Zwolnienie z pracy

Zwolnienia grupowe

25 lutego 2020

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 3 głosy

3 głosy

14 komentarzy
Zwolnienia grupowe
Redukcja zatrudnienia w firmie często wiąże się ze zwolnieniami grupowymi. W związku z tym, że odpowiedzialność za redukcję etatów ponosi pracodawca, zwolnienia grupowe polegają na rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w drodze wypowiedzenia. Tym samym, pracownicy tracący zatrudnienie w ramach zwolnień grupowych zyskują określone prawa, z kolei pracodawca zobowiązany jest spełnić wiele obowiązków. Dowiedz się więcej na ten temat!

Zwolnienia grupowe ustawa

Zwolnienia grupowe mogą mieć miejsce w każdym zakładzie pracy, bez względu na obszar działalności, branżę czy liczbę osób zatrudnionych. Przyczyną takiej sytuacji bywa m.in. ogłoszenie upadłości zakładu pracy bądź jego likwidacja, utrata płynności finansowej firmy czy zerwanie współpracy z głównym kontrahentem firmy.

Przepisy regulujące zwolnienia grupowe zawiera Kodeks pracy oraz Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Określone są w nich zasady przeprowadzania zwolnień grupowych, czego celem jest przeciwdziałanie różnego typu nadużyciom.

W związku z tym pracodawca przeprowadzający w swojej firmie redukcję etatów musi dopełnić szeregu obowiązków. Po pierwsze, nie może on na likwidowane stanowiska zatrudnić nowych pracowników. Po drugie, prawo nie zezwala na pozbawienie pracy wskutek zwolnienia grupowego niektórych osób i określa dokładnie te okoliczności.

Zwolnienia grupowe nie mogą obejmować:

  • kobiet w ciąży,
  • osób będących pod ochroną przedemerytalną,
  • pracownic na urlopie macierzyńskim, 
  • osób sprawujących niektóre funkcje (np. członek rady pracowniczej czy społeczny inspektor pracy).

Wyjątek od powyższych stanowi sytuacja, kiedy dojdzie do likwidacji i upadłości zakładu pracy. Wówczas wyżej wymienione osoby przestaje obejmować ochrona pracy. I wreszcie po trzecie, na przeprowadzenie zwolnienia grupowego musi się zgodzić zarząd organizacji związkowej. W przeciwnym razie niezbędne jest przygotowanie przez pracodawcę tak zwanego regulaminu zwolnień grupowych.

Zwolnienia grupowe a ciąża

Stosunek pracy kobiety będącej w ciąży podlega szczególnej ochronie. W związku z tym obowiązki pracodawcy w odniesieniu do takiej pracownicy są regulowane odrębnymi przepisami i obowiązują od początku ciąży, ale również przez okres urlopu macierzyńskiego, aż do jego ukończenia.

Ochrona zatrudnienia kobiety w ciąży na podstawie umowy o pracę sprawia, że rozwiązanie umowy z taką pracownicą jest możliwe tylko w określonych przypadkach:

  • kiedy pracownica popełniła czyn kwalifikujący się do otrzymania zwolnienia dyscyplinarnego (m.in. ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, przestępstwo),
  • gdy dojdzie do ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Tym samym zwolnienia grupowe a ciąża nie są kwestią jednoznacznie rozstrzygniętą na rzecz pracownicy spodziewającej się dziecka. Niestety czasem zdarza się tak, że firma traci swoją płynność finansową bądź występują inne okoliczności zmuszające przedsiębiorcę do jej likwidacji i wówczas nawet osoby objęte szczególną ochroną przed zwolnieniem, mogą zostać zwolnione.

Szukasz pracy?

Робота для швачки

SGP APT Sp. z o.o.

  • Gorzów Wielkopolski
Dodana
Dodana

Specjalista ds. sprzedaży B2B

Amadeusz Krebs iKuchnia

  • Katowice
  • 8 000-12 200 zł / mc
Dodana

KONSTRUKTOR

Hutchinson Polska

  • Żywiec
Dodana

Praca przy kwiatach doniczkowych- pielęgnacja!

GRUPA CONTRAIN

  • Holandia
  • 8 000-11 000 zł / mc
Dodana

Video

W innych sytuacjach, kiedy zachodzą zwolnienia grupowe niebędące wynikiem likwidacji lub upadłości, pracodawca nie ma możliwości pozbawienia pracy kobiety w ciąży. Może natomiast dokonać zmiany warunków pracy i płacy. W takiej sytuacji ciężarnej kobiecie będzie przysługiwał dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia, wypłacany aż do dnia porodu.

Zwolnienia grupowe ile osób

Naturalną wątpliwością jest kwestia, jak dużej liczby osób ma dotyczyć zwolnienie grupowe, ponieważ jak sama nazwa wskazuje, musi w takim przypadku dojść do zwolnienia pewnej grupy. Zgodnie z zapisami prawa chodzi o zwolnienia w zakładach pracy zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Ponadto, aby można było mówić o zwolnieniu grupowym, odprawiona musi być liczba osób wyższa lub równa minimalnej dla danej wielkości przedsiębiorstwa, co dokładnie reguluje prawo.

