Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 4229        SUBSKRYBUJE: 7516
Tematy, które interesują czytelników:  Aneks do umowy, CV dla ucznia

Zwolnienie lekarskie - ile można chorować i co oznaczają kody na zwolnieniach?

Zwolnienie lekarskie - ile można chorować i co oznaczają kody na zwolnieniach?
Zwolnienie lekarskie, czyli tzw. L4, możesz otrzymać od lekarza w celu usprawiedliwienia nieobecności w pracy z powodu choroby. Procedura wydaje nieskomplikowana, ale czy na pewno? Jest kilka ważnych kwestii, o których trzeba wiedzieć i pamiętać.

Zwolnienie mogą otrzymać osoby, które zostały ubezpieczone w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Można wziąć je stricte dla siebie, z powodu własnej choroby i niezdolności do pracy, albo w celu opieki nad chorym członkiem rodziny.
 

Jak długo można być na zwolnieniu lekarskim?
 

To, ile można być na L4 nie jest ściśle ustalone. Długość zwolnienia lekarskiego jest różna w zależności od przyczyny, przez którą byliśmy zmuszeni je wziąć. Trzeba jednak pamiętać, że pracownikom przysługuje maksymalnie 182 dni. Okres ten może być dłuższy, w zależności od kodów choroby. W przypadku, gdy niezdolność do pracy spowodowana jest gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży. W wymienionych przypadkach pracownik może pobierać świadczenie przez maksymalnie 270 dni. Jeśli zastanawiasz się ile dni zwolnienie lekarskie może trwać to podpowiadamy, że oprócz powyżej wspomnianych sytuacji, pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę rocznie przysługuje 14 dni na opiekę nad chorym oraz do 60 dni na opiekę nad dzieckiem do 14. roku życia.

W czasie trwania zwolnienia nie wolno podejmować żadnej innej pracy, niezależnie od kodu choroby. Jednostki wypłacające wynagrodzenie mają prawo skontrolować stan i działania pracownika. Odpowiednio: w ciągu pierwszych 33 dni może to zrobić nasz pracodawca, od 34. dnia – pracownicy ZUSu. Taka kontrola dotknąć może każdego chorującego pracownika.

Z przepisów Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich wynika, że kontrola taka powinna mieć miejsce w miarę potrzeby i nie ma ustalonych z góry, stałych jej terminów. Może być ona nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki. Jeśli okaże się, że pracownik wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z przeznaczeniem, może ponieść poważne konsekwencje, np. otrzymać wypowiedzenie umowy, a nawet zostać zwolnionym w trybie dyscyplinarnym, gdyż będzie touznane za poważne naruszenie obowiązków pracowniczych.
 

Termin dostarczenia zwolnienia lekarskiego
 

Zwolnienie musi być dostarczone do pracodawcy w ciągu 7 dni od daty wystawienia. Termin 7 dni, w jakim zatrudniony zobowiązany jest dostarczyć zwolnienie lekarskie, jest liczony od dnia następnego po dniu otrzymania tego zwolnienia od lekarza. Jeżeli ostatni dzień tego terminy wypada w dzień ustawowo wolny od pracy, wówczas termin ten upływa kolejnego dnia.

Nie musimy dostarczać zwolnienia osobiście – możemy wysłać je drogą pocztową (pod uwagę brana jest data na stemplu), albo może to zrobić upoważniona osoba trzecia. Warto o tym pamiętać – w sytuacji niedostarczenia zwolnienia lekarskiego, nie otrzymamy od pracodawcy pieniędzy. Jeśli spóźnimy się z doniesieniem dokumentu (przekroczymy czas 7 dni), otrzymamy świadczenie chorobowe niższe aż o 25% za okres od 8. dnia orzeczonej niezdolności do pracy do dnia, w którym zaświadczenie zostało dostarczone.
 

Zwolnienie lekarskie a wynagrodzenie
 

Zwykle, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, otrzymuje 80% swojej stałej pensji. Wyjątkowymi sytuacjami są zwolnienia, oznakowane kodami choroby, które wskazują na ciążę lub zwolnienie z powodu wypadków w pracy lub w drodze z/do niej. W tych sytuacjach pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia. Pełną wysokość wynagrodzenia otrzyma także osoba, która podczas trwania L4, które będzie oznakowane właściwymi symbolami choroby, podda się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów i podda się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów.

