Mobbing i dyskryminacja

Mobbing w pracy - jak mu zapobiegać i z nim walczyć

9 stycznia 2024

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 24 głosy

24 głosy

15 komentarzy
Mobbing w pracy - jak mu zapobiegać i z nim walczyć
Odkryj strategie i metody, jak jako pracodawca możesz skutecznie zapobiegać mobbingowi w miejscu pracy. Jak udowodnić mobbing oraz jakie są jego konsekwencje.

Mobbing w miejscu pracy stał się na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat poważną patologią. I choć mówi się o nim coraz głośniej, to wciąż na rynku pracowniczym występuje niewielka świadomość tego, czym dokładnie jest mobbing i jakie czyny można zakwalifikować pod molestowanie seksualne w pracy. Długotrwałe prześladowanie pracownika niesie ze sobą szereg skutków społecznych i psychicznych dla ofiary, liczne konsekwencje dla sprawcy oraz zobowiązania dla pracodawcy.

Co to jest mobbing?

Zjawisko mobbingu zostało ujęte w 2004 roku w kodeksie pracy. Zgodnie z art. 94(3) § 2 mobbingiem jest „działanie lub zachowanie dotyczące pracownika, lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie, lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników”.

Przyjęło się wśród społeczeństwa przekonanie, że sprawcami mobbingu są głównie pracodawcy – rozumiani jako osoba fizyczna albo jednostka organizacyjna, działająca przez osoby nią zarządzające. Coraz częściej jednak mobbing staje się przedmiotem działania osób przełożonych niebędących pracodawcami, np. kierownictwa, a także innych zatrudnionych – z pozoru kolegów, współpracowników. Bez względu na to, kim jest sprawca mobbingu, to na pracodawcy spoczywa obowiązek przeciwdziałania mobbingowi i tym samym oznacza to, że może on zostać pociągnięty do odpowiedzialności.

Jak zdiagnozować mobbing w miejscu pracy?

Najczęstszymi oznakami mobbingu jest nieprzyjemna atmosfera w pracy, pomówienia, nerwy, brak wzajemnego zrozumienia pracowników. Czasem bywają one trudne do zdiagnozowania, szczególnie jeśli pracownik, będąc mobbingowanym, nie zgłasza tej kwestii szefostwu. Jeśli masz podejrzenia, że w Twojej firmie mobbing może występować, istnieje kilka sposobów, by się upewnić. Wydawać by się mogło, że najlepszym sposobem będzie rozmowa z pracownikami. Niestety – nie zawsze taka opcja przyniesie miarodajne rezultaty – często pracownicy w obawie przed utratą pracy albo pogorszeniem swojej sytuacji nie chcą mówić o swoich problemach i lękach.

Warto zatem umożliwić wszystkim pracownikom składanie skarg w sposób zapewniający poufność i poczucie bezpieczeństwa dla ofiary mobbingu. Aby to osiągnąć, można wdrożyć mniej konwencjonalne kroki. Przykładowo może to być anonimowa ankieta, przeprowadzenie wewnętrznego audytu albo organizacja integracyjnego wyjazdu. Najważniejsze jest, abyś jako szef uważnie obserwował swoich pracowników i słuchał tego, co mówią. Pamiętaj jednak, że zawsze jesteś zobowiązany, aby przeciwdziałać temu zjawisku, możesz podjąć odpowiednie kroki jeszcze przed wystąpieniem jakichkolwiek oznak.

Szukasz pracy?

Pracownik produkcji

JOBME S.A.

  • Tarnów
Dodana

Pracownik fizyczny do rozładunku kontenerów

Domino Polska Sp. z o. o.

  • Bieruń
Dodana

Psycholog dziecięcy

Centrum Wsparcia Psychologicznego

  • 100-120 zł / h
  • Wrocław
Dodana

Pracownik produkcji

JOBME S.A.

  • 4 500-5 500 zł / mc
  • Skierniewice
Dodana
Dodana

Przeciwdziałanie mobbingowi

W zależności od wielkości zakładu pracy wdrożone mogą zostać odmienne kroki zapobiegającego mobbingowi w miejscu pracy. Jeśli Twoja firma zatrudnia poniżej 20 pracowników, a tym samym regulamin pracy nie został ustalony, możesz zapoznać pracowników z zasadami postępowania w związku z mobbingiem podczas rozmowy czy szkolenia. Jeśli natomiast jesteś większym przedsiębiorcą, warto tę kwestię uregulować w regulaminie pracy, czyli układzie zbiorowym pracy. Opracowanie takiej instrukcji i zapoznanie z nią wszystkich pracowników będzie korzystne dla pracodawcy, ponieważ umożliwi ewentualną interwencję pracodawcy już we wczesnej fazie mobbingu, ułatwi komunikację z ofiarą i ugodę w sprawie zadośćuczynienia, a także wzmocni pozycję pracodawcy przed sądem pracy, jeśli sprawa trafi na wokandę. Każdy pracownik powinien na piśmie potwierdzić udział w szkoleniu oraz to, że zapoznał się z procedurą. Następnie takie potwierdzenie powinno zostać dołączone do części B akt osobowych pracownika.

