!function(t,h,e,j,s,n){t.hj=t.hj||function(){(t.hj.q=t.hj.q||[]).push(arguments)},t._hjSettings={hjid:2313813,hjsv:6},s=h.getElementsByTagName("head")[0],(n=h.createElement("script")).async=1,n.src="https://static.hotjar.com/c/hotjar-"+t._hjSettings.hjid+".js?sv="+t._hjSettings.hjsv,s.appendChild(n)}(window,document);

Zawody i ich potencjał

Praca w warunkach szkodliwych, czyli w jakich?

10 marca 2022

5 z 5

Ocena: 5 z 5 | 28 głosów

28 głosów

23 komentarze

Praca w warunkach szkodliwych, czyli w jakich?
Zdarza się, że w zakładzie pracy środowisko pracy jest szkodliwe dla pracownika. Wówczas pracodawca ma dodatkowe obowiązki, a pracownik dodatkowe przywileje. Jakie warunki uznawane są za szkodliwe i co warto wiedzieć o szkodliwych warunkach pracy?

Praca w warunkach szkodliwych a Kodeks Pracy

W Kodeksie Pracy ustawodawca wyraźnie rozróżnia dwa pojęcia – szkodliwe warunki pracy oraz szczególne warunki pracy. Nie należy ich ze sobą mylić. Praca wykonywana w szczególnych warunkach upoważnia pracowników do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Co więcej, ustawodawca sporządził listę zawodów, co do których można mówić, że są one wykonywane w szczególnych warunkach. Zatrudnienie pracownika w warunkach szkodliwych dla zdrowia występuje, gdy dopuszczalne stężenia lub natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia zostają przekroczone.

Szkodliwe warunki pracy mają negatywny wpływ na zdrowie zatrudnionego, a przebywanie w nich może wiązać się z rozwojem różnych chorób. Z tego względu pracownicy wykonujący pracę w warunkach szkodliwych mają szereg specjalnych uprawnień, zaś pracodawcy – szereg obowiązków.

Video

Szkodliwe warunki pracy

By wiedzieć, w jaki sposób zapobiegać powstawaniu szkodliwych warunków pracy lub móc je ograniczać, konieczne jest zdobycie wiedzy na ich temat. Warto więc ustalić, czym są zatem szkodliwe warunki? Zgodnie z przepisami, przyczyny ich powstawania dzieli się na trzy grupy czynników:

  • szkodliwe – mogą doprowadzić do rozwoju tzw. choroby zawodowej, czyli takiej, której przyczyny ewidentnie wskazują na wykonywany zawód;
  • uciążliwe – mogą mieć wpływ na ogólne samopoczucie pracowników, ale nie prowadzą do trwałego pogorszenia stanu zdrowia czy chorób;
  • niebezpieczne – mogą prowadzić do wypadku przy pracy, w wyniku którego pracownik może odnieść urazy lub stracić zdrowie, a nawet życie.

Do czynników szkodliwych zaliczyć można m.in.: czynniki fizyczne (hałas, niebezpiecznie narzędzia, wysoka temperatura otoczenia, nietypowe otoczenie itp.), chemiczne (substancje drażniące, żrące, toksyczne, trujące itp.) i biologiczne (pleśń, bakterie, wirusy, grzyby itp.). Pracodawca, w którego zakładzie pracy zostały stwierdzone szkodliwe warunki pracy, musi bezwzględnie dostosować się do przepisów BHP. Te szczegółowo określają, w jaki sposób pracodawca ma zabezpieczać i chronić swoich podwładnych, tak, aby w jak największym stopniu zminimalizować zły wpływ na ich zdrowie. Zapewnienie pracownikom bezpieczeństwa i ewentualnej, niezwłocznej pomocy jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy wobec zatrudnianych osób.

Praca w warunkach szkodliwych – wykaz zawodów

Które zawody klasyfikowane są jako wykonywane w warunkach szkodliwych? Do takich zajęć zaliczyć można wszystkie te wykonywane w szkodliwych środowiskach. Będą to więc zawody związane z górnictwem, hutnictwem, energetyką, chemią, budownictwem, przemysłem ciężkim, transportem, rolnictwem czy gospodarką komunalną. Osoby parające się pracą w takich miejscach mają na co dzień do czynienia z niebezpiecznymi maszynami, wyjątkowo trudnymi warunkami, specyficznym otoczeniem, groźnymi substancjami, oparami i pyłami, hałasem i chronicznym, silnym stresem. Wszystko to składa się na warunki, które są mocno szkodliwe i zagrażają zdrowiu, a nawet życiu pracowników.

Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych

W prawie nie ma przepisów, które nakładają na pracodawcę obowiązek wypłacania pracownikom dodatków z tytułu pracy w szkodliwych warunkach. Istnieje jednak dodatek do emerytury za warunki szkodliwe wypłacany przez ZUS. Wszelkie kwestie z tym związane powinny zostać określone i uregulowane w regulaminie pracy i wynagradzania. To, czy pracodawca chce zapewnić swoim podwładnym takie świadczenie, zależy jednak wyłącznie od niego i jego dobrej woli. Współcześnie niestety jest to coraz rzadziej spotykane. W skrajnych przypadkach pracownikom udaje się wynegocjować takie świadczenia, lub zostają im one przyznane po interwencji związków zawodowych.

Wcześniejsza emerytura a warunki szkodliwe
Pracownicy mają prawo do wcześniejszej emerytury, jeśli przez co najmniej przez 15 lat wykonywali pracę w warunkach szczególnych. Z tytułu wykonywanej pracy, można przejść na emeryturę wcześniej składając wniosek do ZUS-u.

Pracownik może zdecydować się również na dodatek do emerytury za warunki szkodliwe na podstawie 15-letniego stażu w pracy, która narażała go na niebezpieczne czynniki. Rekompensata pieniężna może wynosić od 100 do 400 złotych. 

Obowiązki pracodawcy

Podmiot zatrudniający, w którego zakładzie pracy pracownicy są narażeni na szkodliwe warunki pracy, ma obowiązek prowadzenia ewidencji czynników szkodliwych dla zdrowia. Rejestr ten należy prowadzić zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy z dnia 2 lutego 2011 r. Rozporządzenie określa tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywanych badań i pomiarów. Opisuje także przypadki, w których takie pomiary należy przeprowadzać regularnie i stale. Zawarte są w nim także wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria, w których bada się warunki pracy. Dodatkowo załączone są także wzory odpowiednich dokumentów z instrukcjami, jak je wypełniać i udostępniać.

Po wykonaniu pomiarów i otrzymaniu wyników, pracodawca musi niezwłocznie przedstawić je swoim pracownikom. Ma obowiązek przekazać im wyniki badań oraz szczegółowo je objaśnić. Rejestr czynników szkodliwych pracodawca ma obowiązek przechowywać aż przez 40 lat, licząc od dnia dokonania ostatniego wpisu. Wszystko po to, by pracownik, który np. zrezygnował z pracy i wykryto u niego chorobę zawodową, mógł domagać się świadczeń. Pracodawca, który zapomniał o tym obowiązku, może zostać ukarany wysoką grzywną.

Szkodliwe warunki pracy trzeba badać

Z uwagi na fakt, że wspomniane czynniki występujące na stanowisku pracy są szkodliwe i mogą prowadzić np. do rozwoju choroby zawodowej, tak jak już to zostało opisane, niezbędne jest dokonywanie pomiarów i badań wspomnianych czynników. Badania mogą być przeprowadzone jedynie przez upoważnione do tego podmioty, głównie laboratoria, np. instytutów naukowych PAN, szkół wyższych, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, Inspekcji Sanitarnej MSWiA oraz wszystkich jednostek, które uzyskały certyfikat w zakresie wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, oraz które dysponują sprzętem wymaganym do przeprowadzenia takich badań i pomiarów.

Warunki szkodliwe a obowiązki pracodawcy
Od dnia rozpoczęcia swojej działalności pracodawca ma 30 dni na wykonanie wszystkich potrzebnych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w swoim przedsiębiorstwie.

Co więcej, takich pomiarów pracodawca musi później dokonywać stosunkowo często, gdyż w przypadku każdej zmiany w wyposażeniu technicznym czy procesie technologicznym, czynniki i warunki szkodliwe mogą się zmienić. Zainstalowanie nowych maszyn lub użycie nowych środków może spowodować powstawanie szkodliwych warunków pracy.

Pracodawca zawsze powinien mieć się na baczności. Dzięki temu możliwe jest uważne monitorowanie poziomu szkodliwych warunków, zaś pracodawca może podejmować decyzje, pozwalające mu na ograniczenie emisji niebezpiecznych czynników i zwiększyć poziom bezpieczeństwa w miejscu pracy.

