Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 1083        SUBSKRYBUJE: 6802

Trzynastka - kto może na nią liczyć?

Trzynastka - kto może na nią liczyć?

Trzynasta pensja to inaczej dodatkowe wynagrodzenie roczne. Przysługuje pracownikom jednostek sfery budżetowej, ale także stanowi premię w niektórych firmach.

Komu przysługuje?

Na początku zaznaczmy, że „trzynastka” nie ma charakteru powszechnego, a zatem nie każdy pracownik dostanie dodatkową pensję. Uprawnienie do tego świadczenia wynika z ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz. U. Nr 160, poz. 1080 z późn. zm.) - dalej u.d.w.r.

Zgodnie z obowiązującym prawem w pełnej wysokości przysługuje ona grupom zatrudnionych, którzy przepracowali u danego pracodawcy pełen rok kalendarzowy. Okres pracy w dwóch różnych jednostkach sfery budżetowej nie sumuje się. Gdy okres pracy był krótszy, dodatkowa pensja jest wyliczana proporcjonalnie do przepracowanego okresu.

Trzynastej pensji możemy się w pozbawić, np. jeśli w ciągu roku przyjdziemy do pracy nietrzeźwi, nie pojawimy się bez usprawiedliwienia w pracy przez dłużej niż dwa dni albo zostaniemy zwolnieni dyscyplinarnie lub bez wypowiedzenia z naszej winy. Nie dostaniemy jej także, jeśli jesteśmy zatrudnieni na umowę zlecenie lub umowę o dzieło.

Ponadto, zgodnie z indywidualnymi regulaminami obowiązującymi w zakładach pracy, trzynastą pensję mogą otrzymać także pracownicy spoza jednostek sfery budżetowej. Obecnie prawa do nagrody rocznej nie regulują żadne przepisy powszechne. W związku z tym, przyznanie „trzynastki” jest dobrowolne dla szefostwa, daje niczym nieograniczoną możliwość zaliczenia jej do dodatkowych składników wynagrodzenia za pracę.

Wysokość „trzynastki”

Wynagrodzenia pracowników jednostek sfery budżetowej, często są wyższe niż średnia krajowa. Dzieje się tak z uwagi na dodatki do płacy zasadniczej, np. trzynaste pensje, czy ołówkowe lub wczasy pod gruszą. Zgodnie z przepisami, wysokość trzynastki to 8,5 proc. rocznego wynagrodzenia za pracę. Wlicza się w to wszystkie dodatki, nagrody, a także ekwiwalent i wynagrodzenie urlopowe. Nie bierze się pod uwagę natomiast świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, otrzymywanych w związku z niezdolnością do pracy.

W przypadku zatrudnienia w „budżetówce” poniżej 12 miesięcy, wysokość świadczenia jest ustalana proporcjonalnie do okresu zatrudnienia. W trakcie dokonywania obliczeń, uwzględniane są wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy, brane pod uwagę przy obliczaniu wymiaru ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Dokładne zasady znajdują się w: Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 8 stycznia 1997r., w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.

Kwestia wysokości trzynastej pensji w prywatnych przedsiębiorstwach jest umowna.  Przepisy prawa pracy dają bowiem zatrudniającemu swobodę w regulowaniu całej sfery płacowej, również dodatków. Jedyne co ją ogranicza to dwa podstawowe warunki:

  • regulacje płacowe nie mogą być sprzeczne z przepisami prawa pracy
  • wewnętrzne zakładowe regulacje nie mogą być mniej korzystne dla zatrudnionych niż przepisy powszechnie obowiązujące.

Termin wypłaty trzynastej pensji

Każdy pracodawca z jednostek strefy budżetowej jest zobowiązany do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego nie później niż w ciągu pierwszych 3 miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie. Oznacza to, że pracodawca musi to wykonać najpóźniej do 31 marca.

Wyjątkiem jest wypłata „trzynastki” pracownikowi, z którym stosunek pracy został rozwiązany wskutek likwidacji pracodawcy. Wtedy dodatkowe wynagrodzenie roczne należy wypłacić wcześniej, tj. zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej – w dniu rozwiązania stosunku pracy.

W przypadku pracodawców, którzy nieobligatoryjnie wypłacają „trzynastki”, w wewnętrznych przepisach płacowych mają dowolność w ustaleniu terminu ich wypłaty. W związku z tym nie musi być to termin przypadający przed 31 marca.

Czemu służą „trzynastki”?

Trudno powiedzieć, by ta dodatkowa pensja miała charakter motywacyjny. Niezależnie od naszych osiągnięć i zaangażowania w pracę jest ona przyznawana. Wystarczy, by przepracować w „budżetówce” określony wymiar czasu albo mieć zapis w umowie, że nam się należy. Nie mniej jednak istnieją przesłanki, które mogą nam te dodatkowe pieniążki odebrać, zatem poniekąd musimy być zdeterminowani, by się na taką ewentualność nie narazić.
Ponadto „trzynastki” to rozwiązanie bardzo korzystne dla osób, które mają zbyt niskie dochody by oszczędzać i odkładać część dochodów z pensji. Te pieniądze zazwyczaj nie są uwzględniane w miesięcznych domowych budżetach, a zatem można je przeznaczyć na dodatkowe potrzeby, np. wakacje.
Znajdziemy wielu przeciwników tej formy wynagrodzenia. Jednak dopóki taka będzie regulacja prawna, dopóty będziemy taką nagrodę za pracę otrzymywać.

Zobacz inne porady dla pracowników

Komentarze do wpisu

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.