Eliminowanie mobbingu

Niestety, nie na wszystkich pracowników i ich postępowanie masz wpływ. Będąc pracodawcą, bierzesz jednak odpowiedzialność za ich działania w godzinach pracy, a zatem zobowiązany jesteś do eliminacji mobbingu, jeśli takowy zaistnieje. Powinieneś dołożyć wszelkich starań, aby ofiara mobbingu mogła czuć się bezpiecznie, a tym samym wiedziała, że prawo stoi po jej stronie. Na początku warto, abyś zapewnił pracownikom swobodę i anonimowość w zgłaszaniu ewentualnych skarg. Istotne może okazać się także odizolowanie takiej osoby od sprawcy, np. poprzez zmianę pomieszczenia albo stanowiska pracy. Nie może to jednak nastąpić poprzez zmianę warunków pracy na mniej korzystne dla ofiary mobbingu, chyba że pracownik zgodzi się na takie rozwiązanie poprzez porozumienie stron. Wobec sprawcy mobbingu mogą zostać wyciągnięte poważne konsekwencje – może zostać zwolniony z pracy albo zdegradowany na niższe stanowisko.

Aby skutecznie zapobiegać mobbingowi w miejscu pracy, pracodawcy powinni aktywnie działać, wprowadzając procedury antymobbingowe i promując otwartą komunikację.

Co w sytuacji, gdy dojdzie do mobbingu w pracy?

Każdy pracownik, niezależnie od rodzaju umowy, stażu pracy czy zajmowanego stanowiska, który doznał rozstroju zdrowia w wyniku mobbingu, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Pamiętaj, że każdorazowo to pracodawca odpowiada za mobbing! Zarówno wtedy, gdy sam się jego dopuszcza, jak i wówczas, gdy nie przeciwdziała mobbingowi, którego bezpośrednim sprawcą jest inny pracownik. A zatem z roszczeniem o odszkodowanie pracownik występuje przeciwko pracodawcy, a nie sprawcy. Aby móc liczyć na polepszenie swojej sytuacji i ewentualnego wyroku obciążającego Twoją firmę, niezbędne jest wykazanie podjęcia korków przeciwdziałających mobbingowi. W razie orzeczenia sądu o odszkodowaniu, roszczenie jego wypłaty trafia do pracodawcy, a tym samym kwota odszkodowania uszczupla majątek pracodawcy. Oznacza to, że sprawca wyrządził pracodawcy szkodę, a co za tym idzie, pracodawca na podstawie przepisów o odpowiedzialności materialnej pracowników może domagać się naprawienia szkody w pełnej wysokości.

Nie da się jednoznacznie określić czynów jako te, które są mobbingiem i te, które się pod niego nie kwalifikują. Przykłady mobbingu mogą różnić się natężeniem, intencjami sprawcy czy częstotliwością występowania. Warto więc sprawdzić każdy sygnał o występowaniu zagrożenia mobbingu i interweniować już we wczesnym jego stadium. To na pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim pracownikom – nie tylko fizycznego, ale również psychicznego.

Można wyróżnić dwa typy mobbingu:

  • Mobbing bezpośredni — docinki, uwagi osobiste, wyśmiewanie, przezwiska. To najczęściej spotykana forma mobbingu.
  • Mobbing pośredni — rozpowszechnianie plotek, nieprawdziwych opinii, czy donoszenie. Występuje rzadziej i trudniej jest ustalić mobbera.

Jak pracodawca może przeciwdziałać mobbingowi?

Dla pracodawcy kluczem do zapobiegania mobbingowi w miejscu pracy jest aktywne i świadome działanie. Wprowadzenie procedur antymobbingowych, takich jak szkolenia antymobbingowe czy komisje antymobbingowe, może być pierwszym krokiem w kierunku tworzenia zdrowego środowiska pracy.

Ważne!
Pracodawcy powinni regularnie monitorować atmosferę w miejscu pracy, zachęcać pracowników do zgłaszania wszelkich niepokojących zachowań i reagować na nie natychmiast.

