Twoje wsparcie w rekrutacji
Znajdź wymarzoną
ofertę pracy i APLIKUJ
OGŁOSZEŃ: 944        SUBSKRYBUJE: 6957
Tematy, które interesują czytelników:  Zwolnienia grupowe, Staż, Nie mogę znaleźć pracy

Umowa zlecenie a urlop

Umowa zlecenie a urlop

W wielu przedsiębiorstwach optymalizacja kosztów wiąże się z wprowadzeniem umów cywilnych i zatrudnianiem w oparciu o niezainteresowanych kandydatów. Czy zleceniobiorca ma prawo do płatnych dni wolnych?

Umowa zlecenia, o czym należy pamiętać, jest umową cywilnoprawną. Informacji o niej na próżno szukać w Kodeksie pracy. Ustawodawca uregulował umowy zlecenia w Kodeksie cywilnym. Dla zleceniobiorców oznacza to, że znajdują się oni pod znacznie mniejszą ochroną niż pracownicy świadczący pracę w oparciu o umowy o pracę.
 

Umowa zlecenie – czym się charakteryzuje?
 

Umowa zlecenie jest jedną z najpopularniejszych i najczęściej zawieranych umów cywilnoprawnych w Polsce. Chociaż po zmianach przepisów wynagrodzenie z tytułu umów zlecenia zostało uzależnione od wysokości minimalnego wynagrodzenia, to wciąż pracodawcy najchętniej ją zawierają. Nie uległ jednak zmianie fakt, że pracodawcy nie muszą przestrzegać przepisów dotyczących udzielania urlopu wypoczynkowego i ekwiwalentu za urlop, chorobowego czy też przepisów dotyczących ochrony przed wypowiedzeniem umowy, które regulują przepisy Kodeksu pracy. Pracodawca musi jednak mieć na uwadze, że w przypadku umowy zlecenia pracownik może odejść w każdej, dowolnej chwili i bez uprzedzenia. Jak widać, umowa zlecenie ma swoje pozytywne i negatywne aspekty dla obu stron.

„Przez umowę zlecenie przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonych czynności prawnych dla dającego zlecenie” – tak brzmi definicja tej umowy, którą znaleźć można w art. 734 § 1 Kodeksu cywilnego. Ponieważ ustawodawca pozostawia dużą swobodę w zakresie informacji, jakie zostaną zawarte w umowie, w praktyce strony mogą dowolnie kształtować swoje obowiązki i uprawnienia.

Zasadniczo w umowie zlecenia powinna znaleźć się taka pula informacji, by zarówno zleceniodawca, jak i zleceniobiorca wiedzieli, do czego są wobec siebie zobowiązani i jakie mają prawa. Z uwagi na cele dowodowe, umowa zlecenia powinna być zawarta w formie pisemnej. Przykładowe informacje, jakie mogą się w niej znaleźć to:

  • opis zlecenia, czyli określenie zadań, jakie będzie miał zleceniobiorca,
  • wskazanie wysokości wynagrodzenia i terminu wykonania umowy,
  • ustalenie, która ze stron będzie zobowiązana do dostarczenia materiałów niezbędnych do prawidłowego wykonania zlecenia,
  • strony umowy,
  • datę rozpoczęcia i wygaśnięcia umowy,
  • czy zleceniobiorca posiada inny tytuł do ubezpieczenia społecznego, a jeśli tak, to jaki,
  • powinny być też własnoręczne podpisy obu stron.

Zainteresowane strony mogą również zawrzeć w przygotowywanej umowie inne punkty, np. dotyczący prawa zleceniobiorcy do odpłatnej przerwy od wykonywania zlecenia. Zastosowanie słowa „urlop” jest niewłaściwe z tego względu, że taki przysługuje wyłącznie pracownikowi zatrudnionemu w oparciu o umowę o pracę.

Umowa zlecenie zobowiązuje zleceniobiorcę do dokonania określonej czynności prawnej dla pracodawcy. W umowie zlecenia ważny jest fakt wykonywania pracy na rzecz dającego zlecenie, która niekoniecznie ma przynieść określony efekt i będzie prowadzić do ustalonego rezultatu. Zaletą tej umowy jest także swoboda w zakresie ustalenia miejsca, czasu i sposobu wykonywania zadania.

1 stycznia 2017 r. nastąpiło uaktualnienie przepisów dotyczących umowy zlecenia. Po tej nowelizacji odgórnie ustalona wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązuje także w odniesieniu do umów zleceń, w formie minimalnej stawki godzinowej (aktualnie wysokość minimalnej stawki wynosi 13, 70 zł brutto/h). Przepis ten obowiązuje w przypadku umów zawieranych od 1 stycznia 2017 r. Wysokość stawki godzinowej jest zależna od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę i będzie się zmieniać wraz ze zmianą kwoty tego wynagrodzenia.

Ustalenie minimalnej stawki godzinowej sprawiło, że według przepisów pracodawca musi ewidencjować czas przepracowany przez zleceniobiorcę. Jest to bardzo ważne, gdyż organy kontrolujące muszą mieć wgląd w ewidencję i kontrolować czy zostały zastosowane wymogi dotyczące minimalnej stawki godzinowej.

