Twoje wsparcie w rekrutacji

Zwolnienia grupowe

Zwolnienia grupowe
Redukcja zatrudnienia w firmie często wiąże się ze zwolnieniami grupowymi. W związku z tym, że odpowiedzialność za redukcję etatów ponosi pracodawca, zwolnienia grupowe polegają na rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w drodze wypowiedzenia. Tym samym, pracownicy tracący zatrudnienie w ramach zwolnień grupowych zyskują określone prawa, z kolei pracodawca zobowiązany jest spełnić wiele obowiązków. Dowiedz się więcej na ten temat!

Zwolnienia grupowe ustawa

Zwolnienia grupowe mogą mieć miejsce w każdym zakładzie pracy, bez względu na obszar działalności, branżę czy liczbę osób zatrudnionych. Przyczyną takiej sytuacji bywa m.in. ogłoszenie upadłości zakładu pracy bądź jego likwidacja, utrata płynności finansowej firmy czy zerwanie współpracy z głównym kontrahentem firmy.

Przepisy regulujące zwolnienia grupowe zawiera Kodeks pracy oraz Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Określone są w nich zasady przeprowadzania zwolnień grupowych, czego celem jest przeciwdziałanie różnego typu nadużyciom.

W związku z tym pracodawca przeprowadzający w swojej firmie redukcję etatów musi dopełnić szeregu obowiązków. Po pierwsze, nie może on na likwidowane stanowiska zatrudnić nowych pracowników. Po drugie, prawo nie zezwala na pozbawienie pracy wskutek zwolnienia grupowego niektórych osób i określa dokładnie te okoliczności.

Zwolnienia grupowe nie mogą obejmować:

  • kobiet w ciąży,
  • osób będących pod ochroną przedemerytalną,
  • pracownic na urlopie macierzyńskim, 
  • osób sprawujących niektóre funkcje (np. członek rady pracowniczej czy społeczny inspektor pracy).

Wyjątek od powyższych stanowi sytuacja, kiedy dojdzie do likwidacji i upadłości zakładu pracy. Wówczas wyżej wymienione osoby przestaje obejmować ochrona pracy. I wreszcie po trzecie, na przeprowadzenie zwolnienia grupowego musi się zgodzić zarząd organizacji związkowej. W przeciwnym razie niezbędne jest przygotowanie przez pracodawcę tak zwanego regulaminu zwolnień grupowych.

To Cię powinno też zainteresować: Wypowiedzenie umowy o pracę

Zwolnienia grupowe a ciąża

Stosunek pracy kobiety będącej w ciąży podlega szczególnej ochronie. W związku z tym obowiązki pracodawcy w odniesieniu do takiej pracownicy są regulowane odrębnymi przepisami i obowiązują od początku ciąży, ale również przez okres urlopu macierzyńskiego, aż do jego ukończenia.

Ochrona zatrudnienia kobiety w ciąży na podstawie umowy o pracę sprawia, że rozwiązanie umowy z taką pracownicą jest możliwe tylko w określonych przypadkach:

  • kiedy pracownica popełniła czyn kwalifikujący się do otrzymania zwolnienia dyscyplinarnego (m.in. ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, przestępstwo),
  • gdy dojdzie do ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Tym samym zwolnienia grupowe a ciąża nie są kwestią jednoznacznie rozstrzygniętą na rzecz pracownicy spodziewającej się dziecka. Niestety czasem zdarza się tak, że firma traci swoją płynność finansową bądź występują inne okoliczności zmuszające przedsiębiorcę do jej likwidacji i wówczas nawet osoby objęte szczególną ochroną przed zwolnieniem, mogą zostać zwolnione.

W innych sytuacjach, kiedy zachodzą zwolnienia grupowe niebędące wynikiem likwidacji lub upadłości, pracodawca nie ma możliwości pozbawienia pracy kobiety w ciąży. Może natomiast dokonać zmiany warunków pracy i płacy. W takiej sytuacji ciężarnej kobiecie będzie przysługiwał dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia, wypłacany aż do dnia porodu.

Zwolnienia grupowe ile osób

Naturalną wątpliwością jest kwestia, jak dużej liczby osób ma dotyczyć zwolnienie grupowe, ponieważ jak sama nazwa wskazuje, musi w takim przypadku dojść do zwolnienia pewnej grupy. Zgodnie z zapisami prawa chodzi o zwolnienia w zakładach pracy zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Ponadto, aby można było mówić o zwolnieniu grupowym, odprawiona musi być liczba osób wyższa lub równa minimalnej dla danej wielkości przedsiębiorstwa, co dokładnie reguluje prawo.

Zwolnienie grupowe musi obejmować co najmniej:

  • 10 pracowników – dotyczy firm zatrudniających mniej niż 100 osób;
  • 10% pracowników – dotyczy firm zatrudniających od 100 do 300 osób;
  • 30 pracowników – dotyczy firm zatrudniających 300 osób i więcej.

Zwolnienia grupowe odprawa

Kiedy dojdzie do rozwiązania stosunku pracy w ramach zwolnień grupowych, pracownik ma prawo do otrzymania odprawy pieniężnej. Z założenia ma ona stanowić rekompensatę za utracone stanowisko. Dotyczy to wyłącznie zakładów pracy, w których możliwe jest przeprowadzenie zwolnień grupowych, tj. jak wyjaśniliśmy, takich, zatrudniających 20 i więcej pracowników.

Tutaj trzeba pamiętać, że odprawa pieniężna po zwolnieniu nie stanowi rodzaju wynagrodzenia za pracę, lecz ma charakter jednorazowego świadczenia pieniężnego. W związku z tym minimalna jej wysokość wynosi:

  • równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy mniej niż 2 lata;
  • równowartość dwumiesięcznego wynagrodzenia, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
  • równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia, gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy powyżej 8 lat.

