Działalność gospodarcza

Podatek progresywny - czym jest i kiedy się opłaca? Prawidłowe obliczanie podatku progresywnego

31 sierpnia 2021

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 17 głosów

17 głosów

6 komentarzy
Podatek progresywny - czym jest i kiedy się opłaca? Prawidłowe obliczanie podatku progresywnego
Podatek progresywny to podatek rozliczany na zasadach ogólnych, którego stawka uzależniona jest od wysokości uzyskanego w skali roku dochodu. Ta forma opodatkowania dotyczy przede wszystkim osób zatrudnionych oraz przedsiębiorców, którzy się na nią zdecydowali. Jak prawidłowo obliczyć wysokość podatku progresywnego? Kiedy jest on opłacalny? Niniejszy artykuł zawiera odpowiedzi na te i inne pytania.

Podatek progresywny to najczęściej stosowana w Polsce forma opodatkowania. Jej wybór pozwala na korzystanie z ulg podatkowych oraz dokonywanie rozliczeń wspólnie z małżonkiem. Znajomość zasad podatkowych dotyczących podatku progresywnego jest bardzo ważna, ponieważ w wielu przypadkach pozwala dokonać optymalizacji podatkowej. 

Zobacz także artykuł: Podatek dochodowy - którą formę opodatkowania wybrać? Jak obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy?

Podatek progresywny – podstawowe informacje

Podatek progresywny zwany jest również skalą podatkową lub podatkiem na zasadach ogólnych. W jego przypadku stawka podatku uzależniona jest od wysokości osiągniętego dochodu, w odniesieniu do którego funkcjonują 2 progi podatkowe - poniżej 85 528 zł i powyżej tej kwoty. W przypadku, gdy uzyskany dochód nie przekracza kwoty 85 528 zł jest on opodatkowany stawką w wysokości 17%, natomiast powyżej tej kwoty obowiązująca stawka podatkowa wynosi 32%. Należy również pamiętać, że przy obliczaniu podatku bierze się również pod uwagę obowiązującą kwotę wolną od podatku. Dopiero jej przekroczenie sprawia, że podatnik jest zobowiązany do opłacania zaliczek na podatek dochodowy.

Jak wyliczany jest progresywny podatek dochodowy?

Schemat wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy różni się w zależności od wysokości osiągniętego dochodu. W przypadku, gdy nie przekroczył on I progu podatkowego (85 528 zł), podatek oblicza się wykonując następujące kroki:

  1. przychód od początku roku - koszty jego uzyskania = dochód
  2. dochód - strata z lat ubiegłych (jeżeli występuje) - suma zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne (pod warunkiem, że nie zostały ujęte w KPiR) = dochód do opodatkowania
  3. podstawa opodatkowania (dochód zaokrąglony do pełnych złotych)
  4. podstawa opodatkowania * 17% - kwota zmniejszająca 525,12 zł = podatek od początku roku
  5. podatek - suma zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% od podstawy) = podatek od początku roku
  6. podatek od początku roku - zaliczki zapłacone w poprzednich miesiącach = zaliczka za dany miesiąc bądź kwartał
  7. kwota należna do urzędu skarbowego (zaliczka za dany miesiąc bądź kwartał zaokrąglona do pełnych złotych).

W przypadku, gdy uzyskany dochód przekroczył I próg podatkowy schemat wyliczenia zaliczki wygląda następująco:

Szukasz pracy?

Konsultant , praca zdalna

Maurice Delbar Staffing Outsourcing Solutions Sp. z o. o.

  • Raszyn
Dodana

MYSŁOWICE - Kompletacja zamówień 30.00 zł/br. Spożywka

TWG Polska Sp. z o.o.

  • Mysłowice
  • 30-31 zł / h
Dodana

MYSŁOWICE - Kompletacja zamówień 30.00 zł/br. Spożywka

TWG Polska Sp. z o.o.

  • Lędziny
  • 30-31 zł / h
Dodana

MYSŁOWICE - Kompletacja zamówień 30.00 zł/br. Spożywka

TWG Polska Sp. z o.o.

  • Bieruń
  • 30-31 zł / h
Dodana

MYSŁOWICE - Kompletacja zamówień 30.00 zł/br. Spożywka

TWG Polska Sp. z o.o.