Zapobieganie mobbingowi w miejscu pracy wymaga zaangażowania i proaktywnego podejścia ze strony pracodawcy. Wprowadzenie kodeksu postępowania, który jasno określa, czym jest mobbing i jakie są konsekwencje jego stosowania, może być pierwszym krokiem w kierunku zapobiegania. Regularne szkolenia dla pracowników na temat mobbingu, jego skutków i sposobów radzenia sobie z nim mogą również pomóc w budowaniu świadomości i zapobieganiu mobbingowi. Ważne jest także, aby pracodawcy byli dostępni i otwarci na rozmowy z pracownikami na temat ich obaw i doświadczeń w miejscu pracy. Wspieranie kultury wzajemnego szacunku i otwartej komunikacji może pomóc w tworzeniu środowiska pracy wolnego od mobbingu.

Jak udowodnić mobbing w pracy?

Udowodnienie mobbingu w miejscu pracy może być wyzwaniem, ale jest kluczowe dla zapewnienia sprawiedliwości ofiarom. Pracodawcy powinni zachęcać pracowników do zbierania dowodów na mobbing, takich jak e-maile, notatki z rozmów czy świadectwa innych pracowników. Współpraca z działem HR w celu monitorowania zachowań i ewentualnych naruszeń kodeksu pracy może również pomóc w udowodnieniu przypadków mobbingu. Ważne jest, aby pracodawcy byli świadomi znaczenia zbierania dowodów na mobbing i zapewniali pracownikom odpowiednie narzędzia i wsparcie w tym procesie.

Źródło obrazka: https://polkiwmedycynie.pl

Jakie są konsekwencje mobbingu?

Konsekwencje mobbingu w miejscu pracy mogą być poważne zarówno dla ofiar, jak i dla pracodawców. Ofiary mobbingu mogą doświadczać problemów zdrowotnych, takich jak depresja czy lęki, a także mogą stracić zaufanie do swojego środowiska pracy. Dla pracodawców mobbing pojawiający się w ich zakładzie pracy może prowadzić do wzrostu absencji, spadku produktywności i potencjalnych roszczeń prawnych. W przypadku stwierdzenia mobbingu pracodawca może być zobowiązany do wypłaty odszkodowania za mobbing. Dlatego tak ważne jest, aby pracodawcy byli świadomi konsekwencji mobbingu i aktywnie działali na rzecz jego zapobiegania.

To może Cię również zainteresować

Mobbing - co musisz wiedzieć?

Najczęściej zadawane pytania

Jak pracodawca może przeciwdziałać mobbingowi w miejscu pracy?

Pracodawca może wprowadzić procedury antymobbingowe, takie jak szkolenia czy komisje antymobbingowe, monitorować atmosferę w pracy i zachęcać do zgłaszania niepokojących zachowań.

Jak udowodnić mobbing w pracy?

Aby udowodnić mobbing, pracownicy powinni zbierać dowody, takie jak e-maile, notatki z rozmów czy świadectwa innych pracowników.

Jakie są konsekwencje mobbingu dla pracodawcy?

Konsekwencje dla pracodawcy mogą obejmować wzrost absencji, spadek produktywności, roszczenia prawne i potencjalne odszkodowania.

Jak można zapobiegać mobbingowi w firmie?

Zapobieganie mobbingowi wymaga zaangażowania pracodawcy, wprowadzenia kodeksu postępowania, regularnych szkoleń i promowania kultury wzajemnego szacunku.

Czy istnieją kary za mobbing w miejscu pracy?

Tak, w przypadku stwierdzenia mobbingu, pracodawca może być zobowiązany do wypłaty odszkodowania oraz może ponieść konsekwencje prawne.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Ewa Sztuczka-Mazur

Social Media Manager

Social Media Manager w branży HR, autorka tekstów, copywriterka, specjalistka Facebook ADS, wokalistka i pszczelarka.
Obecnie w Aplikuj.pl odpowiedzialna głównie za treści z obszaru miękkiego HR oraz prawa pracy.

