedsiębiorca ceni sobie niezależność, prostotę strony formalnej i stosunkowo niewielkie koszty prowadzenia.

Spółki osobowe - czym są?

Spółki osobowe to jedna z form działalności gospodarczej, które są zdefiniowane w kodeksie spółek handlowych. Charakteryzują się one osobistą odpowiedzialnością wspólników za zobowiązania spółki, a do tego typu form należą między innymi:

  • spółka cywilna,
  • spółka jawna,
  • spółka partnerska,
  • spółka komandytowa,
  • spółkla komandytowo-akcyjna.

Wspólnicy w spółkach osobowych mają dużą swobodę w kształtowaniu umowy spółki, co może być atrakcyjne dla przedsiębiorców szukających elastyczności.

Spółka cywilna – charakterystyka

Podstawową formą wspólnego prowadzenia działalności jest spółka cywilna. Spółkę rejestrują wszyscy wspólnicy z osobna w urzędzie gminy lub miasta. Nie trzeba wpisywać jej do KRS. Każdy ze wspólników wnosi do spółki wkład o podobnej wartości, przy czym może to być kapitał, specjalistyczne umiejętności lub praca na rzecz przedsiębiorstwa.

Równy podział wkładów jest przydatny w przypadku strat firmy i konieczności pokrycia zobowiązań, za które odpowiadają wszyscy wspólnicy w takim samym stopniu.  To ciekawe rozwiązanie dla tych, którzy pragną pozyskać większy kapitał początkowy, skorzystać z doświadczenia innych przedsiębiorców i nie ponosić dużych kosztów.

Spółka jawna - charakterystyka

Podobną formą do spółki cywilnej jest spółka jawna, z tym że funkcjonowanie spółki cywilnej regulują przepisy kodeksu cywilnego, a spółki jawnej przepisy kodeksu spółek handlowych. Przy zakładaniu spółki jawnej trzeba pamiętać o sporządzeniu pisemnej umowy, wpisie do KRS oraz wskazaniu w nazwie firmy nazwiska co najmniej jednego z założycieli.

Główna różnica  polega na ograniczeniu odpowiedzialności majątkowej. Zobowiązania firmy opłacane są w pierwszej kolejność z mienia spółki, a następnie z majątku jednego ze współwłaścicieli. Jest to zabezpieczenie, z którego mogą skorzystać pozostali wspólnicy, w porozumieniu z osobą obciążoną.

Spółka komandytowa – charakterystyka

Kolejnym typem wspólnej działalności jest spółka komandytowa, która również musi zostać wprowadzona do KRS oraz posiadać umowę notarialną powstania. Pod względem formalnym wyróżnia się tym, że wprowadza nazwy ról założycieli w kwestii odpowiadania majątkiem. Za zobowiązania spółki bez ograniczeń całym swoim majątkiem odpowiada tzw. komplementariusz. Pozostali wspólnicy – komandytariusze, również są pociągnięci do odpowiedzialności, ale tylko do wysokości kwoty wniesionego wkładu.

Forma działalności Charakterystyka Zalety
Indywidualna działalność gospodarcza Forma działalności dla jednej osoby, odpowiedzialna za wszystkie zobowiązania Szybkość rejestracji, prostota w prowadzeniu
Spółka cywilna Forma działalności dla dwóch lub więcej osób, solidarna i nieograniczona odpowiedzialność Małe wymagania kapitałowe, prosta struktura
Spółka partnerska Forma działalności dla profesjonalistów, odpowiedzialność za zobowiązania spółki ponoszą tylko partnerzy Wiarygodność na rynku, odpowiedzialność ograniczona do wkładu partnerów
Spółka komandytowa Forma działalności z co najmniej jednym komplementariuszem odpowiedzialnym bez ograniczeń i komandytariuszami o ograniczonej odpowiedzialności Ograniczona odpowiedzialność dla komandytariuszy, prestiż na rynku
Spółka akcyjna Forma działalności z kapitałem podzielonym na akcje, ograniczona odpowiedzialność do wkładu Możliwość pozyskania inwestycji, prestiż na rynku

Czym są spółki kapitałowe?