Zgodnie z zapisami art. 8 ust. 3 Ustawy o zwolnieniach grupowych, odprawę pieniężną ustala się zgodnie z zasadami obowiązującymi przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Nie oznacza to jednak, że pracodawca nie może wypłacić pracownikom wyższych odpraw – powinno to jednak zostać ustalone poprzez konsultację ze związkami zawodowymi, bądź sprecyzowane w regulaminie zwolnień grupowych.

Co po zwolnieniu grupowym - infografika

Źródło: Prezentacja „Zwolnienia grupowe”, Adam Nowacki: https://slideplayer.pl/slide/12001156/

W związku z tym, że utrata stanowiska często bywa stresującym i problematycznym doświadczeniem w życiu zawodowym, kwestia „zwolnienia grupowe odprawa” budzi liczne emocje. Jest pewnego rodzaju podziękowanie za dotychczasową współpracę i jednocześnie rekompensata za stres, jaki w związku z tym ponosi pracownik.

Zwolnienia grupowe okres wypowiedzenia

W sytuacji, gdy pracodawca decyduje się dokonać redukcji zatrudnienia w postaci przeprowadzenia zwolnień grupowych, pojawia się obowiązek powiadomienia o tym zakładowej organizacji związkowej, która działa na terenie zakładu pracy.

Należy uczynić to poprzez złożenie stosownego pisma o zwolnieniu grupowym, informującego o:

  • przyczynach grupowego zwolnienia, które zostało zaplanowane;
  • liczbie zatrudnionych w firmie pracowników na dzień złożenia pisma;
  • grupach zawodowych, do których należą pracownicy;
  • okresie, w którym pracodawca planuje przeprowadzić zwolnienie;
  • kryteriach doboru pracowników zakwalifikowanych do grupowego zwolnienia (np. likwidacja działu w związku ze zmianą obszaru działalności firmy);
  • planowanej kolejności dokonywania zwolnień;
  • propozycjach rozstrzygnięcia spraw pracowniczych – m.in. czasu wykorzystania urlopu czy odprawy pieniężnej i jej wysokości.

Od dnia zawiadomienia organizacji związkowych o planowanych zwolnieniach grupowych obie strony konsultacji mają maksymalnie 20 dni na wypracowanie porozumienia w tej kwestii. Po jego uzyskaniu pracodawca wypowiadający umowy swoim podwładnym musi się zastosować do uzgodnień bądź w przypadku braku porozumienia, przygotować regulamin zwolnień grupowych, wedle którego będzie postępował.

Jeśli chodzi o zwolnienia grupowe, okres wypowiedzenia może ulec skróceniu. Nastąpić to może w przypadku pełnego, 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Wówczas z 3 miesięcy można zmienić okres wypowiedzenia do 1 miesiąca, z tym że pracownikowi będzie przysługiwało odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, tj. równowartość dwumiesięcznej pensji miesięcznej. Ponadto pracownik w przypadku zwolnień grupowych ma prawo do wykorzystania swojego urlopu wypoczynkowego bądź też uzyskania za niewykorzystane dni ekwiwalentu pieniężnego.

Podsumowując, zwolnienia grupowe nie należą do przyjemnych – ani dla pracowników, ani dla pracodawcy. Najczęściej są spowodowane problemami firmy, z którymi przedsiębiorca musi się uporać. Poznaj więc kwestie związane z okresem wypowiedzenia, odprawą czy szczególną ochroną w przypadku zwolnień grupowych i miej świadomość przysługujących Ci praw i obowiązków, bez względu na to, którą stroną stosunku pracy jesteś!

Oceń ten wpis
Zwolnienia grupowe
Ocena: nan, liczba głosów: 3

Opinie

Karol
2019-12-04, 14:09
Zwolnienia grupowe mogą zdarzyć się w każdym zakładzie pracy, ale tak jak napisała Sylwia- nie dotyczy to kobiet w ciąży. Mnie też dotyczyła i dostałem ----------- "równowartość dwumiesięcznego wynagrodzenia", bo w zakładzie pracowałem 6 lat. Na pewno jest to wielki stress, ale na to odwołania nie ma. Należy szukać pracy.
Sylwia D
2019-05-15, 12:52
U mnie w zakładzie były zwolnienia grupowe. Byłam na liście do zwolnienia, bo pracodawca nie wiedział, że jestem w ciąży. Przyniosłam zaświadczenie od poradni ginekologicznej i mnie nie zwolnili.
Roonik
2019-05-13, 13:32
Zwolnienie pracowników jest nieprzyjemnym i niepopularnym zadaniem. Dlatego niewielu szefów próbuje opóźnić decyzję tak długo, jak to możliwe, a nawet przekazać ją innym dyrektorom.
Ohaja
2019-05-07, 09:42
Czasami wszyscy pracownicy zwolnieni pracują w określonych oddziałach, które zostały wyznaczone jako nadmiernie zaludnione lub zbyt drogie. Różne bywają sytuacje.
Gazda
2019-04-15, 16:46
Dobrze, że grupowo czasami mają ludzie lepiej i działają pod czyimś przewodnictwem wszędzie niż gdy osoba jest sama i zwolniona z pracy często bez informacji.
Atomek
2019-04-07, 18:08
Na przykładzie zwolnień grupowych można czasami mieć wyższą odprawę gdyż wcześniej nastąpiła sytuacja, która nie została np. uregulowana podczas podpisywania umowy.
Danuta
2019-04-07, 14:15
Dobrze jest wszystko uregulować z pracodawcą bo przecież nic innego nie da się zrobić jak tylko wykorzystać to co pozostało według prawa. Zadbać o papiery i finanse.
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.