15 komentarzy

Monika

Monika

Miałam mobing przez 8 lat tak sie przyzwyczaiłam do tego ze uwierzyłam we wszystkie zle rzeczy które szefowa o mnie mówiła ...bałam sie odejść przeciwstawic .Nikt nie zrozumie póki tego nie przeżyje .W Końcu odeszłam ale nie pozwoliła mi odejść spokojnie nagle ze ma na mnie haki ze filmiki na fb wstawi jak kradłam ze moja rodzina zobaczy mnie w akcji .Nigdy niczego nie ukradłam wiec nie bałam sie tego mimo wszystko strasznie to przezywam zastanawiałam sie a może cos odwaliłam?ale nic mi do głowy nie przychodziło.Na sama myśl ze ide do pracy bolala mnie głową ciało umysł .Robiłam wszystko żeby zadowolona była ale to nic nie dało.Teraz jestem na chorobowym i wielkim kłebkiem nerwów.Nie wiem co dalej mam robić pójść do sądu czy zostawic to byle dała mi wreszcie spokój .Pani doktor radzi mi zgłosić to do odpowiedniej instytucji przeczytała wszystkie smsy w których mi grożono oskarżano zanotowała wszystko w mojej kartotece pacjenta.
Dagmara

Dagmara

Badania sugerują, że mobbing występuje w środowiskach pracy o słabej organizacji i zarządzaniu. Jednak także tam gzie jest wszystko ok może wystąpić.
Paweł

Paweł

Każda chyba strona musi znać zasady tego jak się bronić i nie wywoływać tego. Wielu pracodawców nie wie także co jest pod ochroną.
Kolon

Kolon

Pracodawca jest odpowiedzialny za w pełni odpowiedzialne środowisko pracy i ma obowiązek dbać aby tak było zawsze i dla wszystkich.
pr. umysł. TU

pr. umysł. TU

Mobbing w pracy. Co pracodawca powinien wiedzieć? Artykuł bardzo fajny. Odpowiadam. Pracodawca powinien widzieć, jeśli jest mobbing w pracy. W końcu mobbing to prześladowanie, uporczywe nękanie i zastraszanie, stosowanie przemocy psychicznej wobec podwładnego lub współpracownika w miejscu pracy. Nie wolno ukrywać takich spraw.
Kusy

Kusy

Dobrze napisane, u nas w firmie był taki jeden wice co wydawało mu się, że jest ponad prawem. Kilka dziewczyn wspólnie zadziałało i nie wiem czy on jeszcze w jakiejkolwiek firmie pracuje Trzeba zawsze się bronic!
Jan

Jan

Nie dać się zastraszać szefowi czy komuś innemu w pracy. Zwalczać mobbing. Udowodnić osobie stosującej mobbing i podać go do sądu. Przeciwdziałanie mobbingowi musi być. Takich ludzi należy karać , co stosują mobbing. Bardzo fajny artykuł.
Bagiennik Łukasz Krzan

Bagiennik Łukasz Krzan

Zastraszanie w miejscu pracy sprawia, że ​​jesteś chory. Stałe podejście kolegów lub zastraszanie przez przełożonych w pracy utrudnia tworzenie i bije na zdrowie - zarówno psychicznie, jak i fizycznie.
Luna

Luna

To negatyw mega. Dyskryminacja pośrednia jest spowodowana pozornie neutralnym przepisem, kryterium lub działaniem, istnieją rozbieżności w zakresie zatrudnienia ze szkodą dla wszystkich.
Dogma

Dogma

W przypadku wszystkich rodzajów nękania zachowanie, na które się skarżysz, musi być czymś, czego nie chciałeś. Prawo nazywa to „niepożądanym zachowaniem”.
Pondzio

Pondzio

Niestety, niewiele osób wie, jak chronić swoje prawa i jakie przypadki można nazwać dyskryminacją ich praw. Trzeba zacząć działać od razu na samym początku.
Arkadiusz Matysiak

Arkadiusz Matysiak

Nowy pracownik może mieć inne powody wrogości ze strony zespołu. Często zdarza się, że istniejący zespół ma własnego nieformalnego lidera, który może poczuć zagrożenie dla swojego autorytetu w nowym pracowniku i zacznie dostrajać resztę personelu do nowego pracownika.
Mono

Mono

Każda ze stron musi znać swoje prawa i konsekwencje działań. Trzeba także wiedzieć jak udowodnić takie sprawy gdy sytuacja stanie się oficjalna. Tak to powinno być.
Misia

Misia

Zarówno pracodawca jak i pracownik jeżeli wiedzą co i jak to zadziałają w tym kontekście. Cwaniacy jednak mają swoje sposoby na wszystko gdy poczują włądzę nad innymi.
Damian

Damian

Mobbing to poważna sprawa. Z jednej strony dotyczy pokrzywdzonego pracownika, a z drugiej strony może przecież pracodawca zostać oskarżony. W obu przypadkach ciężko dla pokrzywdzonego.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.