Kolejną wadą umowy zlecenia jest fakt, że nie chroni ona interesów pracownika. W umowie o pracę obowiązują określone terminy wypowiedzenia, świadczenia, urlopy wypoczynkowe, wynagrodzenie w razie choroby, dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych. W przypadku niedostosowania się do elementów umowy można dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Pracownikowi na umowę zlecenie nie przysługują jednak żadne z wymienionych praw.

Umowa zlecenie nie liczy się także do stażu pracy i nie gwarantuje przedłużenia zatrudnienia.

Tego typu umowy wciąż są chętnie podpisywane przez pracodawcę, gdyż dla niego jest to bardziej korzystna umowa. Nie ma on praktycznie żadnych dalszych zobowiązań wobec pracownika na umowie zleceniu i może zwolnić go z pracy w każdym momencie. Zleceniodawca powinien jednak pamiętać, iż akurat to prawo przysługuje także zleceniobiorcy, który może natychmiast odejść z firmy, jeżeli w umowie nie została uregulowana kwestia okresu wypowiedzenia.
 

Prawo do urlopu – co w przypadku umowy cywilnoprawnej?
 

Pracownikowi, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, należą się od pracodawcy płatne dni wolne przeznaczone na odpoczynek lub na uczestnictwo w ważnych uroczystościach. Pracownikowi zatrudnionemu na umowę zlecenie nie przysługuje prawo do takiego urlopu. Nie oznacza to jednak, że nie może korzystać z dni wolnych, za które otrzyma wynagrodzenie. Przepisy Kodeksu pracy nie regulują dokładnie treści umów cywilnoprawnych. Mogą znajdować się w nich dowolne zapisy ustalone przez pracodawcę, o ile nie są sprzeczne z prawem.

Zleceniobiorca może skonsultować z zleceniodawcą, że umowa będzie zawierać prawo do korzystania z płatnej przerwy w pracy w ustalonym wymiarze. Takiej przerwy nie można jednak oficjalnie nazwać „urlopem”. Aby uniknąć nieporozumień obie strony powinny dokładnie określić, w jakim wymiarze i na jakich zasadach osoba pracująca na podstawie umowy zlecenia może korzystać z płatnej przerwy.  Zamieszczenie w umowie zlecenia punktu o płatnych dniach wolnych przysługujących zleceniodawcy jest jedynym przypadkiem, gdy zleceniobiorcy przysługuje prawo do odpłatnych dni wolnych.

Czy ustalenie między stronami, że zleceniobiorca będzie miał prawo do płatnej przerwy może być podstawą do wysunięcia przez niego roszczenia, że faktycznie świadczy on pracę w oparciu o umowę o pracę? Niekonieczne. Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy: „Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem”.

W praktyce oznacza to, że tylko spełnienie wszystkich wymienionych w umowie zlecenie punktów warunkuje powstanie między stronami stosunku pracy i tylko w takim przypadku zleceniobiorca może wystąpić z żądaniem otrzymania umowy o pracę.

Jeżeli strony zdecydują, że zleceniobiorca będzie mógł skorzystać w ciągu roku kalendarzowego z płatnej przerwy, konieczne jest określenie ilości dni wolnych. Z punktu widzenia zleceniobiorcy ważny może być dodatkowy zapis mówiący o tym, że skorzystanie przez niego z dni wolnych nie będzie skutkowało obniżeniem wynagrodzenia.

Umowa zlecenie jest przestrzegana wówczas, kiedy zleceniobiorca nie otrzymuje od przełożonego konkretnych poleceń do wykonania. Zadaniem takiego pracownika jest wywiązanie się z postanowień umowy, ale nie musi robić tego osobiście. Zleceniobiorca może zlecić działania innej osobie, biorąc za to odpowiedzialność. Pracodawca nie powinien także narzucać miejsca ani czasu wykonywania zlecenia.

Jeśli te założenia nie są przestrzegane, zlecający wydaje polecenia i sprawuje stały nadzór nad zleceniobiorcą, a także, jeśli wyznacza miejsce, w którym zlecenie ma być realizowane, wówczas umowa zlecenie jest w rzeczywistości umową o pracę. Pracownik może wówczas zgłosić takie nadużycie do Państwowej Inspekcji Pracy oraz ma prawo wystąpić do sądu pracy o ustalenie stosunku prawnego. W takiej sytuacji zleceniobiorcy należą się wszystkie przywileje wynikające z Kodeksu pracy, w tym prawo do urlopu, jeśli pozostaje w stosunku pracy. 

Podsumowując należy podkreślić, że w przypadku umów cywilnoprawnych zleceniobiorca będzie mógł skorzystać z dni wolnych tylko wówczas, gdy strony – odpowiednio wcześniej – zamieszczą informację o takiej możliwości w sporządzonej umowie.

Zobacz inne porady dla pracowników

Komentarze do wpisu

ada
2017-10-11, 17:25
czy przy umowie zlecenie mam prawo do dwóch dni wolnych w tygodniu bezpłatnych < Czyli czy zleceniodawca ma prawo zmuszać mnie do pracy 7 dni w tygodniu bez dnia wolnego lub nawet 9-10 dni pod rząd
Redakcja Aplikuj.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.