  • Dąbrowa Górnicza
  • 30-31 zł / h
Dodana
  1. przychód od początku roku - koszty od początku roku = dochód
  2. dochód - strata z lat ubiegłych - suma zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne (o ile nie były zaliczane w kosztach w KPiR) = podstawa obliczenia podatku.
  3. podstawę obliczenia podatku (dochód) zaokrąglamy do pełnych złotych
  4. podstawa 85.528 zł x 17% + nadwyżka ponad 85.528 zł x 32% = podatek od początku roku
  5. podatek - suma odliczonych składek na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% od podstawy) = podatek liczony od początku roku
  6. podatek od początku roku - zaliczki zapłacone w poprzednich miesiącach = zaliczka za dany miesiąc/kwartał.
  7. kwota należna do urzędu skarbowego (zaliczka za dany miesiąc bądź kwartał zaokrąglona do pełnych złotych).

Podatek progresywny - przykład

Jak wyliczenie podatku wygląda w praktyce? Obrazują to dwa poniższe przykłady.

<strong>Przykład I - dochód mieszczący się w pierwszym progu podatkowym</strong>
Załóżmy, że podatnik w ciągu roku osiągnął dochód w wysokości 65 tys. złotych i kwota ta stanowi podstawę opodatkowania. W takim przypadku należy przemnożyć tę kwotę razy 17%, ponieważ osiągnięty dochód mieści się z pierwszym progu podatkowym. Wyniki tego działania wynosi 11 050zł i od tej kwoty należy odjąć kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 525,12. W wyniku tej operacji podatek wynosi dochodowy wynosi 10 524,88. Następnie należy od tej kwoty odjąć jeszcze sumę składek na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% podstawy), która w tym przypadku wynosi 5 037.50zł. Otrzymany wynik to 5 487,38zł i stanowi on należny podatek dochodowy, który należy zaokrąglić do pełnych złotych co daje 5 487zł.

<strong>Przykład II - dochód przekraczający pierwszy próg podatkowy</strong>

 

 

Tym razem załóżmy, że podatnik w ciągu roku osiągnął dochód w wysokości 138 tys. złotych i kwota ta stanowi podstawę opodatkowania. W takim przypadku należy:

- od podstawy opodatkowania czyli 138 000zł odjąć kwotę 85 528zł, co daje 52 472zł,

- uzyskany wyniki przemnożyć przez 32%, co daje 16 791,04zł i jest to podatek dochodowy z drugiego progu,

- kwotę 85 528zł przemnożyć przez 17%, co daje 14 539,76 i jest to podatek z pierwszego progu,

- zsumować oba podatki, co daje 31 330zł i stanowi łączny podatek.

Następnie należy od tej kwoty odjąć jeszcze sumę składek na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% podstawy), która w tym przypadku wynosi 10 695zł. Otrzymany wynik to 20 635zł i stanowi on należny podatek dochodowy.

 

Jakie są jeszcze inne alternatywne formy opodatkowania?

Zgodnie z polskim prawem podatkowym przedsiębiorcy mają możliwość wyboru formy opodatkowania. Oprócz podatku na zasadach ogólnych (progresywnego) ich wybór może sprowadzać się do:

  • podatku liniowego - w tym przypadku obowiązuje jedna, niezależna od dochodów stawka, która wynosi 19%. Decydując się na podatek liniowy podatnik traci możliwość rozliczania się wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Nie może korzystać również z ulg, z wyłączeniem ulgi abolicyjnej;
  • zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych - w tym przypadku podatek naliczany jest od przychodów, w związku z czym nie uwzględnia się poniesionych kosztów działalności. Obecnie obowiązuje 7 stawek, które odpowiadają źródłom uzyskanych przychodów. W związku z tym przedsiębiorca może płacić podatki w wysokości 17%, 15%, 10%, 8,5% (12%), 8,5%, 5,5%,3%;
  • karty podatkowej - czyli jednej ze zryczałtowanych form opodatkowania, w przypadku której wysokość podatku nie jest uzależniona od wysokości uzyskiwanych przychodów. Zależy natomiast od: rodzaju i rozmiaru działalności, wielkości zatrudnienia oraz liczby mieszkańców miejscowości, w której znajduje się siedziba firmy. Z karty podatkowej mogą korzystać jedynie podmioty, które prowadzą rodzaj działalności określony w art. 23 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (np. usługi rozrywkowe, opieka domowa nad dziećmi i osobami chorymi itp.).

Video

Wady i zalety podatku progresywnego

Wspomniano już, że podatek progresywny jest w Polsce najczęściej stosowaną formą opodatkowania. Wynika to przede wszystkim z korzyści, które wiążą się z tym rozwiązaniem, a mianowicie:

  • prawa do skorzystania z ulg podatkowych,
  • prawa do rozliczenia wspólnego z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko,
  • możliwości skorzystania z kredytu podatkowego,
  • prawa do pomniejszenia osiągniętych przychodów o poniesione koszty uzyskania przychodów,
  • prawa do rozliczenia wszystkich przychodów opodatkowanych skalą podatkową na jednym zeznaniu rocznym.

