Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 4198        SUBSKRYBUJE: 7520
Tematy, które interesują czytelników:  Wypadek przy pracy, Rozmowa kwalifikacyjna przygotowanie, Praca zdalna

Polecenia służbowe - co trzeba o nich wiedzieć?

Polecenia służbowe - co trzeba o nich wiedzieć?
Jednym z podstawowych obowiązków każdego pracownika jest wykonywanie poleceń służbowych pracodawcy, niemniej jednak tylko wówczas, gdy mieszczą się one w nawiązanym stosunku pracy. Z drugiej jednak strony, o czym często zapominają zatrudnieni, istnieją sytuacje, w których można odmówić wykonania polecenie pracodawcy. O czym mowa?

Czym jest polecenie służbowe?

Zawarcie stosunku pracy wiąże się z tym, że pracownik godzi się na wykonywanie określonych zadań pod nadzorem pracodawcy. Inaczej mówiąc, podpisanie umowy jest równoznaczne z wprowadzeniem zasady podporządkowania pracownika podmiotowi zatrudniającemu. Z punktu widzenia tego pierwszego istotne jest, że nie musi on wykonywać wszystkich poleceń w sposób bezkrytyczny. Z drugiej strony trzeba pamiętać, że odmówienie wykonania polecenia służbowego, które to nie jest uzasadnione obiektywnymi okolicznościami, może pociągnąć za sobą poważne konsekwencje, w tym spowodować nawet rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia. Co zatem warto wiedzieć?

Polecenie służbowe a przepisy Kodeksu pracy

Przede wszystkim każdy pracownik musi pamiętać o art. 100 § 1 Kodeksu pracy: "Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę". Inaczej mówiąc, obowiązkiem pracownika jest zawsze wykonywanie określonych czynności związanych z pracą pod kierownictwem podmiotu zatrudniającego. To właśnie pracodawca wydaje wiążące polecenia, jak również kontroluje pracę swojego podwładnego. Z drugiej jednak strony, z przywołanego przepisu jasno wynika, że są sytuacje, w których pracownik będzie mógł zanegować wykonanie polecenia służbowego.

Jakie polecenie służbowe może wydać nam pracodawca?

Trzeba zacząć od tego, że pracownik może zanegować polecenie pracodawcy zawsze wówczas, gdy stoi ono w sprzeczności z zawartą umową. Należy pamiętać, że umowa o pracę jest dokumentem, który - w pewnych granicach - kształtować mogą same strony. I choć jednym z punktów, który musi zostać zawarty w każdej umowie o pracę jest określenie rodzaju pracy, jaką pracownik powinien wykonywać, to w praktyce strony mogą dokładnie lub wręcz przeciwnie - ogólnikowo stwierdzić jedynie obowiązki zatrudnionego. W drugim przypadku pracownik powinien mieć świadomość, że zatrudniający będzie mógł wymagać od pracownika znacznie więcej.

Odmowa wykonania polecenia służbowego - kiedy pracownik ma do niej prawo?

W praktyce kadrowej spotkać można się z takimi umowami, w których znalazły się informacje nader skromne. Mowa tu przede wszystkim o ograniczeniu się do określenia w podpisanym przez strony dokumencie jedynie miejsca wykonywania pracy, jak i stanowiska pracy, na jakim to będzie zatrudniony podmiot. W takich też przypadkach - najczęściej - pracownik i pracodawca w osobnych dokumentach, czyli aneksach, umieszczają szczegółowe informacje na temat obowiązków stron. Takie rozwiązanie jest o tyle praktyczne, że w przypadku zmian w zakresie obowiązków, dopisuje się je w kolejnym aneksie i nie wymaga to zmiany całej umowy.

