Poza odpowiedzialnością porządkową, pracownicy mogą też odpowiadać za mienie powierzone im przez pracodawcę. Taka, materialna odpowiedzialność pracowników umożliwia podmiotom zatrudniającym dochodzenie roszczeń za ewentualne szkody czy też właśnie mienie powierzone. Jakie są podstawowe zasady odpowiedzialności majątkowej zatrudnionych?
Spis treści
Każdy pracownik za mienie inne niż powierzone odpowiada na zasadzie winy. Przesłanki tej winy uregulowane zostały w art. 114 Kodeksu pracy, który wyraźnie mówi o tej odpowiedzialności. Złamanie tej zasady wiąże się z konsekwencjami, takimi jak konieczność udzielenia pracodawcy odszkodowania lub innego rodzaju rekompensaty zgodnie z porozumieniem stron.
Na podstawie cytowanego przepisu można wskazać na bardziej szczegółowe przesłanki, które warunkują odpowiedzialność pracownika. Mowa tu o:
- bezprawności zachowania pracownika, która przejawia się niewykonaniem lub też nienależytym wykonaniem obowiązku pracowniczego,
- winie pracownika,
- szkodzie, czyli uszczerbku w mieniu pracodawcy,
- wyraźnym i widocznym związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy wadliwym działaniem lub też zaniechaniem pracownika i powstałą szkodą.
Czym jest odpowiedzialność majątkowa?
Zgodnie z wyżej cytowanym prawem, pracownik, który zaniedbał wykonania swoich obowiązków, zaś wskutek tego powstała szkoda w mieniu jego pracodawcy, może ponieść majątkową odpowiedzialność. Ta polega przede wszystkim na poniesieniu przez niego ujemnych skutków w sferze właśnie majątkowej, co określa się także jako odpowiedzialność materialna.
Trzeba przy tym zauważyć, że taka odpowiedzialność pracownika to odpowiedzialność osobista. Zgodnie z przepisami, może ponieść ją wyłącznie w razie zawinionego braku wykonania obowiązków pracowniczych. Dodatkowo – o czym muszą pamiętać pracodawc– to właśnie ich obowiązkiem jest wykazanie, że wszystkie powyżej wymienione przesłanki miały miejsce.
- szkoda powstała w związku z działalnością pracodawcy,
- jego działania doprowadziły do poniesienia szkody, ale jednocześnie mieściły się w granicach dopuszczalnego ryzyka.
Z kolei gdy w zdarzeniu, do którego doszło, poszkodowana została osoba trzecia, odpowiedzialność spada na pracodawcę, natomiast pracownik, który wykonywał wówczas obowiązki, musi naprawić swoją szkodyę wobec przełożonego.
Wysokość odszkodowania
Odpowiedzialność pracownika, a co za tym idzie wysokość odszkodowania, jakie należy się pracodawcy, jest uzależniona od wielu czynników. Mowa tu zarówno o wysokości szkody, rodzaju i stopniu winy, wysokości wynagrodzenia zatrudnionego, jak również okoliczności, w jakich doszło do uszczerbku w mieniu pracodawcy. Zgodnie z art. 115 Kodeksu pracy: Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
Nieco inaczej jest w przypadku, który mowa o szkodzie, która powstała w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka. W takim przypadku pracownik nie będzie ponosił odpowiedzialności. O wysokości odszkodowania może też decydować fakt, iż szkoda wyrządzona została przez kilku pracowników. W takim przypadku każdy z nich ponosić będzie odpowiedzialność za część szkody i to stosowanie do przyczynia się do niej, jak i stopnia winy.
Polubowne rozwiązanie sprawy
Ugodowe rozwiązywanie sporów powstałych pomiędzy pracownikiem a pracodawcą jest preferowane przez Kodeks pracy. W każdym przypadku wysokość odszkodowania powinna być obniżana przede wszystkim z uwagi na takie elementy, jak:
- okoliczności sprawy,
- stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do obowiązków pracowniczych,
- okoliczności, w jakich wystąpiła szkoda.
Ugoda może być zawarta między innymi w sądzie. Warto zauważyć, że takie rozwiązanie – z punktu widzenia zainteresowanego pracownika – jest dla niego najkorzystniejsze. Jednocześnie jednak, jeżeli pracownik nie wywiąże się z ugody, to podlega ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Inaczej mówiąc, pracodawca, po uzyskaniu na orzeczeniu klauzuli wykonalności, może skierować sprawę do kancelarii komorniczej. Wyjątkiem może być sytuacja, w której sąd uzna, że nadanie wykonalności zawartej ugodzie jest sprzeczne z prawem lub też z zasadami współżycia społecznego.
To może Cię również zainteresować