Spółka kapitałowa to następny rodzaj formy prawnej firm wspólnych, w których potencjał i profil działalności szacuje się na podstawie wartości zgromadzonego mienia. Spółka kapitałowa zobowiązana jest do przestrzegania prawa handlowego. Od chwili wpisania do KRS posiada osobowość prawną, a co za tym idzie – ma własny majątek i może nim w pełni odpowiadać. Tego typu spółki muszą powołać odpowiednie organy, np. zarząd, radę nadzorczą czy zgromadzenie wspólników. Złożone procedury funkcjonowania spółek kapitałowych wymagają także od przedsiębiorców stworzenia statutów określających kwestie formalne.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – charakterystyka

Pierwszy typ spółek kapitałowych stanowi spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest to korzystna forma działalności gospodarczej. Dlaczego? Ponieważ wspólnicy, wnosząc w mienie duże sumy kapitałowe, nie odpowiadają za spadki zysków własnym majątkiem. W przypadku, gdy dojdzie więc do bankructwa biznesu, tracą tylko tyle, ile zainwestowali.

Spółka z o.o. może zostać utworzona przed jedną lub kilka osób. Kapitał zakładowy musi wynosić minimum 5 000 zł i dzielić się na udziały o minimalnej wartości nominalnej równej 50 zł. Udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają równe prawa i obowiązki.

Spółka akcyjna - charakterystyka

Najbardziej skomplikowaną, a zarazem najpoważniejszą formą wszystkich istniejących w naszym kraju spółek jest spółka akcyjna. Musi posiadać potwierdzenie notarialne oraz pełną księgowość, a wszelkie czynności spółki zatwierdza zarząd powołany przez radę nadzorczą.

Ten rodzaj spółek najlepiej sprawdza się w przypadku wielkich firm czy korporacji. Dlaczego? Ponieważ sam kapitał powinien wynosić nie mniej  niż 100 000 złotych, a wartość nominalna akcji to minimum 1 grosz. Ponadto w grę wchodzi obrót obligacjami i papierami wartościowymi, co wymaga stałego kontaktu z radcami prawnymi, maklerami oraz ekonomistami.

Wybór odpowiedniej formy działalności gospodarczej jest kluczowy dla sukcesu Twojego biznesu. Przed wyborem weź pod uwagę charakter prowadzonej działalności, oczekiwania finansowe i tolerancję na ryzyko.

Spółka czy jednoosobowa działalność – co wybierają Polacy?

Wzrost zainteresowania zakładaniem własnej działalności gospodarczej wśród Polaków ukazują wyniki badań opinii publicznej oraz dane statystyczne. Jednak popularność spółek nieznacznie spada. Jak podaje GUS:

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą stanowiły 83,8% wszystkich rejestracji przedsiębiorstw, a spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 13,8% (w IV kwartale 2021 roku udziały te wynosiły odpowiednio 80,5% i 17,0%). W całym 2022 roku zanotowano 366 803 rejestracji przedsiębiorstw, tj. o 4,7% więcej niż w roku 2021.

Dzięki dofinansowaniom rządowym i unijnym, organizowane są liczne projekty wspomagające nowych przedsiębiorców. Według organów aktywizacji zawodowej i wzrostu przedsiębiorczości, kluczem do sukcesu jest nie tylko pomysł i zaangażowanie, ale także analiza swoich możliwości i wybór najodpowiedniejszej formy prawnej dla swojej działalności gospodarczej.

Kilka ciekawostek na koniec

Wiesz już, czym różnią się od siebie poszczególne rodzaje działalności. Przygotowaliśmy dla Ciebie kilka ciekawych informacji. Mamy nadzieję, że będą dla Ciebie inspirujące.

  • Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest najpopularniejszą formą działalności gospodarczej w Polsce. W lutym 2021 na 496 tys. spółek w KRS aż 412 tys. stanowiły spółki z o. o.
  • Pierwsza zarejestrowana w Polsce spółka akcyjna powstała w 1824 roku. Był to Bank Kupiecki w Warszawie.
  • Chociaż spółka partnerska jest jedną z najmniej popularnych form prowadzenia działalności gospodarczej, jest chętnie wybierana przez zawody zaufania publicznego, takie jak lekarze czy adwokaci.
  • W 2021 roku w Polsce zarejestrowano ponad 500 tysięcy działalności gospodarczych, z czego większość to jednoosobowe działalności gospodarcze.
  • W 2022 roku liczba prostych spółek akcyjnych wzrosła o 20% w porównaniu z rokiem poprzednim, co pokazuje rosnące zainteresowanie tą formą działalności.