Pracownik ma swoje prawa, ale…

Z punktu widzenia każdego zainteresowanego pracownika ogromne znaczenie ma to, że wykonując pracę w szkodliwych warunkach może mieć prawo do dodatku właśnie z tego tytułu. Niestety, aktualnie w przepisach próżno szukać informacji o konieczności wypłaty przez pracodawcę dodatku do wynagrodzenia osobom zatrudnionym w szkodliwych warunkach. Wszystko zależy więc tylko od tego, na jakiego pracodawcę się trafi. Tego typu wynagrodzenia są wypłacane w dużych firmach, często z udziałem Skarbu Państwa. Prywatne przedsiębiorstwa jednak rzadko kiedy wypłacają takie dodatki. Z oszczędności i z braku obowiązku. Przepisy wskazują jasno raczej na skupienie się na poprawie warunków pracy niż na wypłacaniu tego specyficznego „odszkodowania”.

Najczęściej dodatek do wynagrodzenia z uwagi na świadczenie pracy w szkodliwych warunkach jest negocjowany przez pracowników lub związki zawodowe. Jeżeli pracodawca przyznaje swoim podwładnym dodatkowe wynagrodzenie, informacja o nim musi znaleźć się w dokumentach obowiązujących wewnątrz zakładu pracy.

Jeśli pracujesz w warunkach pracy uznawanych za szkodliwe, zainteresuj się, czy dostajesz odpowiedni dodatek. Jeśli nie, postaraj się wynegocjować go ze swoim pracodawcą, lub zawalcz o niego z pomocą związków zawodowych. Zawody wykonujące swoją pracę w tak trudnych warunkach są zazwyczaj zawodami niezwykle potrzebnymi społecznie, dlatego trud i poświęcenie pracowników powinny być odpowiednio gratyfikowane.

Najczęściej zadawane pytania

Czym są szkodliwe warunki pracy?

Szkodliwe warunki pracy to takie, które mają negatywny wpływ na zdrowie pracownika. Rozróżnia się trzy rodzaje warunków szkodliwych: szkodliwe, uciążliwe oraz niebezpieczne.

Kto może przejść na wcześniejszą emeryturę?

Do wcześniejszej emerytury prawo mają pracownicy wykonujący zawody obciążone szczególnymi warunkami. Do wykazu zawodów uprzywilejowanym do wcześniejszej emerytury należą między innymi górnicy.

Jakie prawa ma pracownik wykonujący zawód w warunkach szkodliwych?

Pracownik zatrudniony na stanowisku obciążonym szkodliwymi warunkami ma prawo do dodatku przyznawanego do emerytury z tytułu narażenia na choroby. Dodatek do emerytury może wynosić od 100 do 400 złotych.

Podziel się

23 komentarze

Ardsu

Ardsu

Witam pracuje przy niskiej wilgotności powietrza około 20% mam problemy ze zdrowiem kaszel strupy w nosie i często choruje czy to jest praca w warunkach szkodliwych
Mebel

Mebel

Pracuje na stolarni przy elementach mebli tapicerowanych.Zapylenie na stanowisku jest duże i mnie dusi.Ciągle chore gardło.Boje się, że,będę miała astmę.Jak wymusić na pracodawcy lepsze warunki pracy?
Maria

Maria

Pracowałam w sklepie tekstylnym gdzie były materiały bistorowe firany cieszki bele iw sklepie budowlanym czy to są warunki szkodliwe
ln;m

ln;m

Dzisiaj to jedno wielkie oszustwo !!! Nie ma szkodliwego w zadnych prywatnych firmach !!! Jak sa przeprowadzane badania zapylenia czesto zaklada sie mierniki pracownikowi i wysyla sie go na stanowisko bez zapylenia !!! Czesto nawet pracownik nie ma przerwy a co dopiero mowiac o szkodliwym !!
zagrzybionypracownik

zagrzybionypracownik

Czy pomieszczenie, w którym cały czas występuje nasycenie uciążliwym, nieprzyjemnym zapachem, a wiele przesłanek istnieje, że może to być zagrzybienie od podłóg i ścian, można uznać za warunki uciążliwe i szkodliwe? Otwarcie okien w niewielkim stopniu minimalizuje ten zapach. Praca w takim pomieszczeniu przebiega 9 godzin tygodniowo.
Nina

Nina

Dodatek szkodliwy powinien być ustalony odgornie,ponieważ, pomiary przekroczeń wykonywane są najczęściej przez laboratoria danego zakładu i wyniki wychodzą dobre. Powinni też otrzymać taki dodatek ci, którzy skorzystali z wcześniejszych emerytur, ponieważ prawie cały czas pracowali w szkodliwych warunkach i nie dali rady dopracować do 60lat.
Kurczak

Kurczak

Czy ktoś wie ile można chodzić wedle przepisów BHP przez 8 godzin proszę odpiszcie ja codziennie przejdę pieszo ok.25-26 kilometrów tak tak!!! Kilometrów ,czy jest jakiś przepis regulujący bądź jakąś norma ?
Margo

