Wynagrodzenie - przepisy i rodzaje

Ekwiwalent czy odzież i obuwie robocze?

4 maja 2020

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 7 głosów

7 głosów

9 komentarzy
Ekwiwalent czy odzież i obuwie robocze?
Specyfika niektórych stanowisk pracy wymaga, aby pracodawca zapewnił pracownikowi ochroną odzież i buty robocze. Z drugiej strony podmiot zatrudniający może zobowiązać zatrudnionego, aby korzystał on z własnego roboczego ubrania i obuwia. W takim przypadku pracownik ma prawo do stosownego ekwiwalentu.

Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy nakładają na każdego pracodawcę obowiązek zapewniania zatrudnionemu odzieży, jak i obuwia roboczego. Realizacja powyższej zasady, co ważne, zależy jedynie od warunków pracy, jakie panują na określonym stanowisku. Nie ma zatem znaczenia ani liczba pracowników. W praktyce często spotkać można się z takim stanowiskiem pracodawcy, w którym to wypłaca on pracownikowi ekwiwalent pieniężny za odzież i obuwie robocze. Wówczas to obowiązkiem pracownika jest zadbać o swój strój. Trzeba stwierdzić, że prawo dopuszcza taką możliwość, niemniej jednak są i takie sytuacje, w których taka umowa pomiędzy stronami nie będzie mogła mieć miejsca.

Kiedy potrzebna jest odzież robocza?

W niektórych przypadkach pracodawca będzie musiał wydać pracownikowi odzież oraz obuwie robocze i to spełniające wymagania określone w polskich normach. Mowa tu o sytuacjach, które wyszczególnione zostały w art. 237 §1 Kodeksu pracy:

  • gdy odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
  • ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.

W wymienionych powyżej przypadkach pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, jeżeli nie zadbał o odpowiednie wyposażenie go zarówno w odzież, jak i obuwie.

Warto wiedziec
Podmiot zatrudniający nie musi dostarczyć zatrudnionemu fabrycznie nowej odzieży (poza bielizną). To zwykle zależy od czasu, w jakim odzież i obuwie zużywają się na danym stanowisku pracy. Ustawodawca dopuszcza możliwość przekazania pracownikowi odzieży używanej po jej uprzednim wyczyszczeniu oraz ewentualnym odkażeniu – i na takie właśnie rozwiązanie decyduje się wielu pracodawców.

Ekwiwalent nie zawsze możliwy

Ustawodawca ściśle określa, kiedy pracodawca nie będzie mógł zaproponować pracownikowi ekwiwalentu za odzież roboczą zapewnioną we własnym zakresie. Mowa tu o stanowiskach, na których wykonywane są prace:

  • związane z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych,
  • powodujące intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi, lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi.

W powyższych przypadkach prawo pracy wymaga, by zatrudniony miał zapewnione z zakładu pracy specjalnie przystosowane do pracy odzież i obuwie, spełniające wymogi zasad BHP. W pozostałych sytuacjach, zgodnie z art. 237 §2 Kodeksu pracy, pracownik może zadbać o odzież i obuwie we własnym zakresie.

Prawo a odzież do pracy Pracodawca może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy.
art. 237 §2 Kodeksu pracy

Wówczas też pracownikowi, który korzysta z własnej odzieży roboczej i obuwia, należy się ekwiwalent za odzież lub obuwie do pracy, lub ekwiwalent za pranie i utrzymywanie tych rzeczy w czystości. Warto przy tym zauważyć, że te elementy pracowniczego stroju nie muszą już spełniać wymogów polskich norm, niemniej jednak powinny w każdym przypadku spełniać swoje funkcje użytkowe.

Jak oblicza się ekwiwalent?

Jak wspomniano, gdy pracodawca przenosi ciężar zapewnienia roboczej odzieży i obuwia na zatrudnionego, ma on obowiązek wypłacać ekwiwalent. Jego istotą jest rekompensowanie kosztów dokonanego zakupu. Zgodnie z art. 237 §4 Kodeksu pracy podmiot zatrudniający powinien wypłacić ekwiwalent pieniężny za odzież/obuwie w wysokości uwzględniającej aktualne ceny.

Przepisy nie określają jednak szczegółowo, w jaki sposób powinno dokonywać się takiego rozliczenia. W praktyce większość pracodawców bada ceny w najbliższych punktach lub też uzgadnia z pracownikiem kwotę. Ekwiwalent, co ważne, powinien być wypłacany przed upływem ustalonego przez pracodawcę okresu jego używania.

Co z praniem i konserwacją?

