GPS w samochodzie służbowym?

GPS w samochodzie służbowym?
Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi wszelkie niezbędne narzędzia do pracy, zaś jednym z takich może być samochód służbowy. Czy w takim pojeździe można zamontować system GPS? Czy jest to legalne w świetle aktualnie obowiązujących przepisów?

Współcześnie naturalnym wyposażeniem pracowniczego biurka jest między innymi komputer, telefon czy drukarka i faks. Pracownicy mobilni otrzymują przy tym kluczyki do służbowego auta, aby móc spotykać się z klientami na mieście lub w siedzibie ich firmy. Z uwagi na brak szczegółowych rozporządzeń w zakresie używania takich pojazdów, większość pracodawców sporządza z pracownikami stosowne aneksy do umów o pracę lub modyfikuje pod tym względem obowiązujący w firmie regulamin. Ale czy zamontowanie w samochodzie służbowym systemu GPS nie jest nadużyciem prawa? 

GPS w służbowym samochodzie – przepisy 

Aby odpowiedzieć na pytanie zawarte w temacie, warto przede wszystkim odwołać się do zapisów, które znajdują się w Kodeksie pracy. Jeżeli pracownik zatrudniony jest na umowę o pracę, to obowiązuje go między innymi art. 22 Kodeksu pracy. Ten zapis uzasadnia, dlaczego pracodawca może zgodnie z prawem kontrolować pracę zatrudnionego za pomocą rozwiązań właśnie takich jak GPS w służbowym samochodzie.

Co mówi prawo?Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Art. 22 Kodeksu pracy

Oznacza to, że osoba zatrudniona jest zobowiązana wypełniać powierzone jej obowiązki zgodnie z polecaniami przełożonego. Inaczej mówiąc, w takiej sytuacji można stwierdzić, że pracodawca, wręczając pracownikowi kluczyki do służbowego samochodu, ma prawo zamontować w nim system GPS. Dzięki temu upewnia się on, że pracownik wykonuje swoją pracę w odpowiednim miejscu i czasie. 

Jak wykryć GPS w samochodzie służbowym?

Osoby podejmujące się stanowisk jako kierowcy zawodowi często zastanawiają się, czy pracodawca może bez ich wiedzy monitorować ich pracę za pomocą GPS w aucie. Z punktu widzenia prawa jest możliwe zamontowanie takiego urządzenia bez zgody pracownika, ale nie bez jego wiedzy. A zatem pracodawca ma obowiązek poinformować zatrudnionych o stosowaniu systemu monitoringu, najlepiej pisemnie (oświadczenie o stosowaniu GPS w pojazdach służbowych), tak samo jak o zasadach korzystania z pojazdów służbowych i możliwych grzywnach za ich łamanie.

To Cię powinno też zainteresować: Obowiązki pracodawcy - co musi Twój szef?

Sprawdzenie tego, czy auto ma nadajnik GPS, sprowadza się zwykle do przeszukania zakamarków w podwoziu bądź zastosowaniu dodatkowych urządzeń wykrywających. Jednak w związku z wyjaśnieniem wyżej, osoby podejmujące pracę monitorowaną z reguły wiedzą, że ich samochód ma nadajnik GPS.

Jeśli podejrzewamy, a wręcz wykryjemy, że pracodawca zainstalował takie urządzenie, a nie zostaliśmy o tym poinformowani, możemy potrzebować twardych dowodów, aby wykazać nielegalność tego działania. Co więcej, przepisy zezwalają w wyjątkowych sytuacjach na ukryty monitoring (np. gdy nie ma innej możliwości sprawdzenia pracownika), warto więc najpierw zastanowić się, czy nie jest to taki właśnie przypadek.

Problem – dane osobowe pracownika

Pracodawca ma obowiązek w odpowiedni sposób przechowywać dane osobowe osób zatrudnionych. Wynika to z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych. W przypadku nawiązania stosunku pracy, ustawodawca przez art. 221 Kodeksu pracy wskazał, jakich danych podmiot zatrudniający może żądać od swojego pracownika. Z drugiej jednak strony, o czym należy pamiętać, zakres tych informacji może być szerszy, gdyż wynikać może z odrębnych przepisów. Niezależnie od tego, rodzi się pytanie, czy montaż systemu GPS w służbowym samochodzie nie narusza zapisów właśnie o ochronie danych osobowych. 

