Wynagrodzenie - przepisy i rodzaje

Potrącenia z wynagrodzenia- przepisy, ograniczenia i kwoty potrąceń

15 lipca 2024

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 16 głosów

16 głosów

6 komentarzy
Potrącenia z wynagrodzenia- przepisy, ograniczenia i kwoty potrąceń
Dowiedz się, jakie są przepisy Kodeksu pracy dotyczące potrąceń z wynagrodzenia pracownika. Zobacz limity potrąceń, wymóg zgody pracownika i kwoty wolne od potrąceń.

Potrącenia obowiązkowe

Ta grupa potrąceń jest najczęściej spotykana. Zgodnie z art. 87 § 1 Kodeksu pracy, z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – pracodawca może potrącić sumy, które:

  • egzekwowane są na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
  • egzekwowane są na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  • przeznaczone zostaną na pokrycie zaliczek udzielonych pracownikowi,
  • przeznaczone zostaną na pokrycie kar porządkowych, które zostały nałożone na pracownika.

Wśród najczęściej występujących tytułów wskazać można na nakazy zapłaty lub ugody sądowe. Warto przy tym pamiętać, że komornik dochodzi roszczeń tylko wówczas, gdy otrzymuje tytuł wykonawczy opatrzony klauzulą wykonalności i stosowny wniosek egzekucyjny.

Istotną kwestią jest również to, że potrąceń pracodawca dokonuje w podanej powyżej kolejności. Oznacza to, że świadczenia alimentacyjne mają zawsze pierwszeństwo przed innymi. Jeżeli świadczenia alimentacyjne (miesięczna rata) zostaną zaspokojone, to możliwe jest potrącanie kwot tytułem innych należności (oczywiście do granicy maksymalnego potrącenia, które jest określone w przepisach).

Potrącenia dobrowolne

Kodeks pracy przewiduje również możliwość dokonywania innych potrąceń, ale tylko za zgodą pracownika. Ta, dla ewentualnych, późniejszych celów dowodowych, wyrażona powinna zostać na piśmie. Wśród najczęściej występujących potrąceń dobrowolnych wskazać należy na składki z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków czy też raty pożyczek, które udzielone zostały pracownikowi z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Jednocześnie jednak warto raz jeszcze podkreślić, że na każde przeprowadzane w ten sposób potrącenie pracodawca musi mieć zgodę swojego podwładnego. W przeciwnym razie narusza przepisy obowiązującego prawa pracy.

Ile można potrącić z pensji?

Ustawodawca w szczególny sposób chroni wynagrodzenie pracownika. W Kodeksie pracy ustalone zostały maksymalne wysokości kwot, jakie pracodawca może potrącić z wynagrodzenia osoby zatrudnionej. Zgodnie z art. 87 § 3 Kodeksu pracy potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:

Szukasz pracy?
Dodana

Operator CNC

Timing Sp. z o.o.

  • Holandia
Dodana

Traktorzysta - Dania

FPS2004 ApS

  • Dania
Dodana

Przedstawiciel handlowy/ usługi cateringowe

American Heart of Poland Spółka Akcyjna

  • Ustroń
Dodana

Pracownik magazynu Gliwice ul. Gutenberga

Work&Profit sp. z o.o.

  • Gliwice
Dodana
  • w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych – do wysokości 3/5 wynagrodzenia,
  • w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych – do wysokości 1/2 wynagrodzenia.

Kiedy mowa o potrąceniach dobrowolnych, to pracodawca jest zobowiązany pozostawić pracownikowi kwotę wolną równą:

  • minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, jakie przysługuje pracownikowi pełnoetatowemu już po odliczeniu składek i podatku –przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy,
  • 80% wynagrodzenia minimalnego, jakie przysługuje pracownikowi pełnoetatowemu już po odliczeniu składek i podatku – przy potrącaniu pozostałych należności.