Podsumowanie

W wyborze formy prawnej działalności gospodarczej kluczowe są zrozumienie własnych oczekiwań finansowych, tolerancja na ryzyko oraz charakter i skala planowanej działalności. Różne formy mają swoje unikatowe cechy, które wpływają na sposób prowadzenia firmy i ryzyko finansowe. Istniejące możliwości, takie jak jednoosobowa działalność gospodarcza czy spółki kapitałowe, pozwalają na dostosowanie struktury organizacyjnej do indywidualnych potrzeb i ambicji przedsiębiorcy. Kluczem do sukcesu jest świadomy wybór formy działalności, uwzględniający perspektywę długoterminową i specyfikę branży.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są różne rodzaje działalności gospodarczej?

Istnieje wiele form działalności gospodarczej, takich jak indywidualna działalność gospodarcza, spółka cywilna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka z o.o., spółka akcyjna i prosta spółka akcyjna.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze formy działalności?

Przy wyborze formy działalności gospodarczej warto zwrócić uwagę na takie czynniki jak charakter działalności, planowane inwestycje, oczekiwania finansowe, tolerancja na ryzyko, oraz preferencje osobiste.

Czym są spółki osobowe?

Spółki osobowe to jedna z form działalności gospodarczej. Do spółek osobowych zalicza się między innymi spółkę cywilną, spółkę jawną, spółkę partnerską oraz spółkę komandytową.

Jak wybrać formę prawną dla mojego biznesu?

Wybór formy prawnej zależy od wielu czynników, takich jak profil działalności, planowany zakres operacyjny, możliwości finansowe oraz oczekiwania dotyczące zysków i ryzyka.

Jakie są różnice między różnymi rodzajami form prawnych?

Różne formy prawne różnią się pod wieloma względami, takimi jak struktura własności, wymagania dotyczące kapitału, odpowiedzialność za długi, obowiązki sprawozdawcze, opodatkowanie oraz sposoby prowadzenia księgowości.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Anna Różak

Copywriterka, autorka głównie dla branży HR. Piszę o rekrutacji, benefitach pracowniczych, jestem na bieżąco ze zmianami w prawie pracy.

Prywatnie mnóstwo czytam i opiekuję się najpiękniejszym kundelkiem po tej stronie Wisły.

5 komentarzy

Remek1989

Remek1989

Więcej moglibyście konkretnych przykładów dawać. Niby to zrozumiałe ale dobrze zrozumieć co jest bardziej opłacalne gdy zakłada się firmę oraz mniej skomplikowane gdy się nie ma księgowej.
doktor

doktor

Na podstawie czyjegoś przykładu zrozumiesz, jakie trudności napotkasz podczas prowadzenia działalności gospodarczej. Ja w trakcie zakładania firmy skonsultowałem się w urzędzie i od razu pkd mi dopisali takie jakie mnie dotyczyło.
Ismena

Ismena

Założenie własnej firmy to marzenie wielu Polaków - tak zaczęliście ten artykuł, zresztą bardzo fajny, bo z niego wiele rzeczy można się dowiedzieć. Też prowadzę od 4 miesięcy jednoosobową działalność gospodarczą i życzę sobie i wszystkim, aby wszystkim - co marzą o założeniu własnej firmy - marzenia się spełniły.
Julia

Julia

To jest bardzo ważne i najlepiej jest to dostosować do swojej konkretnej sytuacji. Jeżeli nie jest się pewnym to wiele jest poradników lub instytucji gdzie porady takie się uzyska.
Ikarius

Ikarius

W przypadku jednej osoby raczej nie ma problemów gdy jest to pozarolnicza działalność i tam jeszcze inna niż to czym w tym przypadku nie może być. Kwestia vatu lub bez-vatu.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.