To Cię powinno też zainteresować: Prawa pracownika - nawet nie wiesz, ile Ci się należy

O tym musi pamiętać pracodawca

Choć w umowie nie muszą być szczegółowo wymienione obowiązki pracownika, to podmiot zatrudniający nie może zapomnieć o art. 94 Kodeksu pracy, dokładniej zaś o § 1: "Pracodawca jest obowiązany w szczególności zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz z ich podstawowymi uprawnieniami". Warto przy tym wspomnieć, że sam ustawodawca nie doprecyzował, w jakiej formie obowiązek ten powinien być spełniony, dlatego też podmiot zatrudniający wytyczne pracownikowi może przekazać zarówno ustnie, może też w formie pisemnej.

Polecenie służbowe w interpretacji Sądu Najwyższego?

Kwestia zaznajomienia pracowników z ich obowiązkami, jak i podstawowymi uprawnieniami była również obiektem rozważań Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 7 stycznia 1998 roku (sygn akt. I PKN 457/97) Sąd Najwyższy ocenił, że zapoznanie pracowników z ich obowiązkami może nastąpić w ramach informacji ustnej. W takim jednak przypadku trzeba pod uwagę wziąć specyfikę czy złożoność pracy. Trzeba jednak pamiętać, że - zarówno z punktu widzenia pracownika, jak i pracodawcy - zakres czynności powinien być określony w formie pisemnej. Dzięki temu uniknąć można nieporozumień, w każdym też przypadku zatrudniony ma możliwość powrócić do lektury i sprawdzić, czy określone polecenie służbowe jest zgodne z otrzymanymi wcześniej wytycznymi.

Polecenie służbowe pisemne czy ustne?

Choć mogłoby się wydawać, że większe znaczenie mają pisemne polecenia służbowe, to nie jest to do końca prawdą. Ustne polecenie służbowe jest tak samo ważne, choć często pracodawcy szczególnie w przypadku bardzo ważnych zleceń, decydują się wydać swoje polecenia pracownikowi w formie pisemnej. Taką formę stosuje się także wtedy, gdy pracownik nie chce wykonać polecenia przełożonego, choć jest ono zgodne z prawem. Jest to związane przede wszystkim z tym, że taki dokument może w przyszłości posłużyć jako np. dowód w sądzie czy podstawa do niewypłacenia premii uznaniowej lub nieawansowania pracownika na wyższe stanowisko.

Polecenie służbowe jest podstawowym obowiązkiem pracownika, ale musi to być polecenie dotyczące pracy, które nie jest sprzeczne z rodzajem pracy określonym w umowie i jest zgodne z obowiązującym prawem pracy, cywilnym, administracyjnym oraz karnym. Pracownicy mają także prawo do odmówienia wykonania polecenia służbowego, jeśli jest ono niezgodne z obowiązującymi przepisami BHP lub może zagrażać jego zdrowiu czy życiu.

Pracownicy, którzy odmawiają wykonania polecenia służbowego zgodnego z przepisami i rodzajem ich umowy muszą liczyć się z tym, że jest to uzasadniony powód do rozwiązania z nimi umowy o pracę, nawet bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Co zrobić, jeśli pracownik nie chce wykonać polecenia? Najlepszym rozwiązaniem jest wydanie takiego polecenia przy świadkach i w formie pisemnej. Warto na dokumencie zawrzeć oświadczenie, że pracownik otrzymał dane polecenie i poprosić go o złożenie podpisu, który będzie to potwierdzał. Jest to bardzo ważny dowód na wypadek ewentualnego sporu pracownika z pracodawcą, który w efekcie może toczyć się w sądzie.

Kto może wydać polecenie służbowe?

Polecenie służbowe pracownikom może wydać nie tylko sam właściciel firmy, czyli pracodawca, ale również inny pracownik do tego uprawniony, który zajmuje wyższe stanowisko, jak np. kierownik, menager, dyrektor.

Oceń ten wpis
Polecenia służbowe - co trzeba o nich wiedzieć?
Ocena: 4.0, liczba głosów: 25

Zobacz inne porady

Opinie

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.