Margo

A jak jest z kierowcami autokarów turystycznych,przecież odpowiadają za przewóz ludzi po drogach,biorąc na siebie odpowiedzialność ludzkiego życia
linoSkoczek

linoSkoczek

A co w przypadku niebezpiecznych warunków pracy?? Lub występowania jednocześnie niebezpiecznych i szkodliwych np. monter anten gsm (praca na wysokości dostępem linowym + praca w polu elektromagnetycznym).
Tosia

Tosia

A ja robię sękacze przy piecu elektrycznym grzałki, na hali powyżej 25 stopni i co szkodliwego niema aha do czasu pozdrawiam
Toldi

Toldi

Ta myśl jest niesamowicie pocieszająca i czasami może być przydatna, gdy odważnie wracasz do siebie po niepowodzeniu. Fakty jednak są takie, że warunki szkodliwe różnie są określane.
Marek.G

Marek.G

Pracuję w kamieniarstwie 30 lat i niema szkodliwego pod tym względem za komuny było lepiej a za prywaciarza niema nic tylko traci się zdrowie.
Laura

Laura

Ja pracuję w kebabie żywy ogień w lecie temperatury nie do wytrzymania i to nie są warunki szkodliwe
Ewa panieńskie Bogucka .

Ewa panieńskie Bogucka .

Pracowalam 9 lat w zakładach Obuwiczych z klejem obuwia gdzie szukać mam papierów w Chełm Lubelski
Agusia

Agusia

Pracuje w Zakładzie utylizacji odpadów segreguje odpady .Czy ten zakład zalicza się do pracy w warunkach szkodliwych.Od początku istnienia zakładu nikt o to się nie postarał jak to można załatwić.
Iza

Iza

poszukuję kontaktu do zakładu ze szkodliwymi stanowiskami pracy na terenie Dolnego śląska ..Potrzebuję zaswiadczenia o zatrudnieniu na 1 dzień ( może być 1 m-c) ..
Paweł

Paweł

Pracuje w firmie UNI ex w ocynkowni gdzie wdycha się pył i opary cynku oraz kwasu dźwiga się grubo ponad normę hałas też ją przekracza a i tak płacą nam gole godziny i nic więcej...
Anonim

Anonim

Na dzień dzisiejszy są miejsca pracy,które powinny zostać ujęte jako szkodliwe.Praca operatorów maszyn wszystkich CNC nie jest ujęta.Praca w 3 lub 4 zmianach.Niestety nie ma nikogo kto się nad tym pochyli i zrobi coś.Zakłady skutecznie wypinają się na pracownika.
Janeczka

Janeczka

Czy pracując jako sprzątaczka w obiekcie gdzie inni pracownicy produkcji mają szkodliwe ja też mogę się starać o dodatek szkodliwy? Nie pracuję bezpośrednio na produkcji ale nawet w pomieszczeniach socjalnych są pyły, hałas.
gość

gość

Pracownicy pracują w warunkach szkodliwych w kotłowniach, a pracodawca uznaje że nie ma tam nic szkodliwego i zabierają po tylu latach szkodliwe . Tak się traktuje ludzi fizycznych w tych czasach. Brak słów.
Farik

Farik

Warto wiedzieć co to są szkodliwe warunki. jednak wiele firm ma takie normy, że i tak się źle pracuje. Zatem chyba to nie jest tak respektowane.
Praca fizyczna to koszmar

Praca fizyczna to koszmar

Pracuje na produkcji, gdzie jest pył wdycha sie to, osadza wszędzie, trzeba dźwigać, halas a mimo wszystko nie ma szkodliwego. Bylo badanie ale tam nic nie wykazało. Z biura sie śmieją ze my jestesmy do tego przyzwyczajeni. I nie rusza nas to a oni chwile sa i uciekają.
gość AW

gość AW

Są zawody, które zakwalifikowane są do zawodów szkodliwych. Wykaz takich zawodów można łatwo znaleźć. Pracownicy pracujący w takich zawodach, mają dodatkowe przywileje. Proponuję, aby zapoznać się z tym artykułem.

Dodaj komentarz

Wszystkie pola muszą być prawidłowo wypełnione

Komentarz został dodany

Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających wulgarne słowa, adresy www oraz adesy e-mail i numery telefonów.

Na tej stronie korzystamy z plików cookie, aby zadbać o jak najlepsze doświadczenia naszych użytkowników.
Kontynuując po wyświetleniu tej wiadomości, potwierdzasz, że wyrażasz na to zgodę.