Zwolnienie grupowe musi obejmować co najmniej:

  • 10 pracowników – dotyczy firm zatrudniających mniej niż 100 osób;
  • 10% pracowników – dotyczy firm zatrudniających od 100 do 300 osób;
  • 30 pracowników – dotyczy firm zatrudniających 300 osób i więcej.

Zwolnienia grupowe odprawa

Kiedy dojdzie do rozwiązania stosunku pracy w ramach zwolnień grupowych, pracownik ma prawo do otrzymania odprawy pieniężnej. Z założenia ma ona stanowić rekompensatę za utracone stanowisko. Dotyczy to wyłącznie zakładów pracy, w których możliwe jest przeprowadzenie zwolnień grupowych, tj. jak wyjaśniliśmy, takich, zatrudniających 20 i więcej pracowników.

Tutaj trzeba pamiętać, że odprawa pieniężna po zwolnieniu nie stanowi rodzaju wynagrodzenia za pracę, lecz ma charakter jednorazowego świadczenia pieniężnego. W związku z tym minimalna jej wysokość wynosi:

  • równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy mniej niż 2 lata;
  • równowartość dwumiesięcznego wynagrodzenia, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
  • równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy powyżej 8 lat.

Zgodnie z zapisami art. 8 ust. 3 Ustawy o zwolnieniach grupowych, odprawę pieniężną ustala się zgodnie z zasadami obowiązującymi przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Nie oznacza to jednak, że pracodawca nie może wypłacić pracownikom wyższych odpraw – powinno to jednak zostać ustalone poprzez konsultację ze związkami zawodowymi, bądź sprecyzowane w regulaminie zwolnień grupowych.

Co po zwolnieniu grupowym - infografika

Źródło: Prezentacja „Zwolnienia grupowe”, Adam Nowacki: https://slideplayer.pl/slide/12001156/

W związku z tym, że utrata stanowiska często bywa stresującym i problematycznym doświadczeniem w życiu zawodowym, kwestia „zwolnienia grupowe odprawa” budzi liczne emocje. Jest pewnego rodzaju podziękowanie za dotychczasową współpracę i jednocześnie rekompensata za stres, jaki w związku z tym ponosi pracownik.

Zwolnienia grupowe okres wypowiedzenia

W sytuacji, gdy pracodawca decyduje się dokonać redukcji zatrudnienia w postaci przeprowadzenia zwolnień grupowych, pojawia się obowiązek powiadomienia o tym zakładowej organizacji związkowej, która działa na terenie zakładu pracy.

Należy uczynić to poprzez złożenie stosownego pisma o zwolnieniu grupowym, informującego o:

  • przyczynach grupowego zwolnienia, które zostało zaplanowane;
  • liczbie zatrudnionych w firmie pracowników na dzień złożenia pisma;
  • grupach zawodowych, do których należą pracownicy;
  • okresie, w którym pracodawca planuje przeprowadzić zwolnienie;
  • kryteriach doboru pracowników zakwalifikowanych do grupowego zwolnienia (np. likwidacja działu w związku ze zmianą obszaru działalności firmy);
  • planowanej kolejności dokonywania zwolnień;
  • propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych – m.in. czasu wykorzystania urlopu czy odprawy pieniężnej i jej wysokości.

Od dnia zawiadomienia organizacji związkowych o planowanych zwolnieniach grupowych obie strony konsultacji mają maksymalnie 20 dni na wypracowanie porozumienia w tej kwestii. Po jego uzyskaniu pracodawca wypowiadający umowy swoim podwładnym musi się zastosować do uzgodnień bądź w przypadku braku porozumienia, przygotować regulamin zwolnień grupowych, wedle którego będzie postępował.

Video

Jeśli chodzi o zwolnienia grupowe, okres wypowiedzenia może ulec skróceniu. Nastąpić to może w przypadku pełnego, 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Wówczas z 3 miesięcy można zmienić okres wypowiedzenia do 1 miesiąca, z tym że pracownikowi będzie przysługiwało odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, tj. równowartość dwumiesięcznej pensji miesięcznej. Ponadto pracownik w przypadku zwolnień grupowych ma prawo do wykorzystania swojego urlopu wypoczynkowego bądź też uzyskania za niewykorzystane dni ekwiwalentu pieniężnego.

Podsumowując, zwolnienia grupowe nie należą do przyjemnych – ani dla pracowników, ani dla pracodawcy. Najczęściej są spowodowane problemami firmy, z którymi przedsiębiorca musi się uporać. Poznaj więc kwestie związane z okresem wypowiedzenia, odprawą czy szczególną ochroną w przypadku zwolnień grupowych i miej świadomość przysługujących Ci praw i obowiązków, bez względu na to, którą stroną stosunku pracy jesteś!

To może Cię również zainteresować

Wypowiedzenie umowy o pracę

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest zwolnienie grupowe?

Gdy pracodawca zatrudniający powyżej 20 osób decyduje o odprawieniu 10-30 pracowników (w zależności od wielkości firmy), znajduje zastosowanie zwolnienie grupowe.