Jak najszybciej obliczyć ile pieniędzy dostaniemy na standardowym L4? Wysokość naszej pensji dzielimy przez 30 (bez znaczenia ile dni liczył dany miesiąc), otrzymaną wartość mnożymy przez liczbę dni kalendarzowych podczas których byliśmy na zwolnieniu. Z tej kwoty dopiero obliczamy 80%.

Warto wiedzieć i pamiętać, że przez pierwsze 33 dni w roku płaci nam pracodawca, a dopiero od 34 dnia – ZUS. Inaczej jest jednak w przypadku osób powyżej 55 lat – wtedy ZUS wypłaca wynagrodzenie wcześniej – od 15. dnia. Sytuacja jest wyjątkowa także w przypadku małych firm (do 20 osób zatrudnionych) i własnych działalności gospodarczych – wtedy ZUS płaci już od początku.
 

Zwolnienie lekarskie wstecz
 

Rzadko mamy pełny wpływ na stan zdrowia i różne wypadki losowe, dlatego zdarzają się sytuację, że nie przewidzieliśmy jak długo zajmie nam dojście do sił by wrócić do pracy. Niedyspozycja oszacowana na kilka dni może okazać się poważną przypadłością wymagającą dłuższego leczenia. Czy jest wtedy możliwe, by wziąć zwolnienie lekarskie z datą wsteczną, tj. wypisać je na datę, która nastąpiła wcześniej, niż dzień, w którym zwolnienie zostało wystawione? Tak, ale muszą być spełnione pewne warunki.

Zwolnienia lekarskie wystawia się zazwyczaj w dniu badania, które potwierdza niezdolność pracownika do pracy. Jeśli zaistnieje sytuacja, że badanie lekarskie i jego wyniki wyraźnie wskazują, że pracownik w danym terminie (poprzedzającym wystawienie zwolnienia) był faktycznie niedysponowany, zwolnienie może być wystawione ze wsteczną datą. Trzeba jednak pamiętać, że przesunięcie terminu zwolnienia lekarskiego wstecz nie może być większe niż 3 dni. Jedynym wyjątkiem jest możliwość wystawienia przez lekarza ze specjalizacją z psychiatrii zwolnienia za okres wcześniejszy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie. Może się to zadziać w sytuacji stwierdzenia lub podejrzenia zaburzeń psychicznych ograniczających zdolność ubezpieczonego do oceny własnego postępowania.
 

Kod choroby
 

Na zwolnieniu lekarskim zaznacza się statystyczny symbol choroby, będący przyczyną zwolnienia. Od 1996 r. w Polsce stosuje się Międzynarodową Statystyczną Klasyfikację Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10. Jednakże kod ten wpisuje się tylko na oryginale, przesyłanym do ZUS i drugiej kopii L4, przechowywanej przez lekarza. Oznacza to, że na dokumencie, który dostaje pracownik i który trafia do pracodawcy, nie ma informacji o tym, na co choruje pracownik.

Kody ZUS. Lekarz wystawiający L4 ma obowiązek określić wysokość wynagrodzenia na podstawie okoliczności, które mają wpływ na prawo do uzyskania go przez pracownika. W opisywaniu zaświadczeń stosowany jest system kodów literowych. Do zadań lekarza wystawiającego zwolnienie lekarskie należy wskazanie okoliczności, które mają wpływ na prawo do uzyskania przez chorego zasiłku, a także na jego wysokość. Każdy z kodów choroby, zgodnie z art. 57 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ma bowiem przypisane określone znaczenie:

• kod A – dotyczy niezdolności do pracy powstałej po przerwie krótszej niż 60 dni, która jest wynikiem tej samej choroby, która była przyczyną zwolnienia przed przerwą;

• kod B – obejmuje niezdolność do pracy przypadającą na okres ciąży;

• kod C – dotyczy niezdolności do pracy spowodowanej nadużyciem alkoholu;

• kod D – oznacza niezdolność do pracy spowodowaną zachorowaniem na gruźlicę;

• kod E – obejmuje niezdolność do pracy spowodowaną chorobą zakaźną, która rozwija się dłużej niż 14 dni.