Podatek progresywny ma również wady, do których zalicza się:

  • konieczność zapłaty podatku dochodowego według stawki 32%, po przekroczeniu kwoty dochodu 85 528 zł,
  • w przypadku przedsiębiorców obowiązek prowadzenia Księgi Przychodów i Rozchodów, a co za tym idzie zwiększenie formalności związanych z prowadzeniem firmy.

Jak wygląda podatek progresywny w innych krajach globu?

Warto również wiedzieć, że podatek progresywny to rozwiązanie, które jest znane na całym świecie. Przykładowo w Niemczech podatek progresywny płynnie rośnie wraz z wysokością uzyskiwanego wynagrodzenia. Stawki mieszą się w przedziale od 14 do nawet 45%. U naszych zachodnich sąsiadów funkcjonuje również kwota wolna od podatku, która uzależniona jest jednak nie od dochodu, a od obowiązujących klas podatkowych, które wynikają m.in. z sytuacji rodzinnej.

Przykładem państwa, które stosuje podatek progresywny jest Kanada. W tym przypadku ciekawy jest cały system podatkowy, ponieważ podatek dochodowy w Kanadzie składa się z podatku federalnego (15%, 20,5%, 26%, 29% lub 33%) oraz prowincjonalnego, którego wysokość ustalają poszczególne regiony. 

Podatek progresywny to forma opodatkowania, która jest korzystna przede wszystkim dla osób, których dochody nie przekraczają I progu podatkowego i przysługują im różnego rodzaju ulgi podatkowe. Skorzystać na tym rozwiązaniu mogą również osoby, którym optymalizację podatków umożliwia dokonania wspólnego rozliczenia z małżonkiem.

Podsumowanie:
  • Podatek progresywny uzależniony jest od wysokości osiągniętego dochodu, w odniesieniu do którego funkcjonują dwa progi podatkowe - poniżej 85 528 zł i powyżej tej kwoty.
  • Schemat wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy różni się w zależności od wysokości osiągniętego dochodu.
  • Podatek progresywny jest najczęściej stosowaną formą opodatkowania w Polsce, jednak przedsiębiorcy mają również możliwość wyboru innych alternatywnych form opodatkowania, takich jak podatek liniowy, zryczałtowany podatek od przychodów ewidencjonowanych czy karta podatkowa.
  • Pomimo swojej popularności, podatek progresywny ma swoje wady i zalety, związane głównie z kwestiami sprawiedliwości społecznej i motywacji do pracy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osiągając dochody przekraczające I próg podatkowy cała kwota opodatkowana jest według stawki 32%?

Nie. Podatek w wysokości 32% dotyczy jedynie nadwyżki powyżej 85 528zł. Limit ten opodatkowany jest natomiast stawką w wysokości 17%.

Czy w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem?

Tak. Jest jeden z atutów podatku progresywnego, ponieważ pozwala obniżyć kwotę należnego podatku. Największe korzyści odnotowują małżeństwa z dużą dysproporcja zarobków.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Ewa Sztuczka-Mazur

Social Media Manager

Social Media Manager w branży HR, autorka tekstów, copywriterka, specjalistka Facebook ADS, wokalistka i pszczelarka.
Obecnie w Aplikuj.pl odpowiedzialna głównie za treści z obszaru miękkiego HR oraz prawa pracy.

6 komentarzy

Nika

Nika

Podatek progresywny w Polsce jest czasami trudny do zrozumienia, ale dzięki temu artykułowi mam nadzieję, że będę mógł w przyszłości pomóc swoim pracownikom zrozumieć zagadnienie.
Makola

Makola

Ciekawy artykuł na temat podatku progresywnego. Chociaż temat podatków nie należy do najprzyjemniejszych, to autor artykułu w prosty sposób wyjaśnił wiele kwestii.
Zenon

Zenon

Bardzo przydatne informacje na temat podatku dochodowego. Właśnie jestem na etapie poszukiwania pracy i te informacje na pewno przydadzą mi się w przyszłości.
Olek

Olek

Ciekawy artykuł, ale niestety nie ma dla mnie zastosowania, bo jako bezrobotna nie płacę podatku. Oby tylko wkrótce znalazła pracę i mogła zacząć korzystać z tej wiedzy.
Emery z Ontario

Emery z Ontario

Świetny i kompletny artykuł na temat podatku progresywnego. Jako pracodawca cenię sobie takie informacje, aby móc pomóc swoim pracownikom zrozumieć podstawy rachunkowości.
janek

janek

Dobrze, że można wspólnie się rozliczać. W sumie to ułatwienie jest w wielu przypadkach. Moja żona nigdy w życiu nie wypełniła żadnego formularza podatkowego.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.