Ważny wyrok

Z punktu widzenia stron zainteresowanych istotny jest tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2011 roku (sygn. akt I OSK 1079/2010). Sąd stwierdził, że dane zgromadzone o pracowniku za pomocą urządzenia GPS są danymi w rozumieniu wyżej wymienionej ustawy o ochronie danych osobowych. Oznacza to tyle, że pracodawcy, którzy zdecydują się na zamontowanie systemu GPS, muszą być przygotowani na właściwe przechowywanie i właściwe przetwarzanie zgromadzonych danych.

Warto wiedzieć!Według różnych badań z ostatnich kilku lat najczęstszymi nieprawidłowościami wykrywanymi poprzez monitoring kierowców aut służbowych były:
  • poruszanie się niestandardowymi trasami
  • przekraczanie dozwolonych prędkości
  • korzystanie z auta w celach prywatnych w czasie pracy
  • przekraczanie godzinowych, dobowych i tygodniowych norm czasu pracy za kółkiem bez przerwy na odpoczynek

Zgoda pracowników na GPS w samochodzie służbowym? 

Pracodawca nie potrzebuje zgody pracownika, aby zamontować system GPS w samochodzie służbowym. Warto pamiętać przy tym, że powyższe odnosi się wyłącznie do sytuacji, która przewidziana została w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochrony danych osobowych, czyli wówczas, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Inaczej mówiąc, pracodawca może swoją decyzję uzasadnić faktem, iż pozyskane dane pozwalają mu rozliczyć pracownika z jego służbowych obowiązków. 

Samochód nie tylko służbowy 

Poprzedni punkt jest o tyle ważny, że w niektórych przypadkach pracodawca i pracownik mogą zawrzeć osobną umowę, z której wynikać będzie, że samochód służbowy może być też użytkowany przez zatrudnionego w prywatnych celach. W takim przypadku przeprowadzona kontrola dotyczyć powinna wyłącznie godzin pracy pracownika. Pracodawca, który kontroluje swojego podwładnego również w jego prywatnych godzinach, naraża się na zarzut, że wkracza on w sferę prywatności pracownika.

Co w przypadku spowodowania wypadku drogowego przez pracownika? Zobacz artykuł: Wypadek z winy pracownika - co dalej?

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracodawca ma prawo zamontować GPS w samochodzie służbowym?

Pracodawca jest uprawniony do zainstalowania nadajnika GPS w aucie służbowym w celu monitorowania pracy kierowcy. Jest to uzasadnione art. 22 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownik ma wykonywać obowiązki we wskazanym przez pracodawcę miejscu i czasie, co może podlegać kontroli.

Czy potrzebna jest zgoda pracownika na GPS w samochodzie służbowym?

Nie, taka zgoda nie jest wymagana, ponieważ pracodawca ma prawo sprawdzać, czy pracownik odpowiednio wykonuje swoje obowiązki, a w przypadku kierowców jest to utrudnione i możliwe właśnie dzięki monitoringowi poprzez GPS.

Czy można zamontować GPS w aucie służbowym bez wiedzy pracownika?

Chociaż pracodawca nie musi mieć zgody pracownika na monitorowanie jego pracy poprzez GPS, powinien go o takim systemie sprawdzania poinformować, najlepiej w stosownym oświadczeniu. Zasady takiej korzystania z auta służbowego, jak również ustalone grzywny za ewentualne łamanie tych zasad również powinny być rozpisane w regulaminie pracy.
Oceń ten wpis
GPS w samochodzie służbowym?
Ocena: 4.1, liczba głosów: 13

Opinie

Jadzia
2019-12-12, 10:21
GPS to amerykański system nawigacji satelitarnej obejmujący swym zasięgiem całą kulę ziemską. GPS w samochodzie służbowym jest bardzo przydatny. Warto przeczytać ten artykuł.
Duraj Irek
2019-05-21, 10:12
GPS w samochodzie służbowym to konieczność dla pracowników, których się deleguje w jakieś miejsce i powierza samochód służbowy. Dla handlowców to rzecz bardzo przydatna.
Donka
2019-05-08, 14:11
Dzisiaj gps nie jest kosztem jak jest w zwykły telefonie. Pracownik musi mieć gps gdy np. zlicza się mu konkretnie trasy wykorzystane w pracy przez prowadzenie samochodu.
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.