Jeżeli potrącenia będą dotyczyły pracownika, który nie świadczy pracy w pełnym wymiarze godzin, ale zatrudniony został w niepełnym wymiarze czasu pracy, to kwoty wolne od potrąceń pracodawca powinien proporcjonalnie zmniejszyć.

Ewentualne nagrody, jakie zostały przyznane osobie zatrudnionej z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne czy należności, które przysługują pracownikowi z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej również podlegają egzekucji. W tym jednak wypadku mowa wyłącznie o egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych i to do pełnej wysokości.

Video

Potrącenia obowiązkowe — zasady

Gdy mowa o potrącaniu kwot z wynagrodzenia pracownika, istnieją określone zasady i ograniczenia określone w Kodeksie pracy. Kodeks pracy szczegółowo reguluje, jakie potrącenia są dozwolone i w jakiej wysokości. Pracodawcy muszą przestrzegać tych przepisów, aby zapewnić ochronę praw pracownika.

Zgodnie z art. 87 § 1 Kodeksu pracy, pracodawca może dokonywać potrąceń z wynagrodzenia pracownika po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Należy pamiętać, że potrącenia alimentacyjne nie mogą przekroczyć 60% wynagrodzenia za pracę. Warto jednak zaznaczyć, że w przypadku należności alimentacyjnych nie występuje kwota wolna od potrąceń, co ma duże znaczenie dla pracowników z niewysokimi zarobkami.

Minimalne wynagrodzenie za pracę a potrącenia z wynagrodzenia

W kontekście dokonywania potrąceń z pensji pracowników istotną kwestią jest minimalne wynagrodzenie za pracę określone przez przepisy prawa pracy. Minimalne wynagrodzenie stanowi bazę dla obliczania różnych składników wynagrodzenia. Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawcy mają obowiązek zapewnić pracownikom minimalne wynagrodzenie, które uwzględnia odliczenie składek i podatku. Oznacza to, że potrącenia mogą być dokonywane od kwoty wynagrodzenia po odliczeniu tych składek i podatku.

Zgoda pracownika na potrącenia

Przy dokonywaniu potrąceń, które nie są obowiązkowe, pracodawcy muszą uzyskać zgodę pracownika. Pracownik powinien wyrazić swoją zgodę na piśmie, co ma znaczenie w przypadku ewentualnych późniejszych sporów. Dlatego ważne jest, aby pracodawcy uzyskali pisemną zgodę pracownika przed dokonaniem jakichkolwiek potrąceń dobrowolnych, takich jak składki na ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków czy raty pożyczek udzielonych pracownikowi z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Składniki wynagrodzenia

Podczas dokonywania potrąceń z wynagrodzenia pracownika, pracodawcy powinni wziąć pod uwagę składniki wynagrodzenia, które podlegają potrąceniom. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, potrącenia powinny być dokonywane z wynagrodzenia pracownika po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Pracodawcy powinni zwrócić uwagę na to, że niektóre składniki wynagrodzenia, takie jak dodatki czy premie, mogą mieć ograniczenia co do potrąceń.

Kwota wolna od potrąceń

W przypadku potrąceń dobrowolnych pracodawcy mają obowiązek pozostawić pracownikowi kwotę wolną od potrąceń. Wysokość tej kwoty jest uzależniona od minimalnego wynagrodzenia za pracę po odliczeniu składek i podatku. Dla potrąceń na rzecz pracodawcy kwota wolna od potrąceń wynosi minimalne wynagrodzenie za pracę. Natomiast przy potrąceniach innych należności, kwota wolna wynosi 80% minimalnego wynagrodzenia.

Kwota wolna od potrąceń jest kwotą netto. Wpływ na wysokość tej kwoty ma to, czy osoba zatrudniona:

  •     korzysta z ulgi PIT dla młodych, dzięki której od wynagrodzenia pracownika nie są pobierane zaliczki na podatek dochodowy;
  •    jest uczestnikiem PPK, czyli programu oszczędzania na przyszłą emeryturę,

Dodatkowo należy także uwzględnić czy pracownik:

  •     korzysta ze zwykłych czy podwyższonych kosztów uzyskania przychodów,
  •     oraz kwoty zmniejszającej podatek (PIT-2).