Obowiązujące przepisy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia pracownikowi czystej odzieży. I tak, zgodnie z art. 237 §2 Kodeksu pracy: „Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe oraz zapewnić odpowiednio ich pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie”.

W praktyce spotkać można się z taką sytuacją, kiedy to pracodawca przerzuca ten obowiązek na pracownika. Gdy tak się dzieje, musi on pamiętać o wspomnianym już, popularnym tzw. ekwiwalencie na pranie dla zatrudnionego. W takim przypadku ważne jest, aby podczas wyliczania kwoty wziął on pod uwagę koszty środka piorącego, wody, energii elektrycznej, jak i czas, który poświęca pracownik na pranie i konserwację odzieży.

Kiedy o odzież dba pracodawca?

Ustawodawca dokładnie wskazuje na takie sytuacje, w których to zatrudniający jest zobowiązany zapewnić czyste środki ochrony indywidualnej i obowiązku tego nie może się uchylić. Wskazać należy tu na art. 237 Kodeksu pracy: „Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, które w wyniku stosowania w procesie pracy uległy skażeniu środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi były przechowywane wyłącznie w miejsce przez niego wyznaczonym. Powierzanie pracownikowi ich prania, konserwacji, odpylania i odkażania jest niedopuszczalne”. W innych przypadkach o odzież i buty robocze dbać może sam pracownik.

To może Cię również zainteresować

Przepisy BHP – praktyczne zastosowanie

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Patrycja Kosek

Dziennikarz

Marketing specialist w WhitePress. Copywriter w Aplikuj.pl Dziennikarz w bielsko.biala.pl. Ponad 10 lat doświadczeń.
Moja praca kręci się wokół treści. Tworzę, przerabiam, sprawdzam, poprawiam, zlecam i weryfikuję. Planowanie i budowanie contentu sprawia mi przyjemność, tak samo jak poznawanie rozmaitych metod komunikacji i efektywne ich wykorzystanie. 

9 komentarzy

Jurto

Jurto

Jako pracodawca, cenię sobie artykuł, który opisuje moje obowiązki związane z zapewnieniem właściwego wyposażenia pracownika. Wiem jak ważna jest odpowiednia odzież robocza i jak dobrze wpływa to na motywację zatrudnionych pracowników. Dlatego zawsze staram się spełniać wymogi kodeksu pracy.
Ula

Ula

Istotne informacje, szczególnie dla osób bezrobotnych, które poszukują pracy. Mając świadomość swoich praw jako pracownika, łatwiej jest wymóc od swojego przyszłego pracodawcy wypełnienie ich obowiązków związanych z wyposażeniem cię w odpowiednie narzędzia i odzież roboczą.
pr. Polak

pr. Polak

Zgadzam się z artykułem, że pracodawca powinien zapewnić pracownikowi właściwe wyposażenie w odzież i obuwie robocze. Szczególnie, kiedy wykonujemy prace, które mogą być niebezpieczne i wymagają wielu standaryzowanych procedur bezpieczeństwa.
Kasia

Kasia

Fajnie, że w artykule wskazano na prawa pracownika, który może liczyć na ekwiwalent pieniężny za odzież roboczą. To jest dla mnie ważne, jako osoby szukającej pracy - chciałbym mieć pewność, że za codzienne korzystanie ze swojej odzieży roboczej dostanę odpowiednie wynagrodzenie.
Mirek

Mirek

Pracodawca musi pewne rzeczy zapewnić by praca byłą zgodna z bhp. To samo dotyczy warunków pracy.
Piotrek Bojda Bojdis

Piotrek Bojda Bojdis

Ostatnio szukałem pracy jako magazynier i pytam gościa przez telefonem bo mnie chcieli zapraszać do pracy na rozmowę jak to z ubraniem roboczym. Oni nie wiedzieli nawet jak z tym jest, jakie obuwie, koszula, ubiór kto dostarcza. Straszne.
Helena S

Helena S

Są takie prace, że pracodawca musi dać pracownikowi ochroną odzież i buty robocze. Kto potrzebuje tych informacji, niech poczyta ten artykuł- Ekwiwalent czy odzież i obuwie robocze??????
Gosia

Gosia

W wielu firmach są dodatki do ubioru jednak pracownik może np. sam zabrać pieniądze jak chce inaczej kupić odzież po swojemu i zachowuje przepisy bhp. To zrozumiałe.
filer

filer

U nas dają wszystko, jest to nowe na okres roku. Potem każdy dodaje przydział inny. W podobnych firmach wiem, że dają nie zawsze nowe ale w sumie sprawne rzeczy dla załogi.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.