Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 4203        SUBSKRYBUJE: 7520
Tematy, które interesują czytelników:  Palenie w pracy, Staż pracy a zlecenie, Ubezpieczenie zdrowotne, Ocena okresowa pracownika, CV po angielsku

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę
Pomyłka w zestawieniu? Źle ustawiona maszyna? A może błąd w przelewie? Wbrew wszystkiemu, nie są to jasne przesłanki do zwolnienia. Ustawodawca bardzo dokładnie wskazuje, kiedy pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę czy nawet zwolnić dyscyplinarnie zatrudnionego. Sprawdź najważniejsze informacje o wypowiedzeniu umowy o pracę przez pracodawcę.

Wyniki sondaży przeprowadzone ostatnimi czasy, wyraźnie wskazują, że coraz większa liczba pracowników obawia się utraty angażu. Przełożeni często poszukują drobnych błędów, które pozwolą im rozwiązać zawartą z pracownikiem umowę o pracę i zatrudniają na ich miejsce kogoś, kto będzie pracował w oparciu o bardziej elastyczną formę umowy, czyli na przykład umowę zlecenie. To jednak praktyka absolutnie zakazana. Kodeks pracy chroni pracowników, który mają bezterminowy angaż. Oni z pewnością nie mogą zostać pozbawieni zatrudnienia z powodu choćby uprzedzeń szefa. Wypowiedzenie umowy o pracę wymaga bowiem albo dochowania okresu wypowiedzenia albo solidnego uzasadnienia. Jeśli pracownik doszuka się jakichkolwiek przesłanek dyskryminacji czy niesprawiedliwości, może rościć swoich praw w sądzie. Warto więc wiedzieć, jak postępować.
 

Jak zwolnić pracownika?
 

Sprawnie przeprowadzone zwolnienie pracownika może przynieść korzystny skutek dla obu stron. Trzeba jednak wiedzieć, jak to uczynić. Na początku niezbędne jest określenie, jakie są faktyczne powody zwolnienia pracownika. Jeśli naruszył on poważnie swoje obowiązki pracownicze, i co za tym idzie zasłużył na zwolnienie dyscyplinarnie (o którym szerzej piszemy poniżej) to maksymalnie w ciągu 30 dni od pozyskania informacji o takim stanie rzeczy należy wręczyć mu wypowiedzenie umowy ze skutkiem natychmiastowym, czyli tzw. dyscyplinarkę. Jeśli natomiast inne są przyczyny zwolnienia – na przykład likwidacja działu czy słabe wyniki danej osoby, warto na początku rozważyć możliwość wykorzystania potencjału pracownika w inny sposób – degradując na inne stanowisko, zmieniając mu dział albo mobilizując. W sytuacji, gdy nie widzi się szans i zwolnienie jest nieuniknione, warto przejść do rzeczy jak najszybciej.

Pracownika można zwolnić na dwa sposoby – z zachowaniem okresu wypowiedzenia oraz za porozumieniem stron, gdzie stosunek pracy może ustać w takim trybie, na jaki zgodzą się obie strony. Ważne jest, aby pracownik wiedział, za co lub z jakiego powodu zostaje zwolniony. Dzięki temu być może unikniesz ewentualnego wysunięcia pozwu do sądu pracy o nieuzasadnione zwolnienie. Jeśli zastanawiasz się, kiedy pracodawca może zwolnić pracownika, sprawa jest prosta – niemal w każdym momencie trwania stosunku pracy. Trzeba jednak pamiętać, że niezbędne jest postępowanie zgodnie z zapisami Kodeksu pracy!
 

Ubezpieczenie od utraty pracy
 

Wielu pracowników obawia się utraty pracy. W związku z tym rozważają opcję wykupienia ubezpieczenia od utraty pracy. Rozważmy, czy jest to opłacalne rozwiązanie oraz przed czym tak naprawdę chroni. Ubezpieczenie od utraty pracy to inaczej polisa, którą oferują najczęściej firmy ubezpieczeniowe, ale również banki. Skierowane jest ono do osób, które mają różnego typu zobowiązania kredytowe. Dzięki temu zyskują one płynność w spłacaniu zadłużeń wobec banków wówczas, gdy kredytobiorca w wyniku różnych zdarzeń zostaje pozbawiony źródła dochodów, czyli wtedy, gdy traci pracę. Co więc zyskuje ubezpieczony od utraty pracy? Otóż to, że w sytuacji braku środków na spłatę zobowiązań, to ubezpieczyciel odpowiada za spłatę rat przez określony w umowie okres czasu.
 

Zwolnienie pracownika na świadczeniu rehabilitacyjnym – odprawa
 

Pracodawca, zgodnie z art. 54 k.p. ma możliwość zwolnienia pracownika po upływie rocznego okresu świadczenia rehabilitacyjnego. Z tego tytułu pracodawca nie jest zobowiązany do wypłaty odprawy. Niemniej, może być, gdy zaistnieją pewne okoliczności. Pracownik, z którym z powodu długotrwałej nieobecności w pracy wskutek choroby rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia zyskuje uprawnienia do odprawy rentowej. Może mieć to miejsce, jeżeli po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego otrzyma od ZUS-u pozytywną decyzję o przyznaniu renty z tytułu niezdolności do pracy. Taka odprawa rentowa przyjmuje wymiar jednorazowej odprawy pieniężnej w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
 

Zwolnienie dyscyplinarne – kiedy?
 