Należy przy tym również pamiętać, że kodeks pracy wskazuje, że dla pracowników zatrudnionych na część etatu należy zmniejszyć kwoty wolne proporcjonalnie do ich wymiaru etatu.

Pamiętaj, że jako pracodawca powinieneś przestrzegać przepisów prawa pracy i kodeksu pracy dotyczących potrąceń z wynagrodzenia pracownika. Zadbaj o uzyskanie pisemnej zgody pracownika na potrącenia dobrowolne i pamiętaj o odpowiednich kwotach wolnych od potrąceń. Przestrzeganie tych zasad pomoże uniknąć ewentualnych sporów i konfliktów z pracownikami.

To może Cię również zainteresować

Wynagrodzenie - wszystko co powinieneś o nim wiedzieć

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są potrącenia obowiązkowe?

Potrącenia obowiązkowe to należności, które pracodawca może potrącić bez zgody pracownika, takie jak alimenty, zaliczki, kary porządkowe.

Czy pracownik może odmówić zgody na potrącenia dobrowolne?

Tak, pracownik ma prawo odmówić zgody na potrącenia dobrowolne. Potrącenia tego typu wymagają pisemnej zgody pracownika.

Jakie są limity potrąceń z pensji pracownika?

Maksymalne limity potrąceń wynoszą 3/5 wynagrodzenia w przypadku alimentów i 1/2 wynagrodzenia dla innych należności.

Czym jest kwota wolna od potrąceń?

Kwota wolna od potrąceń to minimalne wynagrodzenie za pracę lub 80% minimalnego wynagrodzenia, w zależności od rodzaju potrąceń.

Czy pracodawca może potrącić nagrody pracownika?

Tak, w przypadku egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, pracodawca może potrącić nagrody pracownika.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Mateusz Strykowski

Stażysta

Jako copywriter współpracuje z Aplikuj.pl, tworząc treści głównie związane z prawem pracy i wszystkim, co wiąże się z zarządzaniem firmą.  

6 komentarzy

Zalamany

Zalamany

Jaka jest kolejność? W przypadku gdy mam komornika i dodatkowo teraz pracodawca będzie obciążał mnie za uszkodzenie auta. Najpierw bierze szef za auto, a dopiero np za miesiąc dalej komornik czy równolegle czy komornik jest pierwszy. ? To nie alimenty
dolores

dolores

Dobrze poznać mechanizmy prawne jakie powodują takie potrącenia. To wszystko jest ciekawie napisane.
Teodor

Teodor

Takie rzeczy dobrze znać, nawet gdy jest się pracownikiem. W ogóle twierdzę, że dobrze znać kodeks pracy by w każdej sytuacji znać swoje prawa i móc odpowiednio szybko reagować na zaistniałe sytuacje.
Bogna

Bogna

Ciekawy artykuł. Z pensji na pewno można ściągnąć pracownikowi składki z tytułu ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków czy też raty pożyczek otrzymanych z Kasy Pożyczkowej czy Funduszu Socjalnego. Również strąca się świadczenia alimentacyjne... Wszystko jest ujęte w tym artykule.
Timisoara

Timisoara

Kodeks uznaje również, że dyskryminacja w wynagrodzeniu oparta na płci pracowników jest powszechna, w większym lub mniejszym stopniu, we wszystkich krajach. W związku z tym pracodawcy mogą być zobowiązani do ustalenia wartości zawodów zdominowanych przez mężczyzn i kobiety
Zeta22

Zeta22

Wiem, że każdy szef szuka oszczędności. W wielu przypadkach jest to oczywiście uzasadnione. Jednak myślę, że w gdy jest dobra atmosfera w pracy to pracownicy i szefostwo nie mają takich dylematów.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.