Czy zwolnienie grupowe dotyczy każdego?

Wśród osób zwalnianych grupowo nie mogą się znaleźć pracownicy objęci ochroną zatrudnienia, czyli: kobiety w ciąży, na urlopie macierzyńskim, osoby pod ochroną emerytalną i na niektórych kluczowych dla firmy kierowniczych stanowiskach. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy dochodzi do likwidacji całego zakładu pracy – wówczas zwolnienie obejmie wszystkich.

Czy wskutek zwolnienia grupowego otrzymuje się odprawę?

Tak pracownikom zwalnianym grupowo przysługuje odprawa pieniężna mająca na celu rekompensatę utraty stanowiska. Jest to jednorazowe świadczenie otrzymane niezależnie od wynagrodzenia za pracę.

Autor

Artykuł został opracowany i zmodyfikowany przez kilku autorów. Poniżej podajemy dane redaktora lub autora, który dokonał ostatniej modyfikacji.

Ewa Sztuczka-Mazur

Social Media Manager

Social Media Manager w branży HR, autorka tekstów, copywriterka, specjalistka Facebook ADS, wokalistka i pszczelarka.
Obecnie w Aplikuj.pl odpowiedzialna głównie za treści z obszaru miękkiego HR oraz prawa pracy.

14 komentarzy

Maksym

Maksym

Jako pracodawca, zwracam uwagę na przepisy dotyczące zwolnien grupowych. Czasami decyzje te są bolesne ale tylko niezbędne dla rozwoju i przetrwania firmy. Dbam, Aby wszelkie obowiązki były dopełnione w czasie i zgodnie z prawem. Dobrze zestawienie informacji.
Damian91

Damian91

Jestem w trakcie poszukiwania pracy i takie informacje są naprwde wartościowe. Znając prawdia obowiązki, łatwiej uwazam przeprowadzic rozmowy o pracę i byc zermowym na wszelkie ewentualnosci. Dziekuje za objasnienia!
Turysta

Turysta

Dla osoby bezrobotnej, jak ja, artykuł pocieszenia w tym nie nose to bardzo wyrazneinfo na temat praw i obowiązków płytających z tematem zwolnienia grupowego. Dobrze wiedzieć, Wszystko, na co można mieć nadzieje i czego się spodziewać.
Rado

Rado

Trudna sytuacja dla każdego wnioskodawcy, ale przynajmniej prawo zapewnia jakąś rekompensatę za stracone stanowisko. Mam nadzieję, że się nie okazuję aż tak często, zeswojego doświadczenia jednak wuzłem sporadyczne przypadki.
Banan

Banan

I tak w lepszej sytuacji są ludzie gdzie grupa mogą na coś reagować niż osoby pozostawione same sobie.
brsuk

brsuk

Wyrzucenie z pracy może być ogromnym szokiem i często wydaje się niesprawiedliwe. To zawsze negatywna sytuacja.
Jolka

Jolka

Zwolnienia grupowe i tak są lepsze od indywidualnych. Tutaj grupa ma większą szansę pozyskania jakichś bonifikat z tego tytułu. Czasami dla wielu to nawet dodatkowy zastrzyk gotówki gdy ma się w zanadrzu inną pracę.
Karol

Karol

Zwolnienia grupowe mogą zdarzyć się w każdym zakładzie pracy, ale tak jak napisała Sylwia- nie dotyczy to kobiet w ciąży. Mnie też dotyczyła i dostałem ----------- "równowartość dwumiesięcznego wynagrodzenia", bo w zakładzie pracowałem 6 lat. Na pewno jest to wielki stress, ale na to odwołania nie ma. Należy szukać pracy.
Sylwia D

Sylwia D

U mnie w zakładzie były zwolnienia grupowe. Byłam na liście do zwolnienia, bo pracodawca nie wiedział, że jestem w ciąży. Przyniosłam zaświadczenie od poradni ginekologicznej i mnie nie zwolnili.
Roonik

Roonik

Zwolnienie pracowników jest nieprzyjemnym i niepopularnym zadaniem. Dlatego niewielu szefów próbuje opóźnić decyzję tak długo, jak to możliwe, a nawet przekazać ją innym dyrektorom.
Ohaja

Ohaja

Czasami wszyscy pracownicy zwolnieni pracują w określonych oddziałach, które zostały wyznaczone jako nadmiernie zaludnione lub zbyt drogie. Różne bywają sytuacje.
Gazda

Gazda

Dobrze, że grupowo czasami mają ludzie lepiej i działają pod czyimś przewodnictwem wszędzie niż gdy osoba jest sama i zwolniona z pracy często bez informacji.
Atomek

Atomek

Na przykładzie zwolnień grupowych można czasami mieć wyższą odprawę gdyż wcześniej nastąpiła sytuacja, która nie została np. uregulowana podczas podpisywania umowy.
Danuta

Danuta

Dobrze jest wszystko uregulować z pracodawcą bo przecież nic innego nie da się zrobić jak tylko wykorzystać to co pozostało według prawa. Zadbać o papiery i finanse.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.