Art. 52 Kodeksu pracy jasno precyzuje, kiedy szef ma możliwość złożenia pracownikowi wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym, czyli kiedy może zwolnić go w trybie dyscyplinarnym. Otóż rozmowa o pracę może zostać rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika wówczas gdy zatrudniony:

  • dokona ciężkiego naruszenia podstawowych pracowniczych obowiązków,
  • popełnieni przestępstwo, które uniemożliwia dalsze jego zatrudnianie,
  • z własnej winy utraci uprawnienia konieczne do pracy (np. kierowca straci prawo jazdy).

Należy jednak pamiętać, że pracodawca wyłącznie przez miesiąc, od dnia uzyskania informacji o nagannym zachowaniu pracownika, może skorzystać z możliwości zwolnienia dyscyplinarnego. Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia powinno polegać na pisemnym oświadczeniu woli pracodawcy wraz z podaniem przyczyny i być poprzedzone konsultacją ze związkami, jeśli takowym podlega zatrudniony.
 

Najczęstsze przyczyny zwolnienia
 

Najczęstszą przesłanką do dyscyplinarnego zwolnienia jest pierwsza z wymienionych w art. 52§1 przesłanka, czyli ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Ponownym problemem jest brak zdefiniowania pojęcia ?ciężkie naruszenie?. Przyjmuje się, że będą to te wszystkie zachowania, które nie kwalifikują się do zastosowania kary nagany. W tym przypadku jednoznacznie należy móc przypisać zatrudnionemu winę umyślą lub tez rażące niedbalstwo. Dodatkowo przewinienie to musi dotyczyć obowiązków pracowników o charakterze podstawowym.

Każdy pracownik, który obawia się zwolnienia dyscyplinarnego, powinien zapoznać się z art. 100§2, który to wymienia podstawowy kanon pracowniczych obowiązków. Zgodnie z nim, pracownik jest zobowiązany w szczególności:

  • przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,
  • przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku,
  • przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych,
  • dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
  • przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach,
  • przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Przestrzeganie powyższych obowiązków, powinno skutecznie ochronić właśnie przed zwolnieniem dyscyplinarnym każdego pracownika.
 

Gorączkowe szukanie przyczyny
 

Zgodnie z art. 30§4 Kodeksu pracy: „W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy”. Z powyższego wynika zatem, że każdy zatrudniający, musi określić, dlaczego zwalnia danego pracownika. Dalej, przyczyna ta nie może być pozorna, musi być konkretna i rzeczywista. W pierwszym przypadku, gdy uzasadnienie nie odwzorowuje stanu faktycznego, pracownik ma prawo dochodzenia swoich praw przez sądem. Wiązać może się to także z poważnymi konsekwencjami dla zatrudniającego.
 

Stracić zaufanie, popełnić błąd? O grzechach pracowników
 

Co prawda, pracodawca może motywować swoje postępowanie brakiem zaufania, niemniej musi wówczas wykazać, że przyczyna ta jest obiektywna i racjonalna jednocześnie. Niezgodne z prawem jest zwalnianie pracownika z pobudek czysto osobistych, czyli wówczas, gdy pracodawca powołuje się na własne, subiektywne przeświadczenie.

O zupełnie innej kwestii mówimy wówczas, gdy pracownik popełnia błędy. Każdy, niezależne od zajmowanego stanowiska, ma prawo dopuścić się drobnych uchybień i te nie powinny stanowić postawy do wypowiedzenia umowy o pracę. Z drugiej strony, w samym Kodeksie pracy, na próżno szukać odpowiednich przepisów, gdyż kwestia ta jest indywidualna i zbyt trudna do rozstrzygnięcia.
 

Co mówi orzecznictwo?
 

W polskim systemie prawnym orzecznictwo nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa. Z drugiej strony sądy niższego szczebla bardzo chętnie przywołują rozstrzygnięcia sądów wyższych. I tak, warto omawiając kwestie zwolnień, przywołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2008 roku (sygn. II PK 82/2008). W tym przypadku Sąd staje na stanowisku, że pracownik może zostać zwolniony za małe pomyłki, nawet jeżeli następowały one w dłuższym czasie. W takim przypadku pracodawca może wskazać, że z uwagi na popełniane błędy, stracił do zatrudnionego zaufanie. W praktyce oznacza to tyle, że może zwolnić go zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa.

Przed wręczeniem dokumentu, zatrudniający ma obowiązek zasięgnięcia opinii stosownej organizacji związkowej, niemniej tylko wówczas, gdy pracownik jest jej członkiem lub też zwrócił się do niej o objęcie go ochroną, zaś organizacja wyraziła zgodę. W taki przypadku organizacja jest zobowiązana wyrazić swoją opinię w terminie 3 dni.

Możliwość skorzystania z powyższego prawa ma chronić zarówno pracownika, jak i zatrudniającego. Zyskują oni pewność, że postępują właściwie, zaś ich stanowisko nie jest subiektywne, ale obiektywne. Taki doradczy charakter organizacji może uchronić przed spotkaniem się stron w sądzie.

Podsumowując, każdy pracodawca ma możliwość zwolnienia pracownika. Musi jednak postępować zgodnie z prawem. To, jak zwolnić pracownika jest kwestią indywidualną – może być z dochowaniem okresu wypowiedzenia albo za sprawą porozumienia stron. Tylko zwolnienie dyscyplinarne wymaga spełnienia szeregu warunków i nie zawsze może zostać wręczone zatrudnionemu.

Oceń ten wpis
Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę
Ocena: 4.0, liczba głosów: 20

Zobacz inne porady

Opinie

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.