Warto wiedzieć, że na pisemny wniosek pracownika lekarz może nie umieścić na zwolnieniu kodu „B” lub „E”. Kody przypisane są tylko do bardzo określonych przypadków, więc zdarza się, że lekarz pozostawia to pole puste. Brak kodu nie powoduje utraty prawa do uzyskania zasiłku, ale uwaga – brak wpisu kodu „B” i „D” jest niewątpliwie niekorzystny. Kobiety w ciąży dostaną bowiem mniejszy zasiłek, a chorzy na gruźlicę – krótszy okres przydzielania zasiłku (182 dni zamiast 270).
 

Podsumowując – na co uważać, biorąc zwolnienie lekarskie?
 

Nie oszukiwać. Jeśli pracodawca lub pracownicy ZUSu dowiedzą się, że zwolnienie lekarskie zostało wystawione bez faktycznej przyczyny, można stracić wypłacony zasiłek, a nawet zostać dyscyplinarnie zwolnionym z pracy. Absolutnie nie można brać zwolnienia lekarskiego by wyjechać na wakacje, zrobić remont w domu itp. W szczególności niezgodne z prawem będzie także dorabianie w innym miejscu. Miejsce pobytu, wskazane na zwolnieniu lekarskim ma być miejscem faktycznego pobytu ubezpieczonego, bez względu na adres zameldowania na pobyt stały czy czasowy. Pracodawca powinien być powiadomiony o miejscu pobytu swojego pracownika w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy.

Wiedzieć o kontrolach. Pracodawca w każdej chwili może skontrolować stan swojego pracownika i przebieg jego leczenia. Nie trzeba chyba wspominać o portalach społecznościowych, na których pracownik może nieopatrznie zamieścić informacje, które mogą zdradzić, że jego choroba jest symulowana. ZUS najczęściej kontroluje zwolnienia lekarskie wystawione z powodu schorzeń narządów ruchu, układu krążenia i oddechowego oraz na tle psychosomatycznym. Warto mieć świadomość, że kontroli z urzędu podlegają zwolnienia dłuższe niż 33 dni.

Pilnować terminów. Zaświadczenie od lekarza musi być wystawione najpóźniej 3 dni od zachorowania (z datą „wsteczną”) i dostarczone do pracodawcy w ciągu 7 dni. Zapominalscy nie dostaną świadczenia zdrowotnego, a spóźnialscy – mniejsze o aż 25%. Zwolnienie nie musi być dostarczone osobiście, więc w razie problemów z mobilnością warto poprosić o pomoc bliską osobę lub wysłać dokument pocztą. W wielu miejscach pracy możliwe jest także zgłoszenie tej sprawy drogą telefoniczną, mailową itp.

Pamiętać o wszystkich. Jeśli pracownik jest zatrudniony w kilku różnych miejscach, u różnych pracodawców, musi dostarczyć zaświadczenie każdemu z nich. Lekarz ma obowiązek na prośbę interesanta wystawić odpowiednią liczbę kopii, z odpowiednimi danymi pracodawców.

Wiedzieć o wyjątkach. Zwolnienie lekarskie przysługuje wyłącznie osobom opłacającym odpowiednie składki ubezpieczeniowe. Są jednak sytuacje, kiedy pracownik może otrzymać świadczenie z ZUSu, nawet gdy tego nie robi. Jest to możliwe, kiedy:

• pracownik zachorował w ciągu (najwyżej) 14 dni od ustania ubezpieczenia (np. rozwiązania umowy o pracę) i jego niedyspozycja trwała (co najmniej) 30 dni;

• pracownik zachorował na chorobę zakaźną w ciągu (najwyżej) 3 miesięcy od daty ustania ubezpieczenia (np. rozwiązania umowy o pracę) i chorował przez (co najmniej) 30 dni.

Zwolnienie lekarskie zawsze powinno być wykorzystywane w uzasadnionych przypadkach. Nie należy symulować, czy przeciągać go, kiedy jest się w pełni sprawnym do wykonywania obowiązków służbowych. To, ile można być na zwolnieniu lekarskim jest uzależnione od decyzji lekarza, dlatego warto być wobec niego szczerym.

Oceń ten wpis
Zwolnienie lekarskie - ile można chorować i co oznaczają kody na zwolnieniach?
Ocena: 4.0, liczba głosów: 20

Zobacz inne porady

Opinie

(brak komentarzy)
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.